"Ümitvar olunuz, şu istikbal inkılâbı içinde en yüksek gür sada İslâm'ın sadası olacaktır."

Piyasalar

Ötekileştirme, kamplaştırma, kutuplaştırma

Yasemin YAŞAR
18 Mart 2017, Cumartesi
Son dönemlerde özellikle siyasî arenada ötekileştirmeyi, kamplaştırmayı, kutuplaştırmayı arttıracak söylemlerin çokça kullanılır olduğu dikkat çekiyor. Bunlar aslında Türkiye için yeni kavramlar olmamakla birlikte zaman zaman düşük tonda zaman zaman da yüksek tonda söylenmektedir.

Çatışma kültüründen, uzlaşma kültürüne henüz geçemedik. Hatta bırakın geçmeyi, pek çok noktalarda geri adımlar dahi atmaya başladık. 

Aslında kutuplaştırma, ötekileştirme sanıldığı gibi sadece sosyolojik ve siyasî bir olay değildir. Özü itibariyle önce psikolojiktir. Çünkü türü ne olursa olsun insan ilişkileri önce toplumun güven duygusuna dayanır.

Dolayısıyla kamplaştırmanın, ötekileştirmenin,  kutuplaştırmanın, ilk ayağı diğer insanlara karşı güvenmemek ve kuşkudur.

Demokrasiden atılan geri adımlar, korku kültürünün ve nefret söylemlerinin artması, insanları güvensizleştirmiş ve hakikati söyleyemez hale getirmiştir. Bu da yandaşları, fanatikleri ve ötekileri netice vermiştir. 

Böyle bir sistem de münafık ve riyakâr tipleri üretmeye başlamıştır.

Jane Eliot, üçüncü sınıfları okutan bir öğretmendir. Sınıfındaki öğrencilere önyargıların, ayırımcılığın nasıl bir şey olduğunu bizzat yaşatarak öğretmek için sınıfta üç günlük şöyle bir uygulama yapar.

Bu amaca yönelik, sınıfı göz rengi esasına göre ikiye böler. Öğretmen derse girer girmez, mavi gözlü çocukların kahverengi gözlü çocuklardan üstün olduğunu söyler. Bunların kahverengi gözlülerden daha zekî, şirin ve güvenilir olduklarını da sözlerine ilâve eder.

Öğretmen, kahverengi gözlü çocukların alt grup üyesi olduklarını gösteren özel atkı takmalarını ve böylelikle hemen tanımlanmalarının mümkün olduğunu vurgular. Mavi gözlü çocuklara her türlü ayrıcalıklar verilir. Onlar teneffüste daha çok oynamakta, yemekhaneden daha çok yemek almaktadırlar. 

Öğretmen sınıfını gözlemlemeye başlar. Birbirleriyle muhabbet içinde olan sınıf, kısa sürede önyargıların hâkim olduğu, bölünmüş, birbirine iyi gözle bakmayan, rakip gruplar olmuşlardır. Nitekim üstün olan mavi gözlüler, kahverengi gözlülerle dalga geçmekte, onlarla oynamayı reddetmekte ve hatta onlar için yeni yasakların getirilmesini istemektedirler.

Ekilen ayrılık ve nifak tohumları hemen meyve vermiş ve artık teneffüslerde kavgalar olmaya başlamıştır. Bunlarla beraber kahverengi gözlü çocuklar sıkılgan, çökkün ve keyifsiz hâle gelmiş, bu durum okul başarılarını dahi etkilemiştir.

 Ertesi gün öğretmen, göz rengiyle ilgili düşüncelerini değiştirmeye karar verir. Öğrencilere korkunç bir hata yaptığını, aslında üstün olanların kahverengi gözlüler olduğunu söyler. Alt gurubu temsil eden atkıları bu sefer mavi gözlülerin takmasını söyler. İşler tersine dönmüştür. 

Bu defa kahverengi gözlü çocuklar intikam almaya çalışmakta ve mavi gözlüleri her fırsatta rahatsız etmektedirler. Üçüncü gün ise, öğretmen bütün bunların bir oyun olduğunu, onlara önyargıların, ayırımcılığın toplumu ne hâle getirdiğini yaşatarak öğretmek istediğini söyler.

Kemal Sayar’ın, ‘Yavaşla’ adlı kitabından aldığım bu hikâye günümüzdeki ayrımcılık, önyargı ve ırkçılık politikalarıyla ne kadar da örtüşmektedir.

İnsanlık tarihine ve özellikle yakın tarihe bakıldığında toplumları bölmenin, anarşi çıkarmanın yönteminin önce önyargılar oluşturmak olduğunu görmekteyiz. İnsanları gruplara bölüp sonra o gruplardan biz ve ötekileri oluşturup, sonra da kendi grubuna ayrıcalıklar tanımak, karşı tarafı ezmek, kendi hayatiyetini muhafaza için yutmakla beslenmek gibi zalimane düsturlar insanlık tarihinde çok zulümlere, savaşlara ve teröre sebep olmuştur.

İnsanları tek kimlikle tanımlamak neticesinde bu kimliğe uymayanları ötekileştirme işlevi devlet ideolojisi hâline geldiğinde daha vahim sonuçlar doğurmaktadır. 

Hâsılı, önyargılar, ayırımcılıklar, mezhep ve ırk taassuplarını önlemenin yegâne reçetesi, dinin birleştirici, muhabbet ve uhuvveti tesis edici düsturlarını hakim kılmakla olacaktır. Özellikle devletin politikalarıyla bu taassuplardan uzak durması, vatandaşlarına ne olursa olsun eşit şartlarda yaklaşım sergilemesi önyargıları ve taassupları azaltacaktır.

Okunma Sayısı: 1612
YASAL UYARI: Sitemizde yayınlanan haber ve yazıların tüm hakları Yeni Asya Gazetesi'ne aittir. Hiçbir haber veya yazının tamamı, kaynak gösterilse dahi özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan haber veya yazının bir bölümü, alıntılanan haber veya yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.

Yorumlar

(*)

(*)

(*)

Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. İstendiğinde yasal kurumlara verilebilmesi için IP adresiniz kaydedilmektedir.
    (*)

    Namaz Vakitleri

    • İmsak

    • Güneş

    • Öğle

    • İkindi

    • Akşam

    • Yatsı