Click Here!
      "Gerçekten" haber verir 19 Ocak 2008

Eski tarihli sayılar

Görüş, teklif ve
eleştirilerinizi
okurhatti@yeniasya.com.tr
adresine bekliyoruz.
 

Süleyman KÖSMENE

Tarihte On Muharrem



Abdullah Bey:

*"On Muharrem'in tarihî veya dinî önemi nedir? Bu gün aşûra pişiriliyor. Bunun nedeni ve hikmeti nedir? Sünnet midir, örf müdür? Bu gün oruç tutulur mu?"

Hazret-i Âdem Aleyhisselâm zamanından beri müstesna bir gün olarak tanınan Muharrem'in onuncu gününe Aşûrâ günü deniyor. Arapça "aşr" veya âşir" kelimelerinden türetilmiş olan "aşûra", onuncu gün demektir.

Aşûrâ gününe izafe edilen bir hayli tarih vardır. Özetlersek; Allah Teâlâ'nın Arşı, Melekleri, gökleri, yeri ve Hz. Âdem Aleyhisselâm'ı bugün yarattığı; Hazret-i Âdem Aleyhisselâm'ın tövbesinin bugün kabul edildiği; Hazret-i Nuh Aleyhisselâm'ın gemisinin Cûdî Dağına bugün oturduğu; Hazret-i Yunus Aleyhisselâm'ın balığın karnından bugün çıkarıldığı; Hazret-i İbrahim, Hazret-i Musa ve Hazret-i İsa Aleyhimüsselâm'ın bugün doğdukları; Hazret-i İbrahim Aleyhisselâm'ın Nemrut'un ateşinden bugün kurtulduğu; Hazret-i Yakup Aleyhisselâm'ın oğlu Yûsuf Aleyhisselâm'a bugün kavuştuğu; Hazret-i Eyüb Aleyhisselâm'ın hastalıktan bugün şifâ bulduğu; Hazret-i Mûsâ Aleyhisselâm'ın kavminin Firavunun zulmünden bugün kurtulduğu ve Firavunun bugün denizde boğulduğu; Hazret-i Dâvud Aleyhisselâm'ın tövbesinin bugün kabul edildiği; Hazret-i Süleyman Aleyhisselâm'a bugün mülk verildiği; Hazret-i Îsa Aleyhisselâm'ın bugün gökyüzüne yükseltildiği rivâyetleri mevcuttur. Bu haberlerden bir kısmının Peygamber Efendimiz Aleyhissalâtü Vesselâm tarafından da doğrulandığı bilinmektedir.

Medine'ye hicretinden sonra Yahudilerin Aşûrâ gününde oruç tuttuklarını gören Peygamber Efendimiz Aleyhissalâtü Vesselâm, kendisi bildiği halde:

"Bu ne orucudur?" diye sordu.

Yahudiler:

"Bugün salih bir gündür! Bugün Allah'ın, Benî İsrâil'i Firavun'un elinden kurtardığı gündür! Musa (as), bu İlâhî lütfa şükür için oruç tutmuştur. Bundan dolayı biz de tutarız!" dediler.

Allah Resûlü Aleyhissalâtü Vesselâm da bu haberi yalanlamayarak:

"Biz Musa'nın sünnetini ihyâ etmeye sizden daha ziyade lâyıkız!" buyurdu, o gün oruç tuttu ve ashaba da oruç tutmalarını emretti.1

Buhârî'de, Hazret-i Âişe'den de (ra) şöyle bir rivayet mevcuttur: Cahiliyet devrinde Kureyş Muharremin onuncu gününde (Aşûrâ gününde) oruç tutardı. Hicretten önce Peygamber Efendimiz Aleyhissalâtü Vesselâm da bugün oruç tuttu. Medine'ye hicretlerinden sonra da Muharremin onuncu günü oruç tutmaya devam etti. Ashaba da bugün oruç tutmalarını emretti. Ancak Hicretin ikinci senesi Ramazan orucu farz kılınınca Muharremin onuncu günü orucunu bıraktı. Artık dileyen bu orucu tuttu; dileyen tutmadı.2

Hazret-i Âişe'den (ra) bir diğer rivâyet de şöyledir: "Ramazan orucu farz kılınmazdan önce Müslümanlar Muharremin onuncu gününde (Aşûrâ gününde) oruç tutarlar ve Kâbe'ye yeni örtü örterlerdi. Cenâb-ı Hak, Ramazan orucunu farz kılınca, Allah Resûlü Aleyhissalâtü Vesselâm: 'Muharremin onuncu günü orucunu tutmak isteyen yine tutsun; tutmak istemeyen de tutmasın!' buyurdu."3

Hazret-i Nuh (as) zamanından beri bütün Hak dinlerde makbul olan Muharremin onuncu gününde oruç tutmak, Yahudiler için farz kılınmıştı. Peygamber Efendimiz (asm) önceleri Muharremin onuncu gününde oruç tutmuşsa da, Ramazan orucu farz kılındıktan sonra bırakmış ve Yahudilere muhalefet olsun diye bugün nafile oruç tutmak isteyenlere bir gün önceden bir gün sonraya kadar üç gün oruç tutmalarını tavsiye buyurmuştur.

Netice olarak, Muharremin onuncu günü bir gün önce ve bir gün sonrası ile oruç tutmayı sünnet olarak zikredebiliriz. Bunun dışında Muharremin onuncu gününe mahsus olarak yapılagelen yıkanmak, gözlere sürme çekmek, süslenmek, kına yakmak, bayramlaşmak, hububat ile karışık aşure pişirmek, sadaka vermek, mescitleri ziyaret etmek, kurban kesmek gibi davranışlar örf olarak geleneklerimize yerleşmiştir.

Bedîüzzaman Hazretlerinin "vak'a-i ciğersûz" diye nitelediği4 Hazret-i Hüseyin'in (ra) Kerbelâ'da şehit edilişi de, kaderin bir cilvesidir ki, Hicrî 10 Muharrem 61 yılında, yani bugün vaki olmuştur. Muharremin onuncu gününün Şia için siyasî önem içermesi ve bir matem günü olarak ilân edilmesi de bundandır.

Bu vesileyle; bundan bin üç yüz küsûr yıl önce bu gün insafsızca şehit edilen ve Bedîüzzaman Hazretlerinin (ra), Cevşenü'l-Kebîr'i ders aldığını bildirdiği iki imamdan birisi olan5 Hazret-i Hüseyin'in (ra) Cennet-mekân ruhunu bugün hayırla ve duâ ile analım. Aziz ruhuna binler fatiha!

Dipnotlar:

1- Sahih-i Buhârî, C.6, Savm,No:945

2- Buhârî, C.6, Savm, No:944

3- Buhârî, C.6, S.106

4- Bedîüzzaman, Mektûbât, S. 99

5- Bedîüzzaman, Emirdağ Lâhikası, S.183

19.01.2008

E-Posta: fikihgunlugu@yeniasya.com.tr


 
Sayfa Başı  Yazıcıya uyarla  Arkadaşıma gönder  Geri


Önceki Yazıları

  (18.01.2008) - Muhtelif cevaplar

  (17.01.2008) - Cennet ve Cehennemde elbiselerimiz

  (16.01.2008) - Allah'ın isimleri ve derinlikler

  (15.01.2008) - Cevşen'de ve Kur'ân'da Sultan ismi

  (14.01.2008) - Mahşerde Kur'ân yol gösterir

  (14.01.2008) - BİR KISSA, BİN HİSSE

  (13.01.2008) - Kısa... Kısa...

  (11.01.2008) - Bir milyar kilometrekarelik bir yörüngede yol almak

  (10.01.2008) - Rüyalarımız ve yorumlarımız

  (09.01.2008) - Fitn

 

Bütün yazılar

YAZARLAR

  Abdil YILDIRIM

  Abdurrahman ŞEN

  Ali FERŞADOĞLU

  Ali OKTAY

  Cevat ÇAKIR

  Cevher İLHAN

  Davut ŞAHİN

  Fahri UTKAN

  Faruk ÇAKIR

  Gökçe OK

  Habib FİDAN

  Hakan YALMAN

  Halil USLU

  Hasan GÜNEŞ

  Hasan YÜKSELTEN

  Hülya KARTAL

  Hüseyin EREN

  Hüseyin GÜLTEKİN

  Hüseyin YILMAZ

  Kazım GÜLEÇYÜZ

  Kemal BENEK

  M. Ali KAYA

  M. Latif SALİHOĞLU

  Mahmut NEDİM

  Mehmet C. GÖKÇE

  Mehmet KAPLAN

  Mehmet KARA

  Meryem TORTUK

  Mikail YAPRAK

  Murat ÇETİN

  Murat ÇİFTKAYA

  Mustafa ÖZCAN

  Nejat EREN

  Nimetullah AKAY

  Nurettin HUYUT

  Raşit YÜCEL

  Rifat OKYAY

  S. Bahattin YAŞAR

  Saadet Bayri FİDAN

  Sami CEBECİ

  Sena DEMİR

  Serdar MURAT

  Suna DURMAZ

  Süleyman KÖSMENE

  Vehbi HORASANLI

  Yasemin GÜLEÇYÜZ

  Yasemin Uçal ABDULLAH

  Yeni Asyadan Size

  Zafer AKGÜL

  Zeynep GÜVENÇ

  İslam YAŞAR

  İsmail BERK

  İsmail TEZER

  Şaban DÖĞEN

  Şükrü BULUT


 Son Dakika Haberleri