Click Here!
      "Gerçekten" haber verir 21 Ağustos 2007

Eski tarihli sayılar

Görüş, teklif ve
eleştirilerinizi
okurhatti@yeniasya.com.tr
adresine bekliyoruz.
 

İsmail BERK

Toplumda “dinî kurallar” talebi



Prof. Dr. Yılmaz Esmer, 22 Temmuz seçimlerinde oy kullanan seçmenin profili üzerine bir araştırma yapmış. 56 ilde 1398 seçmenle yapılan araştırmada, cumhurbaşkanlığı seçim sürecinin verilen oy üzerinde ne kadar etkili olduğu ile ilgili soru da sorulmuş. Cumhurbaşkanlığı sürecinin, AKP’de yüzde 6.95, CHP’de yüzde 6.4 ve MHP’li seçmende yüzde 5,43 etkili olduğu ortaya çıkmış.

Bu sonuç, sanılanın altında bir değer gibi görünüyor. Tabanda, özellikle küçük yerleşim birimlerinde muhafazakâr oylar üzerinde fazlasıyla etkili olduğunu, başka çalışma ve gözlemlerden anlıyoruz.

Dinin, seçmen nezdinde belirleyici rolünü irdeleyen bir soru ise, eğitimde, hükümet işlerinde, miras, aile-çocuk ve ceza hukuku ile faiz konularında, “dinî kurallara göre düzenlensin” fikrinin cevabı aranmış. Benzer araştırma 1999 ve 2002 yıllarında yapılan sonuçlar ile kıyaslanarak verilmiş.

Buna göre, eğitimde 1999’da yüzde 38 talep varken, 2002’de yüzde 36’ya ve 2007’de ise yüzde 29’a gerilediği belirlenmiş. Hükümet işlerinde yüzde 26’dan 20’ye düşme kaydedilirken, miras konusunda 36 ile 33 arası bir değerde kalınmış. Aile-çocuk alanında son sekiz yılda üç defa benzer soruya verilen cevapta, yüzde 58-57 oranında yüksek bir değer çıkmış. Ceza hukukunda yüzde 36’dan 24’e gerilemişken, faiz konusunda 39’la-37 arası bir bantta kalmış.

Buradan çıkan en belirgin sonuç, toplumun kahir ekseriyeti (yüzde 57), aile ve çocuk alanını “Dini kurallara göre düzenlensin” talebiyle ortaya koymaktadır. Zaten eğitimin, kamunun ve aktif hayat çevresinin bütün fonksiyonları ve buna bağlı düzenlemeler, aile ve çocuk ile başlıyor. Mayalanma ve tohum dönemi, toplumun meyvesini vermektedir.

Miras hukukunun yeterince bilinememesi, dinî eğitimin çok cazibe merkezi olmaması ve dinin hükümet işleri ile politik bir değer kaybına uğrayacağı gibi mülâhazalarla oranın düşük çıktığı düşünülebilir. Nedenleri ayrıca irdelemeye değer bir konu olarak görülebilir.

Üç ayrı çalışmanın ortalaması olarak toplumun yüzde 40’ının faizin dinî kurallarla belirlenmesini, yani yasaklanmasını istediğini görüyoruz. Dinî şuurun bu düzeyde gelişmişliği, piyasanın bu kadar faizle iç içe olduğu bir ortamda bu oranla faiz karşısında tutum alması küçümsenmeyecek bir sonuçtur.

Hükümet işlerinde dinin düzenleyici rolüne fazla itibar edilmezken, aile ve çocuk konusunun ardından faiz ve miras konusunda oranın üçte birden fazla olması, dinin iman, ahlâk ve irşat boyutuyla helâl ve haram olarak algılandığı kanaatini vermektedir.

Bu çalışmalar yapılırken, muhtemeldir ki, siyasal İslam eğilimini ölçmek, bir anlamda değişen toplumun gerçekten bir İslâmî iktidar talebinin olup olmadığını belirlemeye dönük bir sorgulama olduğunu varsayarsak, çıkan sonuç bu vehmi doğrulamıyor. Tam tersine dini, aileden başlayan ve hayatının öznesi yapmaya dönük bir inanç ve gereklilik olarak görüyor.

Araştırmacı Yılmaz Esmer’in mutedil duruşundan bağımsız ve araştırma nedenlerinden sarfı nazar yorumlarımızı katmaya çalıştık.

Dinî inancın ve bakışın öğrenilmeye çalışıldığı sorularda, “Plaj kıyafeti günah mı?” gibi cevabı baştan bilinen sorular da var. İslam’ın açık hükümleri ve haram-helâl sınırları zaten biliniyor. Bu tür sorularla sosyal bulgular bağlamında, analizlere ışık tutacak birer veri gibi görülse de, dinî kaidelerin tartışmaya açılacak ve anketle belirlenecek bir hükmünün olmadığını belirtmekte fayda var.

Araştırmaya başlık arar gibi, “AKP’de mayo günah” sonucuna varmak, dinî bilmemekten kaynaklanan bir garabet olsa gerek. Bunun dinî veçhesini, partili görüşüyle eşlemek, esas siyasal İslâm zeminine çanak tutmaktan farksızdır.

Hassasiyet göstermemek veya yaşamamak ayrı bir şey, yapılanın günah olup olmadığını bilmek ayrı şey. Her halükârda günah olduğunu bildiği halde yapılması ile bunun günah olmadığını iddia etmek, sosyal bilim gibi detayı ve sorgulamayı göreceli ve analitik tutan bir alan için önemli olduğunu, sayın araştırmacılarımız da farkındadırlar.

“Cumhurbaşkanının dindar olması sizin için ne kadar önemli?” sorusuna, ankete katılanların yüzde 60’ı “önemli” gördüğünü belirtiyor. Bu oran; din fenomeninin, dinî gündemin ve din eksenli duyarlılığın etkisini kavramak açısından önemli tespittir.

Türkiye’nin değişen yüzünü, halkın dini ile barışık yaşama arzusunu ve aile yapısının önemini ortaya koyan bu araştırma gösteriyor ki; sosyal bilimle uğraşan ve siyaset yapan veya yapma hevesinde olan bütün ilgililer, merciler ve kendini merci zannedenler için önemli mesajlar vermektedir.

Hayatı, halkı ve tabanı okuyarak yoluna devam edecek bir sürecin, demokrasimizi güçlendireceği bilinen bir gerçektir. Bunun sinyallerini veren bu sonuçlar, ümit vericidir.

21.08.2007

E-Posta: berk@yeniasya.com.tr


 
Sayfa Başı  Yazıcıya uyarla  Arkadaşıma gönder  Geri


Önceki Yazıları

  (20.08.2007) - Hassasiyetler üzerine

  (19.08.2007) - Bireyin tekâmülü

  (15.08.2007) - Mihverli cumhurbaşkanı

  (14.08.2007) - Ana dönemlerden ara dönemlere kırılmalar

  (13.08.2007) - Merkez sağın sihri

  (09.08.2007) - Ana ve ara dönemler

  (07.08.2007) - Yeni meclisin ilk yüzü

  (06.08.2007) - Düşünce yolculuğu - 2

  (05.08.2007) - Düşünce yolculuğu-1

  (02.08.2007) - Cumhurbaşkanlığı ve sivil anayasa

 

Bütün yazılar

YAZARLAR

  Abdil YILDIRIM

  Abdurrahman ŞEN

  Ali FERŞADOĞLU

  Ali OKTAY

  Cevat ÇAKIR

  Cevher İLHAN

  Davut ŞAHİN

  Faruk ÇAKIR

  Gökçe OK

  Habib FİDAN

  Hakan YALMAN

  Halil USLU

  Hasan GÜNEŞ

  Hasan YÜKSELTEN

  Hülya KARTAL

  Hüseyin EREN

  Hüseyin GÜLTEKİN

  Hüseyin YILMAZ

  Kazım GÜLEÇYÜZ

  Kemal BENEK

  M. Ali KAYA

  M. Latif SALİHOĞLU

  Mahmut NEDİM

  Mehmet KARA

  Meryem TORTUK

  Mikail YAPRAK

  Murat ÇETİN

  Murat ÇİFTKAYA

  Mustafa ÖZCAN

  Nejat EREN

  Nimetullah AKAY

  Raşit YÜCEL

  S. Bahattin YAŞAR

  Saadet Bayri FİDAN

  Sami CEBECİ

  Sena DEMİR

  Serdar MURAT

  Suna DURMAZ

  Süleyman KÖSMENE

  Vehbi HORASANLI

  Yasemin GÜLEÇYÜZ

  Yasemin Uçal ABDULLAH

  Yeni Asyadan Size

  Zafer AKGÜL

  Zeynep GÜVENÇ

  İslam YAŞAR

  İsmail BERK

  Şaban DÖĞEN


 Son Dakika Haberleri