Click Here!
      "Gerçekten" haber verir 04 Eylül 2007

Eski tarihli sayılar

Görüş, teklif ve
eleştirilerinizi
okurhatti@yeniasya.com.tr
adresine bekliyoruz.
 

Davut ŞAHİN

Ilgaz, yaren, kandil ve mevlit



Uzun bir aradan sonra, bu sütunlarla sizlerle olmak çok güzel.

Özlemişim.

Aslında tatil boyunca postacı misali yine “iş”ten ayrı kalamadım. Çalışmadığım günler masamın başındaydım.

Sadece bir hafta boyunca Ilgaz’da kalabildim.

Görünen şu:

Ilgaz adım adım gelişmekle birlikte, hâlâ sımsıkı geleneklerine bağlı.

Özellikle büyük şehirlerde (metropol) kurdukları derneklerle bu gelenekleri yaşatma gayretine girmeleri kayda değer.

Yaren geceleri bunlardan biri.

Bu geceler büyük şehirlerde “öz”ünü kaybetmeden, hatta geleneksel kıyafetlerle sergileniyor.

Sık sık düzenlenen “yaren geceleri”ni kaçırmamanızı, bir fırsatta mutlaka görmenizi tavsiye ederim.

Bir hafta sonu Gökçeyazı Köyü (Kacan Mahallesi) gençler, köy odasında “yaren gecesi” düzenlediklerini bildirdi bize… Ben “yaren gecesi” diyorum, ama onlar bölgesel bir dille “ferfene” diye isimlendiriyor...

Eh, biz de genç(!) olduğumuz için gittik, baş köşeye oturduk... Daha doğrusu oturttular.

“Ağam, paşam” dediklerine bakmayın, yaren gecesinde bir ton sopa yemek işten bile değil. Sert Anadolu oyunları bir anlamda gençlerin gücünü sınadıkları bir alan… Özellikle bir grup halinde arkadan kimin vurduğu belli olmayan “Vızz” oyunu... Üçlü oynanan “bere kapma,” sonra ayak topuğunu vurulan “usta ve çırak” diyalogları… Dahası, güya fakirlere dağıtılan “hak” oyunu… Cömertçe verdiğiniz rakamlar, dönüp size “değnek” olarak iade ediliyor.

Yaren geceleri hem zekâ oyunu, hem güç gösterisi, hem de “eğlencelik.” Televizyonun olmadığı dönemlerde, sadece insan zekâsını arttırmıyor, aynı zamanda “kültür”ünü geliştiriyordu.

Yaren geceleri, insan kaynaşmasının yanı sıra dayanışmayı da hatırlatır. Hatta, sadece köylerde kış mevsimi boyunca köy odalarında toplanan gençler, çeşitli oyunlarla birçok yöresel oyunlar oynar ve eğlence yapar. Gece, sonunda yöresel yemeklerle verilen ziyafetle sona erer. Zamanla bu kural değişmiş. Kışın yapılan yaren geceleri, köylülerin yılda bir kez buluştukları yaz mevsimine taşınır olmuş.

Köylerde yaşanan en önemli faaliyet de kandil geceleri... Kandil gecelerinde helva, gözleme ve çörek yapılarak komşulara dağıtılır. En büyük ziyafet ise, “Kur’ân ziyafeti”dir.

Bir diğer ölmeyen geleneğimiz de, Mevlittir.

Ilgaz da, yakınları vefat edenler fırsat buldukça, büyüklerin anısına “Fatiha ve Yasin” göndermek için “mevlit” düzenler.

Yüzyıllardır bu gelenek Anadolu’da devam etmekte… Türk kültürün sağlam dayanaklarından biri olan mevlit, birliğin, beraberliğin ve hoşgörünün sembolü olarak görülmüş.

Geleneksel yemeklerden pilav ve keşkek, olmazsa olmazlardan. Kimi tatlı vererek çeşitlendirir, kimi de baklava… Tatlı yiyerek, tatlı konuşmak geleneği devam etmekte adeta.

Ekonomik açıdan köyden kente göç edenler, kazandığı parayla köydeki eski evlerini tamir etmekte, bahçelerini ekip biçmekle meşgul… Ancak eskisi gibi tarla ekip biçmek, artık ütopya. Bir hayalden öteye gidemiyor. Çünkü ekecek ne zaman, ne de zemin müsait. Hele de “küresel ısınma” ve kuraklık tehlikesi baş gösterince, kimse suyu boşuna harcamak istemiyor.

Ekonomik açıdan bölge sıkıntılar yaşıyor elbet. Konuştuğumuz insanlar özellikle “yol”dan çok yakınıyor. “Yol”suzluk köylerde bir sıkıntı. Sadece mıcır dökmek yeterli mi? Hatta kimi zaman tehlikeli sonuç meydana getirmiyor değil.

Bana göre, Gökçeyazı Köyü istikametine acil olarak yol yapılması elzem... Kışın yolların kapanma tehlikesi yaşandığı da söyleniyor. Bizden söylemesi… Elçiye zeval olmaz.

Kuraklık tehlikesi baş gösterince, hayvancılık büyük ölçüde zarar görmüş. Büyükbaş hayvancılık azaldığı gibi, küçükbaş hayvancılığı da can çekişmekte. Hatta köy ortamında özlediğimiz tavuk ve horozları görmek neredeyse mümkün değil. Hal böyle olunca, denge bozulmuş ve kenelerin varlığı burada bir tehdit unsuru haline gelmiş. Önceleri “kene” haberlerinin abartıldığını düşünüyordum... Ama bir yakınımıza musallat olunca, durumun vehametini kavradık.

İşte tatil notlarımız bu... Kimi, sahil bölgesinde deniz kıyısıda tatilini geçirir, kimi Ilgaz’ın dingin ve sakin köylerinde.

Diyoruz ki: Ilgaz, Anadolu’nun sen yüce bir dağısın!

04.09.2007

E-Posta: davut@yeniasya.com.tr


 
Sayfa Başı  Yazıcıya uyarla  Arkadaşıma gönder  Geri


Önceki Yazıları

  (02.08.2007) - “Kadınlar Günü Tv”

  (31.07.2007) - Tekerrür eden tarih

  (29.07.2007) - Şaşırtıcı gerçekler

  (28.07.2007) - TRT Genel Müdürlüğü

  (27.07.2007) - Sansasyonun püf noktaları

  (25.07.2007) - Medyanın şöhret tuzağı

  (24.07.2007) - Hayırlı olsun

  (22.07.2007) - Nerede o eski seçimler?

  (21.07.2007) - Çivi ve oy

  (20.07.2007) - YAŞ 90...

 

Bütün yazılar

YAZARLAR

  Abdil YILDIRIM

  Abdurrahman ŞEN

  Ali FERŞADOĞLU

  Ali OKTAY

  Cevat ÇAKIR

  Cevher İLHAN

  Davut ŞAHİN

  Faruk ÇAKIR

  Gökçe OK

  Habib FİDAN

  Hakan YALMAN

  Halil USLU

  Hasan GÜNEŞ

  Hasan YÜKSELTEN

  Hülya KARTAL

  Hüseyin EREN

  Hüseyin GÜLTEKİN

  Hüseyin YILMAZ

  Kazım GÜLEÇYÜZ

  Kemal BENEK

  M. Ali KAYA

  M. Latif SALİHOĞLU

  Mahmut NEDİM

  Mehmet KARA

  Meryem TORTUK

  Mikail YAPRAK

  Murat ÇETİN

  Murat ÇİFTKAYA

  Mustafa ÖZCAN

  Nejat EREN

  Nimetullah AKAY

  Raşit YÜCEL

  S. Bahattin YAŞAR

  Saadet Bayri FİDAN

  Sami CEBECİ

  Sena DEMİR

  Serdar MURAT

  Suna DURMAZ

  Süleyman KÖSMENE

  Vehbi HORASANLI

  Yasemin GÜLEÇYÜZ

  Yasemin Uçal ABDULLAH

  Yeni Asyadan Size

  Zafer AKGÜL

  Zeynep GÜVENÇ

  İslam YAŞAR

  İsmail BERK

  Şaban DÖĞEN


 Son Dakika Haberleri