"Ümitvar olunuz, şu istikbal inkılâbı içinde en yüksek gür sada İslâm'ın sadası olacaktır."

Piyasalar

Ebced ve cifir ilminin kullanıldığı sahalar

Ali FERŞADOĞLU
14 Ağustos 2017, Pazartesi
Harf ilmi çok eski tarihlere kadar uzanan, ebced de henüz Kur’ân indirilmeden önce kullanımı yaygın olan bir sistemdir.

Başta tarihî olayları tesbit ve kayıtta önemli rol oynamıştır. Özellikle Arap tarihinde geçen bütün olaylar, harflere rakam değeri verilerek yazılır ve böylece her olayın tarihi de kayda geçilmiş olurdu. 

Ebced sistemi İslâm dünyasında özellikle tasavvuf, edebiyat, astronomi, astroloji, edebiyat ve mimarî alanlarıyla cifir ilmine ait konuları da içine alan geniş bir çerçevede kullanılmıştır. Günlük ihtiyaçlarda, isim sembolü olarak (özellikle tasavvuf edebiyatında bu kullanım oldukça yaygındı), kitap ve makalelerde, resmî kayıtlarda sıklıkla kullanılmıştır. Tasavvuf ve dinî ilimlerde, “kelime-i tevhit” veya “Esma-i Hüsna”dan bir ismin kaç adet zikredileceği ebced tablosuna göre tayin edilir. Kur’ân tefsirlerinde ve hatta Kadir Gecesi’nin tesbitinde de ebced sistemine başvurulmuştur. 

Özellikle Kur’ân-ı Kerîm ve hadislerden yapılan çalışmalarla, geçmiş ve gelecek olaylara ait tahminler yapılmıştır. Meselâ en çok bilinen, İstanbul’un fethinin “beldetun tayyibetun...” cümlesinden çıkartılması gibi...1

Aynı şekilde Elmalılı M. Hamdi Yazır, tefsirinde Molla Câmi’den naklederek, Sebe Sûresi’nin 15’inci âyetindeki “Beldetün Tayyibetün” (iyi bir belde) ifadesiyle İstanbul’un fethinin kastedildiğini ve İstanbul’un fetih tarihinin (857 H. yılının) bu cümlenin ebcediyle haber verildiğini yazmaktadır.2

Şair Fuzuli, Kanunî Sultan Süleyman’ın Bağdat’ı fetih tarihi olan 941 H. yılı için; “Geldi burc-i evliyaya padişah-ı namdar” mısrasını tarih düşmüştür. 

Dipnotlar:

1- İsmail Yakıt, Türk-İslâm Kültüründe Ebced Hesab ve Tarih Düşürme, Ötüken, İst. 1992. 

2-Elmalılı Hamdi Yazır, Hak Dini Kur’ân Dili, İstanbul 1936, c. 5, 3956.

Okunma Sayısı: 1157
YASAL UYARI: Sitemizde yayınlanan haber ve yazıların tüm hakları Yeni Asya Gazetesi'ne aittir. Hiçbir haber veya yazının tamamı, kaynak gösterilse dahi özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan haber veya yazının bir bölümü, alıntılanan haber veya yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.

Yorumlar

(*)

(*)

(*)

Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. İstendiğinde yasal kurumlara verilebilmesi için IP adresiniz kaydedilmektedir.
    (*)

    Namaz Vakitleri

    • İmsak

    • Güneş

    • Öğle

    • İkindi

    • Akşam

    • Yatsı