"Ümitvar olunuz, şu istikbal inkılâbı içinde en yüksek gür sada İslâm'ın sadası olacaktır."

Piyasalar

İlk Meclis’te büyük kavga-6

M. Latif SALİHOĞLU
04 Eylül 2018, Salı
Yakın tarihimiz, dış gailelerle olduğu kadar, içteki kavga, sürtüşme ve çekişmelerle de dolu dolu geçti. Ortak derdimiz, resmî tarihin “gerçek tarih” ile zıtlaşmaya, tersleşmeye devam ediyor olması.

İşte, altı bölümdür nazara vermeye çalıştığımız o derin zıtlaşmalardan biri de, Osmanlı’dan sonraki yeni Türkiye’nin kuruluş safhasında M. Kemal ile Said Nursî arasında inanç, ibadet ve İslâm şeairine dair özellikle 1922-23’lerde yaşanan fikir ve görüş ayrılıklarıdır.

Resmî tarihçiler, bu iki şöhretin görüşmelerini uzun müddet yok saydı, hatta inkâr edenler oldu. Son yıllarda ise, ortaya çıkan delillerin, belgelerin artmasıyla birlikte, o inkârcılık teranesi de bitip tükenme noktasına geldi.

Şuna da eminiz ki, bu meyanda ortaya çıkacak daha çok sayıda arşiv bilgileri, belgeleri, hatta orijinal resimleri, görüntüleri var.

Bakalım, zaman daha neler gösterecek...

Bir çok görüşme var

Şuna hiçbir şüphemiz kalmadı ki, M. Kemal ile Said Nursî arasında, gerek başbaşa ve gerekse topluluk içinde birkaç kez görüşme, konuşma ve tartışma hadisesi vuku bulmuştur.

Gerek Üstad Bediüzzaman’ın kendi beyanları, gerek sâir yazılı kaynaklar ve gerekse tesbit edebildiğimiz muhtelif şahitlerin ikrar ve ifadeleriyle, 6-7 aylık Ankara hayatı dönemindeki karşılaşmaları kronolojik olarak aşağıdaki şekilde gerçekleşmiştir.

Birinci görüşme: 9 Kasım 1922’de Meclis’teki “Hoşâmedî” merasimi esnasında.

İkinci (dolaylı) görüşme: 22 veya 23 Kasım’da Karabekir Paşa vasıtasıyla, o meşhûr Mektubun/Beyannâme’nin iletilmesi.

Üçüncü görüşme: Mebuslardan Ali Sürûrî Bey ile Abdülgani Ensarî Beyin şehadetiyle, 25 Kasım günü eski (Ulus’taki) Meclis salonunda Başkanlık Kürsüsü önünde bir saat kadar süren görüşme, şiddetli tartışma.

Dördüncü görüşme: Bir gün sonra (26 Kasım), bu kez Başkanlık (Riyaset) Odasında başbaşa ve yine bir saat süren fikrî görüşme.

Şu üçüncü ve dördüncü görüşmeye dair olarak Said Nursî’nin beyanları şöyledir:

"Ankara da, pek çok mebuslar varken, Mustafa Kemal, şiddetli bir hiddetle Divân-ı Riyasetine (Meclis Başkanlık Kürsüsü) girip, bana karşı bağırarak: 'Seni buraya çağırdık ki, bize yüksek fikir beyan edesin. Sen geldin, namaza dair şeyler yazıp içimize ihtilâf verdin.' Ben de onun hiddetine karşı dedim: 'Namaz kılmayan haindir, hainin hükmü merduttur.’ 

“İkinci gün (26 Kasım) hususî Riyaset (Başkanlık) Odasında, Hücumat-ı Sitte'nin Birinci Desiseden tâ İkinci Desiseye kadar, bir saat tamamen ona söyledim. Bütün hissiyatını ve prensibini rencide ettiğim halde bana ilişmemesi, hatta taltifime çok çalışması…" (Emirdağ Lâhikası, Y.A. Neşriyat, İstanbul-2008, s. 422)

Beşinci görüşme: Teklif ve taltifler paketi. İşte, Üstad Bediüzzaman’ın bu hususa dair beyanları: "Büyük memurlardan birkaç zat benden sordular ki: 'Mustafa Kemal sana üç yüz lira maaş verip, Kürdistan'a ve vilâyât-ı şarkiyeye, Şeyh Sinûsî yerine vâiz-i umumî yapmak teklifini neden kabul etmedin? Eğer kabul etseydin... Ben de onlara cevaben dedim ki:…." (Tarihçe-i Hayat, s. 195)

Değişik kaynaklarda, bu görüşme esnasında, Said Nursî'ye ayrıca Çankaya'da bir köşk, mebusluk ve kurulacak Diyanet Dairesinde mühim bir mevki teklifinin yapıldığı da belirtiliyor. Said Nursî ise, yapılan bütün bu parlak teklifleri elinin tersiyle itiyor; M. Kemal'in emri altında çalışmayacağını, ancak dünyalarına da karışmayacağını beyan ediyor.

Aralarında altıncı ve yedinci görüşmenin olması ihtimali de yüksektir. Zira, gerek istasyondaki karşılaşma ve gerekse daha evvelden uç konuda, yani “heykel dikilmesi, içki içilmesi ve kadınların açılması”na dair Said Nursî’den fetvâ istediğine dair muhtelif nakiller ve hatıra notları var.

YILLIK İZİN FASLI

Şimdiye kadar kullanmaya bir türlü imkân-fırsat bulamadığımız “yıllık izin ve dinlenme” faslına şimdi geçmek istiyoruz. Ekim ayı başında, yine bu sütunlarda inşaallah tekrar görüşmek, buluşmak ümit ve duâsıyla. MLS

Okunma Sayısı: 2487
YASAL UYARI: Sitemizde yayınlanan haber ve yazıların tüm hakları Yeni Asya Gazetesi'ne aittir. Hiçbir haber veya yazının tamamı, kaynak gösterilse dahi özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan haber veya yazının bir bölümü, alıntılanan haber veya yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.

Yorumlar

(*)

(*)

(*)

Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. İstendiğinde yasal kurumlara verilebilmesi için IP adresiniz kaydedilmektedir.
  • Hasan Aksoy

    1.10.2018 22:08:19

    Eline ve yüreğine sağlık Lâtif abim.

(*)

Namaz Vakitleri

  • İmsak

  • Güneş

  • Öğle

  • İkindi

  • Akşam

  • Yatsı