Gençleri bir "sınav makinesi" olarak kodladığında, onların ruhî, manevî ve ahlâkî gelişimi arka planda kalıyor.

Aynı zamanda, okullarda ahlâkî ve manevî konular, bazen sadece teorik bir ders içeriği (din kültürü veya rehberlik saati) olarak işlendiği için hayatla temas edemiyor. Genç, okulda öğrendiği fazilet ve iyi davranışların dış dünyada (dijital platformlarda veya arkadaş çevresinde) karşılığını bulamadığında bu eğitimi bir "sınav konusu" olarak görmeye başlıyor.

Peki, bu farklılıklar- kırılmalar nasıl bağdaştırılabilir, acaba?

Okulun sadece bir akademik bilgi merkezi değil, bir "karakter atölyesi" olarak yeniden tanımlanması gerekiyor. Okul-aile işbirliğini "veli toplantısı" düzeyinden çıkarıp, beraber sosyal faaliyetler (yardımlaşma, çevre temizliği, ortak okumalar) yapma düzeyine taşımak da bir çözüm adımı olabilir. Ve eğitimin sadece not odaklı değil, çocuğun duygusal zekasını (EQ) ve manevî derinliğini hedefleyen bir yapıya kavuşturulması amaçlanmalıdır.

Aile eğitimin "temelidir", eğitim sistemi ise bu temelin üzerine çıkan "yapıdır". Eğer temel zayıfsa, yapı ne kadar mükemmel olursa olsun sarsılır; yapı tutarsızsa, temel ne kadar sağlam olursa olsun binayı koruyamaz.

Günümüzde ailelerin manevî rehberlik vazifesini üstlenmesi, eğitim sisteminin de gençlere sadece bilgi değil, "anlam" yüklemesi gerekiyor. Genç, evde gördüğü "iyilik" ile okulda duyduğu "bilginin" aynı yöne işaret ettiğini hissettiğinde, dışarıdan gelen şiddet ve karmaşa gibi etkilere karşı çok daha dirençli hale gelir.

Sizce bu dengeyi yeniden kurmak için bir öğretmenin veya bir ebeveynin atacağı "ilk küçük adım" ne olmalıdır?

Geçen yazımızda bahsettiğimiz, “ailelerin eğitime yük bırakması” nedendir, acaba?

Modern hayatın hızı ve ekonomik şartlar, ebeveynleri "geçim derdi" ile "çocuk yetiştirme" arasında bir seçim yapmaya zorluyor.

"Okul Halleder" yanılgısı ile, aileler, çocuğu okula teslim ettiklerinde sadece akademik değil, ahlâkî ve sosyal gelişimin de tamamen okul tarafından üstlenilmesini bekliyor. Bu, aslında "sorumluluğun dış faktörlere bırakılması"dır.

Genellikle her iki ebeveynin de çalıştığı bir düzende, çocukla nitelikli zaman geçirme süresi azalıyor. Bu boşluk, dijital medya veya okul gibi kurumsal yapılarla doldurulmaya çalışılıyor.

Ayrıca aileler, değişen dünya karşısında nasıl bir "manevi pusula" çizeceklerini bilemiyor; bu nedenle okulların (öğretmenlerin) birer "model" olmasını bekliyorlar.

Burada aklımıza şu soru geliyor: “Eğitim sistemi neden beklentileri karşılamakta zorlanıyor?” 

Eğitim sistemleri, tabiatı gereği standartlaşmış müfredatlara odaklanır. İnsanın manevî dünyası ise kişiye özeldir.

Eğitim sistemi; başarıyı notlara, sıralamalara ve sınav puanlarına indirgediğinde, karakter ve maneviyat eğitimi "ikincil" hale geliyor. Öğretmenler de müfredatı yetiştirme telaşıyla değerler eğitimine vakit ayıramıyor.

Eğitim kurumları, toplumdaki farklı inanç ve görüşleri gözeterek "değerler" konusunda daha tarafsız ve yüzeysel bir dil kullanmaya çalışıyor. Bu durum, derinlikli bir manevî beklentisi olan aileler için "yetersizlik" hissi oluşturuyor.

Öğretmenler sadece öğretici değil, aynı zamanda idarî görevler, veli baskısı ve akademik hedefler arasında sıkışmış durumda. Bir çocuğun "manevî gelişimine" odaklanmak için gereken duygusal alanları kalmıyor. 

 —Devam edecek —