BM raportörleri, ABD ile Venezuela arasındaki gerilime ilişkin yazılı açıklama yaptı.

Açıklamada, "ABD'nin, Venezuela'ya karşı gerçekleştirdiği geniş çaplı askeri harekatı, Caracas ile diğer şehirlerin bombalanmasını ve Devlet Başkanı Nicolas Maduro ile eşinin zorla kaçırılmasını şiddetle kınıyoruz." denildi.

Bu eylemlerin, uluslararası hukukun en temel ilkelerinin ciddi, açık ve kasıtlı bir ihlali olduğu kaydedilen açıklamada, bunun tehlikeli bir emsal oluştururken tüm bölge ve dünyayı istikrarsızlaştırma riski taşıdığı belirtildi.

Açıklamada, "Venezuela'nın egemen topraklarında sebepsiz yere silahlı kuvvet kullanılması, herhangi bir devletin toprak bütünlüğüne veya siyasi bağımsızlığına karşı güç tehdidini veya kullanımını kesin olarak yasaklayan BM Şartı'nın 2(4) maddesinin açık bir ihlali. Bu durum ayrıca, ilgili siyasi ve askeri liderlere atfedilebilecek uluslararası saldırganlık suçunu da oluşturabilir." ifadeleri kullanıldı.

Bu eylemlerin bilinmeyen sayıda can kaybına yol açtığının bildirildiğine değinilen açıklamada, Venezuela'ya karşı uygulanan tek taraflı baskıcı önlemlerin tamamının, uluslararası ve insancıl hukuka aykırı olduğuna vurgu yapıldı.

Açıklamada, uluslararası hukuka göre, devlet başkanlarının görevdeyken yabancı mahkemelerin ceza yargı yetkisinden muaf olduğu hatırlatılarak, "Venezuela'ya yönelik bu eşi benzeri görülmemiş saldırı, münferit bir olay olarak değil. Bu, barışa, uluslararası hukuka ve çok taraflı kurumlara yönelik sistematik bir saygısızlığın daha geniş ve son derece rahatsız edici bir örüntüsünün parçası olarak görülmeli." denildi.

ABD Başkanı Donald Trump'ın, ABD'nin "güvenli, uygun ve akıllıca bir geçiş yapana kadar ülkeyi yöneteceğini" ve "yer altından muazzam miktarda servet çıkaracağını" iddia ettiği açıklamaları karşısında ciddi endişe duyulduğu belirtilen açıklamada, bu tür açıklamaların, halkların kendi kaderlerini tayin etme hakkına ve bununla bağlantılı olarak doğal kaynaklar üzerindeki egemenliklerine yönelik açık bir saygısızlık anlamına geldiği vurgulandı.

Açıklamada, "Dünyanın en büyük kanıtlanmış petrol rezervleri de dahil olmak üzere Venezuela'nın engin doğal kaynakları, askeri saldırganlığı, yabancı işgali veya rejim değişikliği stratejilerini meşrulaştırmak için ince örtülü bahanelerle acımasızca sömürülmemeli. Venezuela'nın geleceği, yalnızca Venezuela halkı tarafından, tam egemenlik içinde, diyalog ve hesap verebilirlik yoluyla belirlenmeli." ifadelerine de yer verildi.

BM üyesi ülkelerine yönelik ABD'nin saldırganlığını kınama ve uluslararası hukuka aykırı tüm eylemleri durdurmak için kararlı bir şekilde harekete geçme çağrısı da açıklamada yer aldı.

Ne olmuştu?

Venezuela'nın başkenti Caracas'ta 3 Ocak'ta yerel saatle 02.00 civarında patlama ve uçak sesleri duyulmuştu.

Venezuela yönetimi, patlamaların ardından ABD'yi ülkenin çeşitli bölgelerinde sivil ve askeri tesislere saldırı düzenlemekle suçlamıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, Venezuela Devlet Başkanı Maduro'ya karşı büyük çaplı bir saldırı düzenlendiğini, Maduro ile eşinin ülke dışına çıkarıldığını duyurmuştu.

ABD Adalet Bakanı Pam Bondi de Maduro ve eşi Cilia Flores hakkında ABD'de suç duyurusunda bulunulduğunu, Maduro'ya "uyuşturucu terörizmi, kokain kaçakçılığı, ABD'ye karşı makineli tüfek ve yıkıcı cihazlara sahip olma" suçlamalarının yöneltildiğini açıklamıştı.

Venezuela yönetimi, ABD'nin kınanması için uluslararası topluma çağrıda bulunmuş, bazı ülkeler saldırıyı eleştirirken, açıklamalarıyla ABD'ye destek verenler de olmuştu.

BM özel raportörleri

BM özel raportörleri, "İnsan Hakları Konseyi'nin özel mekanizmaları" diye tanınan sürecin parçası olarak biliniyor.

BM İnsan Hakları Sistemi'ndeki bağımsız özel mekanizmalar, Konseyin belirli bir ülkenin durumunu veya dünyanın herhangi bir yerindeki tematik sorunları ele alan bağımsız bilgi toplama ve izleme mekanizmaları olarak öne çıkıyor.

Kurumun bünyesinde bulunmayan özel mekanizmaların uzmanları, gönüllülük esasına göre ve bağımsız şekilde çalışmalarını yürütüyor.

AA