16 Haziran 2009 ASYA'NIN BAHTININ MİFTAHI , MEŞVERET VE ŞÛRÂDIR İletişim Künye Abonelik Reklam Bugünkü YeniAsya!

Eski tarihli sayılar

Günün Karikatürü
Dergilerimiz

H. İbrahim CAN

İran’da protestolar nereye varacak?


A+ | A-

İran’da Ahmedinejad’ın cumhurbaşkanlığı seçimini büyük farkla kazanmasından itibaren, Musevî yanlıları sokakları doldurdu. Seçimlere hile karıştırıldığını iddia eden protestoculardan yüzden fazlası tutuklandı. SMS ve Facebook haberleşmesi hâlâ yasak. Amaç, İran’ın kentli üst sınıflarından olan Musevî taraftarlarının büyük kitle gösterileri düzenlemesini engellemek.

Protestolar üçüncü gününde. Bu seçime ilişkin yazımızda Ahmedinejad’ın kazanacağını tahmin etmiştik. Ancak bu kadar farklı bir sonuçla kazanacağını ne ülke içi uzmanlar, ne de yabancı gözlemciler tahmin ediyordu. Hatta bir Kadife Devrim—bu kez rengi yeşil—olacağını tahmin edenler bile vardı.

Şimdi ise gündemdeki soru şu: Sokaklara dökülen bu protestocular eylemlerini sürdürüp, kalıcı bir halk hareketine dönüşebilir mi? Ülke içinden mevcut yönetime karşı olanlar ve ülke dışından İran’ın nükleer faaliyetleri sebebiyle tedirgin olanlar, bu protesto hareketlerini iktidar değişikliğine gidecek bir büyük eyleme dönüştürebilir mi?

Sonda söyleyeceğimizi başta söyleyerek başlayalım: Sanmıyoruz. İran’ın yapısı, dinî liderlerin yani ulemanın temsilcilerinden oluşan Velayet-i Fakih sistemine dayanmaktadır. İran Anayasasının 5. ve 107. maddeleri uyarınca İmam Mehdi kayıp olduğu müddetçe İran İslâm Cumhuriyeti’nde devlet ve ümmetin yönetimi, halkın çoğunun tanıdığı ve liderliğini kabul ettiği adil, takva sahibi, çağı bilen, cesur, tedbirli ve yönetici bir fakihe, bir fakihin bu çoğunluğu elde edememesi hâlinde şartları taşıyanlardan oluşan bir kurula ait olacaktır. İşte bu kurulun başı olan Ayetullah Ali Hameney, Ahmedinejad’ı destekliyor.

Ayrıca yükselen değişim rüzgârları ve sokaklarda verilen renkli görüntülere rağmen, Ahmedinejad’ın ardındaki halk desteği, özellikle nükleer enerji konusundaki kararlı ve tavizsiz tutumu sebebiyle azalmadan sürüyordu.

Zaten Musevî de devlete karşı açık bir meydan okumaya kalkışmak istemiyor. Kendi siyasal geleceğini sokağa bağlamanın yanlışlığının farkında. Bunun yerine gizli ve açık yollarla din adamlarına, ülkeyi yönetenlerden Uzmanlar Meclisi Başkanı Rafsancani ve Meclis Sözcüsü Ali Laricani’yi seçimlere hile karıştırıldığı iddialarını desteklemeye iknâ etmeye çalışıyor. Rafsancani’nin bu desteği vermesi ihtimali çok zayıf.

Ayrıca seçimlere hile karıştırıldığına ilişkin henüz hiçbir önemli belge bulunmadı. Özellikle kırsal bölgelerde hile karıştırılmış olması muhtemel. Ancak bunun ispatlanması ve sonucu etkileyecek boyutta olması imkânsız. Zaten Başyargıç, İçişleri Bakanı ve Hamaney seçimlerin serbest ve adil bir şekilde yapıldığını ilân ettiler.

Kısacası; devleti yöneten sistemin tüm unsurları, seçimlerin sonuçlarından memnun olduklarını ve statükonun devamından yana olduklarını açıkça gösterdiler. Böyle bir durumda ne Musevî sokak gösterilerini sürdürmeyi göze alabilir, ne de dış müdahalelerle bir “Kadife Devrim” yapılabilir. Musevî bu seçimlerde desteğini alamadığı kırsal kesime yönelirken, Ahmedinejad da kendisini desteklemeyen elit kesimin altını taze bir şevk ile oymaya başlayacak.

Bu durumda yakın dönemde İran’da bir değişim beklenmemelidir. Hoşlanmamış olsalar da Amerika ve Avrupalı liderler bu ülkeye ilişkin politikalarını bu duruma göre oluşturmak zorundalar.

Biz ise; komşumuzda seçimlerin ekonomik istikrar ve huzur getirmesini, seçim engeli ortadan kalktıktan sonra, Ahmedinejad’ın Obama’nın uzattığı yeşil dalı daha uzlaşmacı bir tavırla tutarak, bölgedeki gerginliğin ortadan kalkmasına katkıda bulunmasını bekliyoruz.

16.06.2009

E-Posta: hibrahimcan@windowslive.com


 
Sayfa Başı  Yazıcıya uyarla  Arkadaşıma gönder  Geri


Önceki Yazıları

  (15.06.2009) - 1 Ronaldo = 8,9 milyon yoksul!

  (13.06.2009) - İtalya, Afrika'yı sömüren diğer Batılılara örnek olacak mı?

  (12.06.2009) - İran seçimleri

  (10.06.2009) - Silâh ticaretinde dünya rekoru!

  (09.06.2009) - Daha sağcı bir Avrupa Parlamentosu

  (08.06.2009) - Seçim sonrası Lübnan’ı neler bekliyor?

  (07.06.2009) - Geceyarısı operasyonu ile kanun geçti, ama...

  (06.06.2009) - Aleyküm Selâm Hüseyin Bey!

  (04.06.2009) - Dünyada, barış ve huzurda kaçıncı sıradayız?

  (03.06.2009) - Avrupa parlamentosu seçimleri

Bütün yazılar

YAZARLAR

  Abdil YILDIRIM

  Abdullah ERAÇIKBAŞ

  Ahmet ARICAN

  Ahmet DURSUN

  Ahmet ÖZDEMİR

  Ali FERŞADOĞLU

  Ali OKTAY

  Atike ÖZER

  Cevat ÇAKIR

  Cevher İLHAN

  Elmira AKHMETOVA

  Fahri UTKAN

  Faruk ÇAKIR

  Fatma Nur ZENGİN

  Gökçe OK

  Gültekin AVCI

  H. Hüseyin KEMAL

  H. İbrahim CAN

  Habib FİDAN

  Hakan YALMAN

  Halil USLU

  Hasan GÜNEŞ

  Hasan YÜKSELTEN

  Hüseyin EREN

  Hüseyin GÜLTEKİN

  Kadir AKBAŞ

  Kazım GÜLEÇYÜZ

  M. Ali KAYA

  M. Latif SALİHOĞLU

  Mehmet C. GÖKÇE

  Mehmet KAPLAN

  Mehmet KARA

  Mehtap YILDIRIM

  Meryem TORTUK

  Mikail YAPRAK

  Murat ÇETİN

  Nejat EREN

  Nimetullah AKAY

  Osman GÖKMEN

  Osman ZENGİN

  Raşit YÜCEL

  Recep TAŞCI

  Rifat OKYAY

  Robert MİRANDA

  Ruhan ASYA

  S. Bahattin YAŞAR

  Saadet BAYRİ

  Saadet TOPUZ

  Said HAFIZOĞLU

  Sami CEBECİ

  Selim GÜNDÜZALP

  Semra ULAŞ

  Suna DURMAZ

  Süleyman KÖSMENE

  Umut YAVUZ

  Vehbi HORASANLI

  Yasemin GÜLEÇYÜZ

  Yeni Asyadan Size

  Zafer AKGÜL

  Ümit KIZILTEPE

  İbrahim KAYGUSUZ

  İslam YAŞAR

  İsmail BERK

  İsmail TEZER

  Şaban DÖĞEN

  Şükrü BULUT

Hava Durumu
Yeni Asya Gazetesi, Yeni Asya Medya Grubu Yayın Organıdır.
Kurumsal Linkler: Risale-i Nur Kongresi - Bediüzzaman Haftası - Risale-i Nur Enstitüsü - Yeni Asya Vakfı - Demokrasi100 - Yeni Asya Gazetesi - YASEM - Bizim Radyo
Sentez Haber - Yeni Asya Neşriyat - Yeni Asya Takvim - Köprü Dergisi - Bizim Aile - Can Kardeş - Genç Yaklaşım - Yeni Asya 40. Yıl
Reklam Linkleri: Risale Yorum- Risale Çocuk- Oktay Usta - Euro Nur - Fıkıh İnfo- Ahmet Maranki- Cevşen - Yeni Asya Barla - Makdis