Click Here!
      "Gerçekten" haber verir 02 Ağustos 2007

Eski tarihli sayılar

Görüş, teklif ve
eleştirilerinizi
okurhatti@yeniasya.com.tr
adresine bekliyoruz.
 

İsmail BERK

Cumhurbaşkanlığı ve sivil anayasa



22 Temmuz genel seçimlerini geride bıraktık. Sosyal ve siyasî analizleri, daha uzun süre yapılmaya devam edecek. Her parti ve kurum kendi zaviyesinden ve önceliklerine göre perspektifler çıkaracak. Bir kısmı kendini sorgulayıp, yeni dersler ve mesajlar alacak. Bir kısmı ise muhtemelen “dediğim dedik, çaldığım düdük” misali, avare kasnak gibi kendini tekrarlayıp, yeni sonuçları okuyamayacaktır. Bunun basit testi, kendini yenileyip yenilemediğine göre belli olacak.

Churchill’e izafeten söylenen anlamlı bir söz vardır. Seçim kaybedildiğinde, kendini sorgulamayıp halkı anlamaz gösteren seçim mağlupları için “yeni bir halk lâzım” önerisi…

Gerçekten, “Bu halkla olmuyor” diyen jakoben anlayışlara yeni bir halk bulmak lâzım. Aslında, kendilerine göre bir halk ihdası için az cüret etmediler. Ancak sonuç ortada. Kendilerini kandırmaktan başka bir işe yaramadı.

Bu vesileyle, seçim sonrası demokrasi sürecinin en sıcak iki gündemi önümüzde duruyor. Biri cumhurbaşkanı seçimi, diğeri ise gündeme hızlı oturan sivil anayasa çalışmaları.

Cumhurbaşkanlığı konusunda, Mecliste 367 krizi yaşanamayacağına göre, en azından MHP’nin beyanıyla bu problem aşılmıştır. Sıra aday belirlemeye geliyor. AKP, Abdullah Gül için hem nabız tutuyor, hem de bunu ihsas ediyor. Resmî adaylık henüz yok. Sayı engelleri de söz konusu değil. Bu durumda demokratik teamüller ve anayasal çerçeve açısından Abdullah Gül’ün adaylığına bir mani gözükmemektedir.

Abdullah Gül’ün adaylığında ısrar edilmelidir. Aksi halde, yine kuşkulu ve bilinmeyen faktörlerin gölgesi cumhurbaşkanlığı seçimine düşmüş olur. Baksanıza, Sabih Kanadoğlu’nun açıklamaları ve Genelkurmay Başkanı’nın son konuşması, yeni bir hazımsızlık örneğini yansıtmaktadır.

Halkın tercihleri ve parlamento çoğunluğu açısından bakıldığında durum bu. Ayrıca geniş bir uzlaşma ve mutabakat zemini aramak ayrı bir konu. Ancak en önemli mutabakat halkla yapılan sözleşmedir. Onun tercih ve istekleridir. Buna gizli ortak niteliğinde kurumsal mutabakatları da katmaya çalışırken, halkın tercihinden taviz verirseniz, siyasî iradeyi yaralamış olursunuz.

Bundan sonraki cumhurbaşkanlığı seçimlerini de şimdiden referandumla halkın seçimine bırakmak, Çankaya savaşlarının belli mahfilellerde servise hazırlanmasını ve parlamento üzerindeki gerginliği azaltır.

Aslında bundan sonrası oldukça kolay. 61 yıllık çok partili demokrasi hayatımızın olgunlaştırdığı ve kıvamlaştırdığı bir ülkedeyiz. Herkesin yapabileceği ve atması gereken bir adım var: Kabullenmek. Birbirini ve sonuçları kabullenmek. Yani, temel haklar konusunda hiç bir mercinin, otoritenin, kurumların veya kurulların gölgesine sığınarak, belli mevkilere yaslanarak, ya da onları kullanarak bir başkasını rahatsız edici teşebbüslere yeltenmemesidir.

Bu anlamda sosyal ve siyasi mutabakat zemini, sivil anayasa ile teşkil edilebilir. Bugüne kadar maalesef, rejimin kuvvetler birliğine dönüştürdüğü, mânâyı zorlayan ve halkın iradesini horlayan “bin dereden su getirme” alışkanlığından vazgeçilmesi gerekiyor.

Şahıs ve zümre merkezli; “durum”a göre kurum, “buyruk”a göre kuyruk, “geçim”e göre seçim, “ticaret”e göre siyaset ve “devlet”e göre millet keyfîliğinden kurtulmak vacip oldu. Bunu sağlayacak ana umdeleri ve siyasî ahlâk kriterleri ile toplum mutabakatının elverdiği hürriyetleri kâmil mânâda yansıtan yürekli bir demokrasi tarifi, anayasanın dibacesinde yerini bulursa; devlet, otorite, güvenlik, kurumlar arası dengeler ve diğer sivil şablonları belirleyen düzenlemeler anayasa tekniği içinde rahatlıkla yapılandırılabilir.

Özetle, insanî gelişmişliği cesaretlendirecek hür bir ruhu ifade eden vurgular öne çıkarılırsa, ikinci etap teknik yapılanma kolaylaşır. Siyasî hakları teşvik eden, eşitliği sağlayan, imtiyazları kaldıran, şeffalığı getiren, katılımcılıği tabana götüren, pozitif rekabeti kamçılayan, güvenliği ve birliği hürriyetler bağlamında tesis eden, kısacası vatandaşın devleti olmaya talip bir niyeti kurumsallaştıran bir anayasa metni, ülkemizin önünü açar.

Hürriyetler karşısında geliştirilerek kutsallık yüklenmiş bir çok gerekçe, endişe ve savunma refleksi ile saldırgan pozisyonların hükümranlık alanları, bu vesileyle bertaraf olur. Rahat tartışma zemini, uç yorumlara gitse bile demokrasinin uzlaşma iklimine ve kucaklayıcı birliğine katkı yapar.

Aslında, Batı demokrasilerindeki gibi, hürriyetlerin kurumsallaşması, sadece kendilerini koruma ve kollamaya adamış ufunetleri rahatsız eder. Yoksa toplumda yeşeren hürriyet iklimi; girişimciliği, başarıyı, bütünlüğü ve kalkınmayı tırmandırdığını biliyoruz. Kesintiye uğratan, hep sivil destekli askerî darbeler olmuştur.

Bu talihsizliğimizi ebediyen tarihe gömmenin vakt-i merhunu geldi veya gelmek üzeredir.

02.08.2007

E-Posta: berk@yeniasya.com.tr


 
Sayfa Başı  Yazıcıya uyarla  Arkadaşıma gönder  Geri


Önceki Yazıları

  (01.08.2007) - Ötekileştirmeden beraberlik

  (31.07.2007) - Sivil olmak

  (30.07.2007) - Kışta gelmek, bahara hazırlıktır - 2

  (29.07.2007) - Kışta gelmek, bahara hazırlıktır (1)

  (25.07.2007) - Sivil hayatın kodları

  (24.07.2007) - Siyasetin yeni sonuçları

  (23.07.2007) - Seçimin hatırlattıkları

  (22.07.2007) - Bir ihtida müjdesi: Wyatt Woodsmall

  (19.07.2007) - Seçime giderken

  (17.07.2007) - Demokratik tercih hakkı

 

Bütün yazılar

YAZARLAR

  Abdil YILDIRIM

  Abdurrahman ŞEN

  Ali FERŞADOĞLU

  Ali OKTAY

  Cevat ÇAKIR

  Cevher İLHAN

  Davut ŞAHİN

  Faruk ÇAKIR

  Gökçe OK

  Habib FİDAN

  Hakan YALMAN

  Halil USLU

  Hasan GÜNEŞ

  Hasan YÜKSELTEN

  Hülya KARTAL

  Hüseyin EREN

  Hüseyin GÜLTEKİN

  Hüseyin YILMAZ

  Kazım GÜLEÇYÜZ

  Kemal BENEK

  M. Ali KAYA

  M. Latif SALİHOĞLU

  Mahmut NEDİM

  Mehmet KARA

  Meryem TORTUK

  Mikail YAPRAK

  Murat ÇETİN

  Murat ÇİFTKAYA

  Mustafa ÖZCAN

  Nejat EREN

  Nimetullah AKAY

  Raşit YÜCEL

  S. Bahattin YAŞAR

  Saadet Bayri FİDAN

  Sami CEBECİ

  Sena DEMİR

  Serdar MURAT

  Suna DURMAZ

  Süleyman KÖSMENE

  Vehbi HORASANLI

  Yasemin GÜLEÇYÜZ

  Yasemin Uçal ABDULLAH

  Yeni Asyadan Size

  Zafer AKGÜL

  Zeynep GÜVENÇ

  İslam YAŞAR

  İsmail BERK

  Şaban DÖĞEN


 Son Dakika Haberleri