Click Here!
      "Gerçekten" haber verir 05 Haziran 2007

Eski tarihli sayılar

Görüş, teklif ve
eleştirilerinizi
okurhatti@yeniasya.com.tr
adresine bekliyoruz.
 

Süleyman KÖSMENE

Namazda ve duâda Fatiha Sûresi



Niğde’den Bilal Namlı: “1- Cemaatle kıldığımız namazlarda imam efendinin fatiha ve zamm-ı sûreleri okuması cemaatin üzerinden bu yükümlülüğü kaldırıyor. Yani cemaatin kıraat rüknünü yerine getirmiş sayılıyor. Bu sûreleri okumak farz olduğu halde imama tabi olmakla bu farz Hanefi mezhebine göre ortadan kalkmış oluyor, ya da okunmasa da oluyor. Peki, Sübhaneke, Ettahıyyatü, Salli ve Barik, Rabbena duaları okunması gerekiyor. Farzlar okunmayınca bunların haydi haydi okunmaması gerekmez mi? 2- İmam dıştan okuduğunda takip ediliyor ama içten okuduğunda bir boşluk oluyor. Şafi mezhebine göre fatihanın okunması farzdır. Hanefilerde de okunması veya okunmaması hakkında sorular yöneltiliyor. Bu konuları açıklar mısınız?”

1- “Fâtihatü’l-Kitâbı okumayan kimsenin namazı olmaz”1 buyuran Peygamber Efendimiz (asm), diğer bir hadislerinde “İmamı olan kişi için, imamının kıraati kendisinin de kıraatidir”2 buyurmuştur.

Namazda farz olan kıraat, kıyam halinde (ayakta iken) bir miktar Kur’ân-ı Kerim okumaktır. Yani Fatiha ve zamm-ı sûre okumaktır. Bu okunmadığında namaz olmuyor. Bu açıdan hüküm de buna göre binâ ediliyor. Yani namazın omurgası farz okuyuşlar olduğundan, hüküm de farz okuyuşlar üzerine kurulmuştur. Namazda Sübhaneke, Salli ve Barik, Rabbenâ dualarını okumak farz değil, sünnettir. Ettahıyyatü okumak ise vaciptir. Sünnet ve vacip olan duâları okumamakla namazın sevabı eksik olmakla beraber, namazın sıhhati zarar görmez. Yani namaz yine namazdır. Fakat farz okuma olan ayaktaki Kur’ân okuyuşu yapılmadığında namaz, namaz olmuyor.

Başka bir ifadeyle, namazı bir binaya benzetirsek; bu binanın kıraat (okuyuş) bakımından ana sütunları Fatiha Sûresi ve Zamm-ı Sûredir. Bu binanın duvarları ise sünnet veya vacip olan duâ, zikir ve tesbihlerdir. Ana sütunlar olmadığında bina olmaz, yıkılır. Ama duvar olmadığında binanın iskeleti ana sütunlar üzerinde devam eder.

Bu durumda; cemaatle kılınan namazlarda namaz binasının ana sütunu için imamın kıraati yeterli oluyor. Ama herkes kendi duvarını kendisi çekecek. Yani sünnet ve vacip okuyuşlarını herkes kendisi yapacak. Yani imam, cemaat adına farz okuyuşları yapıyor; sünnet ve vacip okuyuşları, zikirleri ve tesbihleri cemaat kendisi (bildiği kadar) yapıyor. Yine bu durumda imamet, farzlar için, yani ana direkler için teşkil edilmiş oluyor. (Zaten sünnet namazları tek tek kılmamızın, ama cemaati farz namazlar için teşkil etmemizin hikmeti de budur.)

Öte yandan hiçbir okuyuş bilmese de, namaz kılma niyetiyle imama uyan ve hiçbir şey okumadan imamla birlikte eğilip kalkan bir kimse, Hanefi mezhebine göre namazını eksiksiz kılmış oluyor. Çünkü bu mezhebe göre farz okuyuştan cemaat muaftır. Diğer okuyuşları ise bilmediğinden özürlü sayılır ve okumaması (öğreninceye kadar) namazına zarar vermez. Bu durum ayrıca, namaza yeni başlayanlar için büyük bir kolaylık ve rahmettir.

2-İmam dıştan okuduğunda cemaatin okuması mekruhtur. Ama imam içten okuduğunda, içten cemaatin de okumasında (mecburiyet olmamakla beraber) bir sakınca yoktur. Fakat imam içten okurken cemaatin susması durumunu boşluk olarak görmemek lâzım. Çünkü bu bir ibadet duruşudur, bir kıyamdır, hüküm böyle gelmiştir. Bu esnada cemaat Allah’ın huzurunda istikametli ve makbul bir duruş sergilediğini düşünür ve tefekkür eder.

***

İsimsiz okuyucumuz:

*“Duâdan sonra el fatiha demenin kısaca anlamı ne demektir?”

Fatiha sözlükte açış demektir. Fatiha Sûresi Kur’ân’ın açış sûresidir. Yedi âyet olmakla beraber, sevap cihetiyle Kur’ân’da en büyük sûredir. Peygamber Efendimiz’in (asm) ifadesiyle Kur’ân sûrelerinin en büyüğü ve faziletlisidir.3 Öyle ki, namazda okunmazsa namaz, namaz olmaz. Namazı namaz kılan sûredir.

Fatiha Sûresi aynı zamanda bizim kul olarak dünya ve ahiret için bütün isteklerimizi özetle içeren ve Allah’a arz eden anahtar cümlelerin verildiği bir sûredir. Duâdan sonra “El-Fatiha” demekle, duâya âmin diyen kimseleri Fatiha Sûresi okumaya özendirmiş, böylece Allah katında makbul ifadelerle duâmızı taçlandırarak Allah’a arz etmiş olmaktayız. Nitekim Fatiha Sûresi, Âlemlerin Rabbi, Rahman ve Rahîm olarak Allah’a hamd ile başlıyor. Kulluğumuzu yalnızca Allah’a arz ve isteklerimizi yalnızca Allah’tan istemekle devam ediyor. Ardından hidayet ve hidayet üzere sebat gibi öyle geniş bir istekle Allah’a yakarıyoruz ki, bu istek bizim dünya-ahiret bütün dileklerimizi de içine alan umumî bir istek ve dua haline geliyor. Yani duamızın sonunda Fatiha okumakla, duâmızı vahiyle gelmiş makbul bir duâ ile bitirmiş olmaktayız. Allah kabul etsin. Âmin.

Dipnotlar: 1- İbn-i Mâce, İkâme, 11; Tirmizî, Mevâkît, 69 2- İbn-i Mâce, İkâmet, 13 3- Buhari, 11/36

05.06.2007

E-Posta: fikihgunlugu@yeniasya.com.tr


 
Sayfa Başı  Yazıcıya uyarla  Arkadaşıma gönder  Geri


Önceki Yazıları

  (04.06.2007) - Muhtelif sorular

  (03.06.2007) - Vahdetü’l-vücud ve vahdetü’ş-şühud

  (02.06.2007) - Hüve nüktesi üzerine- 2

  (01.06.2007) - Hüve nüktesi üzerine- 1

  (31.05.2007) - Çocuk eğitimi

  (30.05.2007) - Kısa... Kısa...

  (29.05.2007) - Dâbbetü'l-arz nedir?- 3

  (28.05.2007) - Duâlarımızın neticesi

  (27.05.2007) - Dâbbetü'l-Arz nedir?- 2

  (26.05.2007) - Dâbbetü'l-Arz nedir?- 1

 

Bütün yazılar

YAZARLAR

  Abdil YILDIRIM

  Abdurrahman ŞEN

  Ali FERŞADOĞLU

  Ali OKTAY

  Cevat ÇAKIR

  Cevher İLHAN

  Davut ŞAHİN

  Faruk ÇAKIR

  Gökçe OK

  Habib FİDAN

  Hakan YALMAN

  Halil USLU

  Hasan GÜNEŞ

  Hasan YÜKSELTEN

  Hülya KARTAL

  Hüseyin EREN

  Hüseyin GÜLTEKİN

  Hüseyin YILMAZ

  Kazım GÜLEÇYÜZ

  M. Ali KAYA

  M. Latif SALİHOĞLU

  Mahmut NEDİM

  Mehmet KARA

  Meryem TORTUK

  Mikail YAPRAK

  Murat ÇETİN

  Murat ÇİFTKAYA

  Mustafa ÖZCAN

  Nejat EREN

  Nimetullah AKAY

  Raşit YÜCEL

  S. Bahattin YAŞAR

  Saadet Bayri FİDAN

  Sami CEBECİ

  Sena DEMİR

  Serdar MURAT

  Suna DURMAZ

  Süleyman KÖSMENE

  Vehbi HORASANLI

  Yasemin GÜLEÇYÜZ

  Yasemin Uçal ABDULLAH

  Yeni Asyadan Size

  Zafer AKGÜL

  Zeynep GÜVENÇ

  İslam YAŞAR

  İsmail BERK

  Şaban DÖĞEN


 Son Dakika Haberleri
Kadın ve Aile Dergisi Çocuk Dergisi Gençlik Dergisi Fikir Dergisi
Ana Sayfa | Dünya | Haberler | Görüş | Lahika | Basından Seçmeler | Yazarlar
Copyright YeniAsya 2004