İhlâs Risalesi’nin devamı olan bu bahiste şeytan-ı insin şeytan-ı cinden aldığı altı desise (tuzak) işleniyor. “Kur’ân-ı Hakîm’in tilmizlerini ve hâdimlerini ikaz etmek ve aldanmamak için yazılmıştır.”1 cümleleri ile muhatabı tayin ederek başlayan bahsin girişinde “Zalimlere meyletmeyin. Aksi hâlde Cehennem ateşi size de dokunur.”2 ayetinde size de ibâresi ne denli sinsi ve dehşetli bir marazla karşı karşıya olunduğunu gösteriyor.

Desiselerden birincisi hubb-u câh (şöhret, makam sahibi olma arzusu), ikincisi ise korku. Kardeşlerden biri sordu “Acaba bu sıralamanın bir hikmeti var mı?” . 

Balıkçıların usulüdür: Önce balığı yemlemek suretiyle alıştırırlar. Balık o lokmaya tam bağlandığında ve güven duyduğunda ise kancayı çekerler. Tarih, önce yardım, makam, maaş, iâşe teklifleriyle “yemleme” taktiğini uygulamış; sonrasında korku ve tazyikler kolaylıkla devreye sokulmuşların misalleri ile doludur. Yemden yemeyenlerin korkacak bir şeyleri de olmaz.

Bediüzzaman Hazretleri’nin hayatı, ihtiyaç duyduğu zamanlarda bile başkalarına el açmamak, kimseye minnet etmemek düsturu olan “istiğnâ” misalleriyle doludur.

Nitekim bir mektubunda Üstad Hazretleri bu emr-i vâki karşısındaki tahayyürünü şöyle ifade eder:

“Benim iâşem için her gün iki buçuk banknot, hem yeniden benim için bir hane –mobilyasıyla beraber ve istediğim tarzda– yaptırmak için emir gelmiş. Halbuki elli altmış senelik bir düstur-u hayatım bunu kabul etmemek iktiza eder... Eğer kabul etsem, yetmiş senelik hayatım gücenecek ve bu zamandan haber verip, tama’ ve maaş yüzünden bid’alara giren ve ihlâsı kaybeden âlimleri tokatlayan İmam-ı Ali (ra) dahi benden küsecek ihtimali var.” 3

“İşittim ki, eğer reddetsem, onlar, hususan lehimde iâşem için çalışanlar gücenecekler. Ve aleyhimde olanlar diyecekler: “Bu adam başka yerden iâşe ediliyor.” ...Beni daha ziyade sıkacaklar ve belki Risale-i Nur’un tam serbestiyetine ilişecekler. Hatta şimdiki tazyikleri, beni o iâşe tekliflerine mecbur etmek içinmiş. Fakat ben reddettim, reyinize havale ediyorum.”4

Mustafa Kemal’in üç yüz lira maaş verip Kürdistan ve Vilâyât-ı Şarkiyeye Şeyh Sünusî yerine vâiz-i umûmî yapmak teklifini Bediüzzaman’ın reddetmesinin sırrı da bu hakikatte yatmaktadır. Nitekim büyük memurlardan birkaç zat bu meseleyi sorup “Eğer kabul etseydin, ihtilâl yüzünden kesilen yüz bin adamın hayatlarını kurtarmaya sebep olurdun” dediklerinde, Üstad Hazretleri şu tarihe geçecek hakikatli cevabı vermiştir:

“Eğer o teklifi ben kabul etseydim, hiçbir şeye alet olamayan ve tâbi olmayan ve sırr-ı ihlâsı taşıyan Risale-i Nur meydana gelmezdi.”5 

İstiğnâ düsturundan taviz vermek, kudsiyeti zedelemektir. Hubb-u câh ile başlayıp korkuyla devam eden bu desiselere karşı yegâne sığınak, Allah’ın rızasından başka hiçbir şeyi mergup meta edinmemek ve “İyyâke na’büdü ve iyyâke nesteîn“6 verdiği hakiki hürriyet ve istiğnâ ile yola devam etmektir.

Bediüzzaman’ın istiğnâyı yerleştirmek için “Sizler aranızda İhlâs ve İktisat Risalelerini ve bazen Hucumât-ı Sitte Risalesini mâbeyninizde beraber okumalısınız”7 tavsiyesinde bulunması, ancak şahs-ı manevî anlayışının bu desiselere karşı dayanabileceğini gösterir.

Dipnotlar:

 1- Mektubat, s. 487.

 2- Hûd Suresi: 113. 

 3- Emirdağ Lâhikası, s. 51.

 4- Age., s. 52.

 5- Age., s. 39.

 6- Fatiha Suresi: 5.

 7- Kastamonu Lâhikası, s. 231.