Click Here!
      "Gerçekten" haber verir 28 Ekim 2007

Eski tarihli sayılar

Görüş, teklif ve
eleştirilerinizi
okurhatti@yeniasya.com.tr
adresine bekliyoruz.
 

Şaban DÖĞEN

Abdülhamid siyaseti ve bölücülük



Rum Patrikhanesiyle Bulgar Kilisesi arasında ayrıldıkları andan itibaren devam edegelen bir kısım ihtilâflar vardı. Kilise mallarının aidiyeti konusunda bir türlü anlaşamıyorlardı. İttihatçıların iktidara el koyduktan sonra yaptıkları icraatlardan biri de 3 Temmuz 1911 tarihli bir kanunla bu meseleyi çözüme kavuşturmalarıydı. Bu duruma göre kilise ve okulların hangi unsura ait olduğu nüfus durumuna göre belirleniyor ve aradaki ihtilâfa son veriliyordu.

İşte bu kanundan sonradır ki aralarındaki ihtilâf kalkan Balkan ülkeleri birleşip Osmanlıya karşı Balkan Savaşlarını başlatmışlardı.

Merhum Sultan Abdülhamid saltanatı döneminde, Rum Patrikhanesiyle Bulgar Kiliselerinin ihtilâflarından yararlanarak, “Düşmanın düşmanı düşman kaldıkça dosttur” misali, Osmanlılara karşı ittifak etmelerini önleyici polikitalar izlemişti. Düşmanın Selanik’e gelmek üzere olduğunu öğrenen ve o an için Selanik Alatin köşkünde kalmaya mecbur edilen sabık Sultana durum haber verilince, dört Balkan ülkesinin Osmanlıya karşı ittifakına ve hükümetin bundan haberdar olmamasına hayret etmişti. Kendisine gazete dahi okutulmadığı için durumu bilmeyen Sultan, hemen Rum Patrikhanesiyle Bulgar Kilisesi arasındaki ihtilafın halledilip halledilmediğini sormuş, durumu öğrenince de “Eyvah!” demekten kendini alamamıştı.

En zor şartlarda koca bir devleti 33 sene savaşa ve ciddî sıkıntılara sokmadan idare edebilmek büyük başarıydı. Değerini aleyhinde olanlar bile çoktan anlamışlardı. Hatta İttihatçılardan Enver ve Talat Paşalar I. Cihan Savaşına Almanlarla birlikte Osmanlının da girdiği o günlerde Beylerbeyi Sarayında ikamet etmekte olan Abdülhamid’e İshak Paşayı göndermiş, tecrübelerinden yararlanmak istemişlerdi. Savaş başladığı için artık söylenebilecek hiçbir fikir ve tavsiyesi kalmadığını belirtmişti Abdülhamid. Almanya ve Avusturyayla birlikte savaşa girmek büyük bir sorumsuzluktu. Dünya denizlerine hakim olan devletler yanında kara devletleri olan bu iki devletle birlikte savaşa girmek tek kelimeyle yanlıştı.

Sultan Abdülhamid saltanattayken ise gayet usta siyasetiyle Arap milliyetçiliğini körükleyen İngilizlere karşı da İslâm kardeşliği teziyle karşı durmuştu. İngilizler halifeliğin Kureyş’in, dolayısıyla Arapların hakkı olduğunu ileri sürerek Osmanlı halifesi yerine Mısır Hidivini halife seçtirmek istiyorlardı. Bunun için Abdülhamid İslâm kardeşliği, birlik ve beraberliğe ağırlık verdi. Tarikat şeyhlerinden tut, nüfuzlu kabile reislerine varıncaya kadar herkesten faydalandı. Bunları Anadolu ve Suriye başta olmak üzere Müslümanların çoğunlukla bulunduğu bölgelere gönderdi. Kardeşlik, birlik ve beraberliğin önemini anlattırdı. O gittikten sonra ise maalesef Araplar da İngilizlerin oyunlarına gelip bizden kopacaklardı.

28.10.2007

E-Posta: sdogen99@ttnet.net.tr


 
Sayfa Başı  Yazıcıya uyarla  Arkadaşıma gönder  Geri


Önceki Yazıları

  (27.10.2007) - Rızık peşinde

  (26.10.2007) - Bu azap niçin?

  (25.10.2007) - Terörün üstesinden gelmek

  (24.10.2007) - Bataklığı kurutmak

  (23.10.2007) - İlmin gereği yapılmazsa

  (22.10.2007) - İlmi yayma gayreti

  (21.10.2007) - İnsanlar kaç sınıf?

  (20.10.2007) - Yapılmayanı söylemek

  (19.10.2007) - Faydalının peşinde olmak

  (18.10.2007) - İlmin izzeti

 

Bütün yazılar

YAZARLAR

  Abdil YILDIRIM

  Abdurrahman ŞEN

  Ali FERŞADOĞLU

  Ali OKTAY

  Cevat ÇAKIR

  Cevher İLHAN

  Davut ŞAHİN

  Faruk ÇAKIR

  Gökçe OK

  Habib FİDAN

  Hakan YALMAN

  Halil USLU

  Hasan GÜNEŞ

  Hasan YÜKSELTEN

  Hülya KARTAL

  Hüseyin EREN

  Hüseyin GÜLTEKİN

  Hüseyin YILMAZ

  Kazım GÜLEÇYÜZ

  Kemal BENEK

  M. Ali KAYA

  M. Latif SALİHOĞLU

  Mahmut NEDİM

  Mehmet KAPLAN

  Mehmet KARA

  Meryem TORTUK

  Mikail YAPRAK

  Murat ÇETİN

  Murat ÇİFTKAYA

  Mustafa ÖZCAN

  Nejat EREN

  Nimetullah AKAY

  Raşit YÜCEL

  S. Bahattin YAŞAR

  Saadet Bayri FİDAN

  Sami CEBECİ

  Sena DEMİR

  Serdar MURAT

  Suna DURMAZ

  Süleyman KÖSMENE

  Vehbi HORASANLI

  Yasemin GÜLEÇYÜZ

  Yasemin Uçal ABDULLAH

  Yeni Asyadan Size

  Zafer AKGÜL

  Zeynep GÜVENÇ

  İslam YAŞAR

  İsmail BERK

  Şaban DÖĞEN

  Şükrü BULUT


 Son Dakika Haberleri