"Ümitvar olunuz, şu istikbal inkılâbı içinde en yüksek gür sada İslâm'ın sadası olacaktır."

Piyasalar

Hutbe nasıl olmalı?

Murat YAŞAR
03 Aralık 2025, Çarşamba
Cumanın bir haftasında hutbede zinanın yasak olduğundan, bir haftasında kumarın haram oluşundan, diğer bir hafta ise faizin büyük günah olmasından bahsediliyor. Bunlar doğru, aynı fikirdeyiz.

Fakat gerek RTÜK tarafından denetlenmeyen TV içeriklerinde, gerekse günahlara ulaşılabilirliğin çok kolay olduğu telefon uygulamalarındaki reklamlarda bu günahlar teşvik edilmekte.

Gördüğüm o ki bu toplumun din ile ilgili bir sorunu yok, dini anlatan ile bir sorunu var. 

Halbuki ayet çok açık: "Ey iman edenler, yapmayacağınız şeyi niçin söylüyorsunuz? Yapmayacağınız şeyleri söylemeniz, Allah katında büyük bir gazap nedenidir."1

Diyanetin siyasetin güdümünden kurtulması gerekiyor. Siyasetin vesayetinde olan hocalar için hesap çok çetin olacak. Özellikle cuma hutbeleri kesinlikle bağımsız olarak hazırlanmalı. 

“Halbuki bu gibi ahval-i siyasiye yalandan, hileden, şeytanî fikirlerden hâlî değildir. Hutbe makamı ise ahkâm-ı İlahiyenin tebliği için ittihaz edilmiş bir makamdır.”2

Maalesef, “Nev-i insanın yüzde sekseni ehl-i tahkik değildir ki hakikate nüfuz etsin ve hakikati hakikat tanıyıp kabul etsin. Belki surete, hüsn-ü zanna binaen, makbul ve mutemed insanlardan işittikleri mesaili takliden kabul ederler. Hattâ kuvvetli bir hakikati, zayıf bir adamın elinde zayıf görür ve kıymetsiz bir meseleyi, kıymettar bir adamın elinde görse kıymettar telakki eder.”3

Cuma hutbelerindeki siyasi içerikler, hutbenin içeriğindeki mesajların tesir etmemesi nedeniyle birçok Müslümanı camiden soğutmuş, hatta onların camiyi terk etmesine neden olmuştur. 

Tabii ki Bektaşi gibi bu veya bunun gibi bahanelerden dolayı camiyi terk etmek de doğru değil. 

Zira Cuma namazı ve hutbesi farzdır. Cenabı Hak; "Ey îman edenler! Cuma günü namaz için ezan okunduğunda hemen Allah'ı zikretmeye gidin. Alışverişi bırakın. Bu, bilirseniz sizin için daha hayırlıdır. Namaz kılındığında yeryüzüne dağılın. Allah'ın fazlından (nasip) arayın. Allah'ı da çokça zikredin ki, kurtuluşa eresiniz."4 diye buyurmakta.

Ayrıca hadiste, “Cuma günü imam hutbe okurken konuşan arkadaşına ‘Sus!’ bile desen, hatalı bir iş yapmış olursun.”5 denmekte…

Dipnotlar:

1- Saff suresi 2 ve 3. ayetler

2- Mesnevi-i Nuriye, Hubab

3- 28. Mektup 7. Risale

4- Cuma suresi 9.ayet

5- Müslim, Cum’a, 11.

Okunma Sayısı: 1388
YASAL UYARI: Sitemizde yayınlanan haber ve yazıların tüm hakları Yeni Asya Gazetesi'ne aittir. Hiçbir haber veya yazının tamamı, kaynak gösterilse dahi özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan haber veya yazının bir bölümü, alıntılanan haber veya yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.

Yorumlar

(*)

(*)

(*)

Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. İstendiğinde yasal kurumlara verilebilmesi için IP adresiniz kaydedilmektedir.
  • Murat Yaşar

    5.12.2025 00:22:05

    Sayın Eda gül beyaz 1-Hutbeleri sebep göstererek cumaya gidilmedigi ifadesi bizzat tarafımdan şahit olunmuş bir hadisedir. Bahane değildir. Maalesef hutbelerde ve vaazlarda ki siyasi propagandalar çok kişiyi camiden uzaklastirmaktadır. 2-imamlarin çoğunluğu maalesef Allah tan değil siyasi otoriteden korkmaktadır. Buna şahit oldum. Ne yapalım cemaat şikayet ediyor dediler 3-su an ki imamların çoğu maalesef namaz kildirma memurlaridir. Ehli tahkik değiller. Çoğunluğu okumuyor arastirmiyorlar. 4-imamlar bu toplumda öncü olmalı. Mukteza i hale mutabık hareket edemezler. Doğruyu anlatmakta mesuldurler. Özellikle 15 temmuz fitnesinden sonra camilerdeki siyasi hutbelere,vaazlara,siyasi propagandalara şahit olduk maalesef

  • Murat Yaşar

    5.12.2025 00:08:02

    Sayın İsmail engin Din işleri yüksek kurulu var. Daha önce Osmanlı devletinde de bu kurul vardı. Hatırlarsanız bu hükümetten önce bazı ehli tahkik hocaların hutbe sohbetleri vardı. Burada muvazzaf hocalar siyasetin güdümünden kurtulup bağımsız hutbeler hazırlayabilirler. Ayrıca siyasi hutbelere şahit olmuşsunuzdur nasıl Sünni geleneğin dışına çıkmıyor diyebillirsiniz.

  • İsmail ENGİN

    3.12.2025 14:15:19

    Böylesi daha iyi. En azından diyanet sünni geleneğin dışına çıkmıyor. Gereksiz konular olsa bile tartışmalı konulara girmiyor.

  • İsmail ENGİN

    3.12.2025 14:13:30

    Bağımsız merci nasıl bağımsız olacak? Hutbelerde gördüğüm kadarıyla Risale-i Nurlardan istifade de ediliyor. Bağımsız merci hangi kaynakları esas alacak? Bağımsız merci mesela tarihselci bir kafa yapısına sahip biri olursa yazılan hutbeye itiraz edebilecek miyiz?

  • Eda Gül Beyaz

    3.12.2025 09:18:57

    7- Zaten bir imam cemaati arasında siyasi nedenlerle veya başka herhangi bir nedenle ayırım yaparsa o camide tutunamayacağını kestiriyordur. Rahatının bozulmaması için de insanların sınırlarına saygı göstermesi gerektiğinin de farkındadır. Muhtezayı hale mutabık hareket etmeyenlerin de yaşadıkları sıkıntılar ilmi siyaseti öğrenmelerini sağlamaktadır.

  • Eda Gül Beyaz

    3.12.2025 09:12:50

    6- İmamların içinden geldiği sosyolojik ortamı düşündüğünüzde siyasi iktidara fikren taraf olmalarına töleranslı davranmak gerektiğini anlarsınız. İtilmiş, ikinci sınıf muamelesi görmüş, periferden, varoşlardan, köylerden gelmiş insanlar. Türkiye'nin sahibi olduğunu iddia eden kemalist beyaz türklerin aşağılamasına maruz kalmış bir sosyolojinin içinden geldiklerini hesaba katmak lazım. Yine de buna rağmen genel olarak İmamların toplumun bütün renklerini kucakladığını, siyasi ayrım yapmadığını söylemek yanlış olmaz. Her siyasi renkten insan camisinin hocası ile iletişim halinde. İmamların malum partiye olan gönül yakınlıkları icra ettikleri mesleklerinin önüne geçmiyor.

  • Eda Gül Beyaz

    3.12.2025 09:05:55

    5- İmamların siyaset ile iltisakı her meslekte olduğu gibi tekil örneklerle sınırlı bir konudur. İmamlıkta hiç olmaması lazım denilebilir. Ancak genele bakmak daha doğru olacaktır. İmamların geneli camileri ile ilgilenen insanlardır. Camilerin her teferruatıyla maddi manevi ayakta kalması bir görevli için büyük emek ve çaba isteyen bir uğraştır. Bu noktadan bakıldığında imamları takdir etmek boynumuzun borcudur.

  • Eda Gül Beyaz

    3.12.2025 08:24:06

    4- Hutbeleri sebep göstererek cumaya gitmediği iddiası laik, seküler zihniyetin bir bahanesidir. Son dönemde gülen grubuna sempatisi olanların da bu tutumda olması süpriz değildir. Zira gülencilerin zihniyeti laik-seküler bir anlayışı benimsemiştir.

  • Eda Gül Beyaz

    3.12.2025 08:21:05

    3- Hutbelere bakarak insanların cumadan ve namazdan uzak kalacağı bir durum aşırı derecede alınganlıkla ilgili olabilir. Her dönem ve her farklı coğrafya da hutbelerin siyasi erk ile ilişkisi yadsınamaz gerçektir. Bugün Arabistan da veya Fas da hutbeler kralın adına okutulmaktadır. Cumanın, namazın ve hutbelerin sıhhatinde cumhura göre sorun yoktur.

  • Eda Gül Beyaz

    3.12.2025 08:16:41

    2- Hutbe konularının gündeme göre belirlenmesinde sorun yok. Ancak hutbelerin içeriğinde iktidarın icraatlarına argüman olarak algılanacak retorik tartışmalardan uzak kalınması gerekmektedir.

  • Eda Gül Beyaz

    3.12.2025 08:14:34

    1- Diyanetin hutbelerindeki dilin resmiyeti cemaatin fehmine nüfûz etmesini engelliyor. Bu noktada daha anlaşılır ve teknik terimlerden uzak metinlerin hazırlanması gerekliliği açıktır.

  • Recep Ayer

    3.12.2025 00:17:11

    Genel olarak hutbelerin hazırlanışında büyük problemler yok.Ancak hutbeler uzun olmamalı.Ayet ve hadislerin asılları ve mealleri ve biraz açıklayıcı ifadeler yeterli olur.Bir de uydurukça kelimeler kullanılmamalı.Türkçe zengin bir lisan.Uydurukça kelimelere lüzum yok."Dahilde dine hizmet dine meylettirmekle olur" kaidesiyle müsbet ve inşai perspektifle anlatılmalıdır.Zaten menfi bakış açısı da yok gördüğümüz kadarıyla.

(*)

Namaz Vakitleri

  • İmsak

  • Güneş

  • Öğle

  • İkindi

  • Akşam

  • Yatsı