"Ümitvar olunuz, şu istikbal inkılâbı içinde en yüksek gür sada İslâm'ın sadası olacaktır."

Piyasalar

728 günlük bilanço

19 Temmuz 2018, Perşembe 18:08
Türkiye’de 728 gün süren OHAL sona erdi. Türk hükümeti, OHAL dönemindeki insan hakları ihlÂllerinden ötürü eleştirilirken, gözaltına alınanlar ve ihraç edilenlerin sayısı yüz binleri aştı.

Türkiye, 15 Temmuz 2016’daki darbe girişiminin ardından 20 Temmuz’da OHAL ilân edildi. OHAL’in hükümete tanıdığı en önemli yetki Kanun Hükmünde Kararname (KHK) çıkarma yetkisi oldu. KHK’larla devletin bütün kurum ve kurumlarında yeni düzenlemeler yapılmaya başlandı. Kamudan toplu işten çıkarmalar, toplu gözaltılar gibi tartışmalı uygulamalar nedeniyle siyasi ve toplumsal muhalefet hükümeti “sivil darbe” yapıldığı gerekçesiyle eleştirdi. Türkiye’de en yüksek mahkeme olan Anayasa Mahkemesi de, OHAL kararlarının yargıya götürülemeyeceğini, iptali için Anayasa Mahkemesi’ne başvuru yapılamayacağını açıkladı. OHAL uygulamalarına itiraz için OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kuruldu. 

70 binden fazla kişi tutuklandı 

OHAL döneminde çıkartılan KHK sayısı 32’ye ulaştı. Bu kararnameler doğrultusunda resmî verilere göre 160 bin kişi hakkında gözaltı işlemi yapıldı, 70 binden fazla kişi tutuklandı, 155 bin kişi hakkında ‘silahlı örgüte’ üye olmak suçundan soruşturma açıldı. OHAL KHK’larıyla OHAL süresince gözaltı süresi 30 güne çıkarıldı. 2016 sonuna kadar uygulanan bu süre Avrupa Konseyi’nin uyarılarıyla 2017 başında maksimum 14 güne indirildi. İçişleri Bakanlığı, “Terör örgütü propagandası yapıldığı, devlet büyüklerine hakaret edildiği, nefret söylemi içerdiği” gerekçeleriyle 45 bin 415 sosyal medya hesabını incelemeye aldı. Bu incelemeler sonrasında 17 bin 89 kişi hakkında yasal işlem uygulandı.

121 bin 311 kişi kamudan ihraç edildi

2 yıllık OHAL süresince 121 bin 311 kişi kamudan ihraç edildi. 5 bin 705’i akademik kadro olmak üzere üniversitelerden ihraç edilenlerin sayısı da 7 bin 80’e ulaştı. DW’nin derlediği bilgilere göre, kamudan ihraç kararları sadece aktif çalışma hayatında olanlarla sınırlı kalmadı, emekli olanlar için de kararlar alındı. Birçok emeklinin rütbesi (asker olanların askeri rütbeleri, kamuda çalışanların ünvanları) geri alındı.

985 ticarÎ işletme TMSF’ye devredildi

Örgüt bağlantısı olduğu iddiasıyla başlatılan okul kapatmaları, sivil toplum örgütlerini de içine alacak şekilde zamanla genişletildi.  64 özel eğitim kurumu (anaokulu, ilkokul, ortaokul ve lise), 360 özel kurs ve etüd merkezi, 847 öğrenci yurdu, 47 özel sağlık merkezi, 15 özel vakıf üniversitesi, 2 konfederasyona bağlı 29 sendika, bin 419 dernek, 145 vakıf, 174 medya ve yayın kuruluşu kapatıldı. 985 ticari işletme de Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na (TMSF) devredildi. Yerel seçimlerle işbaşına gelen belediye başkanları görevden alındı. Türkiye genelinde 99 belediyeye kayyum atandı.

70 gazete kapatıldı

Türkiye’de OHAL KHK’ları ile 70 gazete kapatıldı. Kapatılan dergi sayısı 20’ye ulaştı. 34 radyoyla ilgili kapatma kararı alındı. 30 yayınevi ve dağıtım şirketi ve 33 televizyon kanalı da kapatıldı. Gazeteciler hakkındaki ‘terör propagandası, cumhurbaşkanına hakaret’ gibi gerekçelerle açılan soruşturma ve yapılan tutuklama işlemleri sadece Türkiye’deki örgütlerce değil yabancı örgütlerce de yakından izleniyor. Türkiye Gazeteciler Sendikası cezaevindeki gazeteci ve medya çalışanı sayısının 143 olduğunu duyurdu. Dünya basın özgürlüğü endeksinde 2010’da 138.sırada olan Türkiye, 2018’de 157.sıraya geriledi.

OHAL Komisyonu ne olacak?

2017’de 685 sayılı KHK ile kurulan Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu’na ne olacağı da yanıtı henüz bilinmeyen sorulardan. Bazı hukukçular komisyonun OHAL’den sonra da işleyeceğini çünkü ihraçların devam edeceğini ve komisyona ihtiyacın süreceğini öngörüyor. Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden Prof. Dr. Yaman Akdeniz, son OHAL KHK’sıyla başvuru sayısına on binlerce yenisinin ekleneceği yorumunu yapıyor; “OHAL dönemi fiilen bitse de OHAL durumu devam edecek. Yeni dönemde de benzer ihraçlar olacak mı bilmiyoruz fakat şu anda normalleşmeye dönme sinyallerini henüz göremiyoruz.”

KHK’lar ne olacak?

Anayasa, bütün OHAL KHK’larının olağanüstü hal uygulamasına son verildiğinde yürürlükten kalkmasını öngörüyor. BBC Türkçe’nin sorularını cevaplayan hukukçular ise uygulamada bunun mümkün olmayacağı görüşünde. Anayasa’ya göre OHAL’de çıkarılan KHK’ların sadace OHAL’in ilanını gerektiren konulara yönelik, alınacak önlemlerle ilişkili ve ölçülü olması gerekiyor. Ancak Ankara Üniversitesi’nden Anayasa Hukuku uzmanı Prof. Dr. Selin Esen’e göre, yeni döneme ilişkin muamma ortadan kalkmıyor: “Olağan yasalarda ileriye dönük sürekli değişiklikler yapılmaması gerekir ama pek çok OHAL KHK’sinde bunun yapıldığını görüyoruz. Türkiye’de hukukla pratik birbirinden farklı işliyor. Cumhurbaşkanlığı sistemine geçilmesiyle beraber de, düzenlemelerin olağan cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle yapılması beklenir.”

***

Tıklayınız:

OHAL sonrası dönemde ilk hedef AB süreci olmalı

OHAL uygulaması sona erdi

Birleşmiş Milletler'den OHAL değerlendirmesi

Avrupa Konseyi'nden OHAL açıklaması

Bu düzenleme OHAL'i aratır

OHAL bu gece kalkacak, düzenlemelerle kısmen devam edecek

OHAL'le birlikte KHK'ları da kalkmalı

Etiketler: ohal, khk
Okunma Sayısı: 1633
YASAL UYARI: Sitemizde yayınlanan haber ve yazıların tüm hakları Yeni Asya Gazetesi'ne aittir. Hiçbir haber veya yazının tamamı, kaynak gösterilse dahi özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan haber veya yazının bir bölümü, alıntılanan haber veya yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.

Yorumlar

(*)

(*)

(*)

Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. İstendiğinde yasal kurumlara verilebilmesi için IP adresiniz kaydedilmektedir.
    (*)

    Namaz Vakitleri

    • İmsak

    • Güneş

    • Öğle

    • İkindi

    • Akşam

    • Yatsı