Kültür-Sanat

Ağlatan mektuplar

ÇANAKKALE savaşları sırasında cepheye ve cepheden de kimisinin eşine, kimisinin annesine yazdığı duygu yüklü mektuplardan oluşan “Çanakkale’den Mektup var” adlı kitabı okuyanlar, gurur ve hüznü bir arada yaşıyor.

Çankırı Karatekin Üniversitesi Öğretim Elemanı Yrd. Doç. Dr. Ömer Çakır’ın yıllar süren araştırmaları sonucunda elde ettiği cephe mektupları, Eceabat Kaymakamlığı tarafından kitap haline getirildi. Hafta sonları Çanakkale’de şehitlikleri gezen vatandaşlar, bu mektupları okuduklarında savaşın seyrini ve çekilen acıları birebir yaşamış gibi duygu seline kapılıyor.

Kitapta yer alan, bir şehidin annesinin cephedeki komutana yazdığı mektupta şöyle deniyor: “Kumandan beyefendi. Evvela saygılarımı sunarım. Oğlum Ömer Onbaşı’nın şehit olduğuna dair mektubunuzu aldım. Tekrar ve tekrar okudum, pek çok sevindim. Sevindim ki şehit validesi oldum. Allah yakın zamanda sizi de sevindirsin.” Kitapta toplam 33 mektubun yer aldığını belirten Eceabat Kaymakamı Bülent Uygur, “Çanakkale ile ilgili günümüzde yapılması gerekenlerin başında, savaşın birinci el kaynaklara dayalı çalışmalarla geniş kitlelere anlatılması gelmektedir. Cepheden yazılmış mektuplar, bu savaşla ilgili en önemli kaynaklardan biridir. Kaymakamlığımızca işte bu anlayış doğrultusunda, Çanakkale mektuplarından oluşan bir seçkiyi kitap halinde yayımlamak istedik. Mektuplar okunduğu zaman görüleceği üzere adeta savaşın kalbi cephe gerisinde, cephe gerisininki de Çanakkale’de atmıştır. Bu tek yürek olma, birlik ve beraberlik, Çanakkale ruhunun temel dinamiklerindendir. Askerlerimizin hangi duygu ve düşüncelerle savaştığını anlamanın en iyi yolu, mektuplarını okumaktan geçmektedir” diye konuştu.

Cepheden ve cepheye yazılmış onlarca mektubun orijinaline ulaştığını kaydeden araştırmacı Çakır ise, “Türk harp edebiyatında Çanakkale muharebeleri dendiğinde, bu savaşla ilgili mektupların dışarıda tutulması mümkün değildir. Hattâ büyük bir kısmının bizzat savaşanlar tarafından yazılmış olması bakımından diğer metinlere göre mektupların ayrı bir yeri ve önemi vardır. Çanakkale mektupları, savaşın tarih kitaplarına pek aksetmeyen, devrin insanının duygu, düşünce ve hayal dünyasını anlamaya imkân verir.” dedi.

05.05.2010