"Gerçekten" haber verir 18 Ekim 2008
Anasayfam Yap | Sık Kullanılanlara Ekle | Reklam | Künye | Abone Formu | İletişim
ASYA'NIN BAHTININ MİFTAHI , MEŞVERET ve ŞÛRÂDIR

Eski tarihli sayılar

Görüş, teklif ve
eleştirilerinizi

adresine bekliyoruz.

 

Mustafa ÖZCAN

Terk edenler ve reddedenler



Neden ‘Ehl-i Sünnet Ve’l Cemaat’ bu ismi kendisine seçmiş ve lâyık görmüştür? Bunun en bariz nedenleri arasında vasatiyeti temsil etmesiyle camiiyyete haiz olmasıdır. Uçların tezlerini itidal çizgisinde toplaması ve adalet potasında eritmesindendir. Ehl-i Sünnet camiiyyet makamındadır. Sözgelimi zıddiyete girmeden sahabe saygısı ile Ehl-i Beyt sevgisini bünyesinde cemetmiştir. Ortak noktada buluşturmuştur. Lâkin bunu yaparken uçlara gitmemiş ve gaip imam gibi suistimale açık vartalara düşmemiştir. Bu bağlamda, Gazali şöyle der: “Bizim gaip imamımız yoktur. Gerçek mânâda tek imamımız Hazreti Peygamber idi, onun irtihalinden sonra kriterimiz, ölçümüz ve imamımız Kur’ân’dır…” Bu ayrıntı gibi duran veya gözüken husus nirengi noktasıdır. Bu Ehl-i Sünnetin, şahısların hakkını yemeden; (Bediüzzaman buna temsilci der) şahısları değil ilkeleri esas alan bir meslektir, paradigmadır. Zaten şahıslar önplana çıktıkça değerler veya ilkeler örselenir ve etkisizleşir. Fikirler fırıldak gibi şahısların etafında dönmeye başlar. Fikirler ve ilkeler şahıs nereye dönerse oraya döner. Modernistlerin değerlerin değil konjonktürün ve zamanının peşinde dönmeleri ve deveran ve seyeran etmeleri gibi. Halbuki ilkeler ve prensipler şahısları izlemez. Bilâkis şahıslar kuralları, ilkeleri izler. Öyle olmasaydı Kur’ân ‘İttehezu ahbarehum ve ruhbanehum erbaben min dunillah’ demezdi. Dolayısıyla mertebesi ne olursa olsun Ehl-i Sünnet kişilerin değil, değerlerin peşinde dolaşır. Zaman zaman uygulamada bunun hilâfına gelişmeler olsa dahi. Bediüzzaman ‘zaman tarikat zamanı değil, cemaat zamanıdır’ derken bunu kastetmiştir. Bu bir uygun yöntem meselesidir, yoksa tasavvufa karşı bir duruş ve tavır değildir. Keza Hasan el Benna tarikat içinde kalıcı olan damara işaretle ‘hakikatu’t tasavvuf’ demiş ve ona sahip çıkmıştır. Yani tasavvufun cevherini ki, kimileri ihlâsa sevk etmesinden dolayı onu dinin özü saymışlardır. Yani tasavvufun ferd dairesinden çıkan hakikat dairesine yükselen değerlerine sahip çıkmıştır, zira onlar İslâm’ın değerleridir. Lâkin bunu yaparken bir şahsın veya zümrenin ilâ nihaye veya körü körüne takibine de karşı çıkmıştır. Bir terbiye mesleği olan tarikatta elbette ki mürebbiye tabi olmak esastır. Bu terbiye kurallarında böyledir. Yoksa fikri bağlamda değil. Bu edep makamında böyledir, yoksa epistomolojik makamda değil. İmam Şafii’nin İmam-ı A’zam’ı kabrine veya türbesine geldiğinde namaz kılarken onun vazettiği kurallara uyması gibi.

***

Ehl-i Sünnet akaid alanında da nas ile tevil arasına dengeyi gözetir. Onun denge arayışı dinamiktir ve vasatiyetinin bir tezahürüdür. ‘Ve’l cemaat’ yani cem ve camiiyyet makamında yine hassas dengeleri gözeterek sahabe ile Ehl-i Beyt sevgisi arasında sağlıklı ilişkiler kurar. Bu bağlamda dağıtıcı ve uç değil, toplayıcı, toparlayıcı ve kaynaştırıcı ve merkezdir. Bundan dolayı 14 yüzyıllık dilim içinde ümmetin ekseriyetini temsil etmiştir ve etmektedir. Bunun karşısında ise her türlü renkten rafizilik geleneği vardır. İmam-ı Zeyd aynen Ehl-i Sünnet çizgisinde olduğu gibi Hazreti Ebubekir muhabbeti ile Ehl-i Beyt temsilciliğini böğründe barındırma ısrarı yüzünden taraftarlarınca terk edilmiştir. İmam Zeyd Hazreti Ebubekir ve Ömer gibi sahabilerle birlikte Ehl-i Beyti bir arada tutunca yani çem makamında davranınca cemaatın iki yakasına da sahip çıkınca yandaşları onu terk etmişler ve yalnız bırakmışlardır. O da Hasan el Basri’nin Vasıl bin Ata’ya söylediğinin bir benzerini onlara söyler: Rafadtumuni. Beni reddettiniz. Hasan Basri de :”İ’tazele anna’l Vasıl/ Vasıl bizi terk etti” demiş idi. Bu hadiseden sonra Vasıl ve taraftarları ‘Terk edenler grubu/Mutezile’ olarak anılmıştır. Onlarla huruç edenler (karşı çıkanlar/Hariciler) aynı noktada (sahibi kebire, büyük günah işleyenin durumu) ana gövdenin omurgasından kopmuşlar yani cemaatı terk etmişlerdir. Zeyd bin Ali de eski taraftarlarına bu itizalcı ve ayrımcı ve redci yaklaşımlarından dolayı inşikak ehli olduklarına işaretle: “Rafadtumuni’ demiştir. Bu ifadesinden dolayı da eski taraftarları rafiziler yani reddedenler olarak anılmıştır. Dolayısıyla İmam-ı Ali’ye arşı çıkarak harici damgası yiyenlerle İmam Zeyd’e karşı çıkarak Rafızi damgası yiyenler aynı damarı temsil ederler. Bunda şüphe yok.

Ehl-i Sünnet çizgisi ise insaf çizgisi olarak hizipleşmeden berî ve uzaktır. Zira hakikat dinamiktir. Hakikat maniheistlerin tasavvuruyla statik değildir. Bundan dolayı İmam-ı A’zam en azından kalben ve maddeten İmam Zeyd’i desteklerken bu dualist yapıları yüzünden Şiileri (taraftarları) onu terk etmiştir. Bu tarihî hadisatta göstermektedir ki, Ehl-i Sünnet çizgisi sofistike, esnek ve dinamiktir. Diğerleri ise statiktir. Eskilerin ‘fi’l cehaleti rahatun’ dedikleri gibi statik çizgide kafa konforu vardır. Dolayısıyla diğer çizgilerin insanları bir iki slogan üzerinden kitleleri dondurur ve sürüleştirir. Hakikat fırkalar üstüdür bu açıdan her ne kadar Ehl-i Sünnet tanım için bir fırka olarak anılıyorsa da o fırkalar üstüdür zira o bir bütün olarak cemaatü’l müslimindir. Ortak paydadır.

18.10.2008

E-Posta: mustafaozcan@yeniasya.com.tr


 
Sayfa Başı  Yazıcıya uyarla  Arkadaşıma gönder  Geri


Önceki Yazıları

  (17.10.2008) - Fehmi Huveydi’nin mugalataları

  (16.10.2008) - Mesafe kapatılamayacak kadar derin

  (15.10.2008) - Ahmet Cevdet Paşa’dan Kardavi’ye

  (14.10.2008) - Küresel kibrin sonu

  (13.10.2008) - Doğu-Batı arasında İstanbul

  (12.10.2008) - Cezayir’den Kosova’ya…

  (11.10.2008) - Osmanlı bakiyesi lider

  (10.10.2008) - İran’ın yerini Pakistan mı alıyor?

  (09.10.2008) - Meşruiyet ile uzlaşma arasında

  (08.10.2008) - Hariri’den Kardavi’ye

 
GAZETE 1.SAYFA

Bütün yazılar

YAZARLAR

  Abdil YILDIRIM

  Ahmet ARICAN

  Ahmet DURSUN

  Ahmet ÖZDEMİR

  Ali FERŞADOĞLU

  Ali OKTAY

  Atike ÖZER

  Cevat ÇAKIR

  Cevher İLHAN

  Davut ŞAHİN

  Elmira AKHMETOVA

  Fahri UTKAN

  Faruk ÇAKIR

  Fatma Nur ZENGİN

  Habib FİDAN

  Hakan YALMAN

  Halil USLU

  Hasan GÜNEŞ

  Hasan YÜKSELTEN

  Hüseyin EREN

  Hüseyin GÜLTEKİN

  Kadir AKBAŞ

  Kazım GÜLEÇYÜZ

  Kemal BENEK

  M. Ali KAYA

  M. Latif SALİHOĞLU

  Mehmet C. GÖKÇE

  Mehmet KAPLAN

  Mehmet KARA

  Meryem TORTUK

  Mikail YAPRAK

  Murat ÇETİN

  Mustafa ÖZCAN

  Nejat EREN

  Nimetullah AKAY

  Osman GÖKMEN

  Raşit YÜCEL

  Rifat OKYAY

  Robert MİRANDA

  Ruhan ASYA

  S. Bahattin YAŞAR

  Saadet BAYRİ

  Saadet TOPUZ

  Sami CEBECİ

  Selim GÜNDÜZALP

  Semra ULAŞ

  Suna DURMAZ

  Süleyman KÖSMENE

  Vehbi HORASANLI

  Yasemin GÜLEÇYÜZ

  Yeni Asyadan Size

  Zafer AKGÜL

  Ümit KIZILTEPE

  İslam YAŞAR

  İsmail BERK

  İsmail TEZER

  Şaban DÖĞEN

  Şükrü BULUT

Sitemizle ilgili görüş ve önerileriniz için adresimiz:
Yeni Asya Gazetesi Gülbahar Cd. Günay Sk. No.4 Güneşli-İSTANBUL T:0212 655 88 59 F:0212 515 67 62 | © Copyright YeniAsya 2008.Tüm hakları Saklıdır