19 Ağustos 2009 ASYA'NIN BAHTININ MİFTAHI , MEŞVERET VE ŞÛRÂDIR İletişim Künye Abonelik Reklam Bugünkü YeniAsya!

Eski tarihli sayılar

Günün Karikatürü
Dergilerimiz

H. İbrahim CAN

Küresel krizden çıkış ve Türkiye'yi bekleyen fırsat


A+ | A-

Dünyanın değişik ülkelerinden ekonomik krizden çıkış işaretleri görüldüğüne dair haberler gelmeye başladı.

Türkiye’de de Nisan ayında yüzde 14,9 olan işsizlik oranının Mayıs ayında yüzde 13,6 olduğu açıklandı. ABD ve Çin iç tüketimi teşvik ederek bu krizden çıkma çabası içine girdi. Devlet harcamaları arttırılıyor, vatandaşa kredi alma şartları kolaylaştırılıyor. Ve 2009 yılının ikinci çeyreğinde Çin’in büyüme oranı yüzde 7,9. Aynı zamanda ihracatın azalması karşısında Çin yeni pazarlar arayışına girdi. Parasının değerini düşük tutarak, ihracat teşviklerini arttırarak, Brezilya ve Mısır gibi yeni pazarlar bularak durumunu düzeltmeye çalışıyor Çin. Tabi bunun –Mısır’a yönelmeleri sebebiyle- Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerin ihracatına önemli zararlar vermesi ihtimali var.

Burada küresel ekonomik krizin başladığı yer olan Amerika’da bir düzelmenin krizden çıkışın da kaynağı olacağı yönündeki değerlendirmeler önemli. Çünkü dünya ekonomisi ABD dolarına endeksli. Dünyanın en büyük ekonomilerinden Çin’in 975 milyar doları ABD doları olarak yatıyor. Dolar yerine başka bir para birimi bulunması yolundaki girişimler şimdilik başarısız. Ayrıca Amerika’nın yaygın tüketim kültürü ve bankaları küresel ekonominin büyüme motorunu oluşturuyor.

Maalesef yine bizi ilgilendiren ülkelerden Rusya’da ekonomik krizden çıkışın işaretleri pek görünmüyor. Rusya petrol fiyatlarına bağımlı. Yıl başından bu yana 30 dolardan 70 dolara çıkmış olması, önceki yılın 170 doları bulan fiyatına kıyasla, yeterli bir krizden çıkış kaynağı değil. Bunun iki sebebi var. Birincisi; petrol ve doğal gaz gelirleri diğer ekonomi alanlarına kolayca akmıyor. İkincisi talepte önemli bir daralma var. Putin’in Nabucco’nun telâşı ile Türkiye’ye gelip anlaşmalar imzalamasında bunun önemli bir rolü var. Türkiye’deki doğal gaz tüketiminde görülen azalma küresel talepteki azalmanın bir işareti. Ayrıca Rusya’da işsizlik oranı hâlâ yüzde 10’un üzerinde. Bu yüzden The Moscow News’ten Tim Wall, “küresel iyileşme köşede olabilir; ama buna Rusya’nın dahil olduğuna dair sakın iddiaya girmeyin”.

Hindistan bu yıl 5,4 büyüme bekliyor. Küresel krizin sanayi sektöründen çok hizmet sektörü ile mümkün olacağına inanan Hintli uzmanlar, bu konuda ülkelerinin küresel krizden çıkışta önde olacağını savunuyor. Ancak gerçek artı değer yalnızca üretimle mümkün.

Brezilya ise ancak uzun vadede bu çıkışa katılabilecek. Fransa ve Almanya’da bazı toparlanma işaretleri var gibi görünüyor. Ancak bütün bunlar şimdilik spekülatif göstergeler. Tıpkı çıkışında kimse krizin bu boyutlara ulaşabileceğini tahmin edemediği gibi, krizin sona ermesinin de hangi yolla mümkün olacağını kimse kestiremiyor. Bilinen birkaç husus var: Küresel sermayenin oluşturduğu sun'î sermaye fazlası ortadan kalktı. Küresel ekonomi gerçek rakamlarına döndü. Yine de yatırım için bekleyen ciddî bir sermaye var. Sonsuza kadar bekleyemeyecek olan bu sermaye, ışık gördüğü alanlar ve ülkelere kaymaya hazır. Burada enerji önemli bir yatırım alanı olacak gibi görünüyor.

Türkiye için bunun anlamı; son birkaç ayda yaşanan gelişmelerin ışığında, enerji kavşağı olmasının küresel krizden çıkmayı arzulayan yatırımcıları cezb edebileceğidir. Akıllı ve sağlıklı projelerle ve taahhütlerini yerine getirmedeki istikrarı ile ülkemiz küresel krizi fırsata çevirebilir. Ayrıca Türkiye bölgesel istikrarın sağlanmasına katkıda bulunabildiği ölçüde cazibe merkezi olacaktır. Irak’ın toparlanması, Suriye-İsrail ve İran-ABD ilişkilerinde iyileşme sağlanması Türkiye’nin konumunu önemli ölçüde etkileyecek unsurlar. Tabi içeride de hükümetin –Öcalan ve DTP’nin anlaşılması imkânsız olumsuz tavırlarına rağmen- Kürt sorununda kaydedeceği ilerleme bu açıdan çok önemli olacak.

Kısacası; küresel ekonomik krizden çıkışa dair bazı işaretler var. Eğer bölgemizdeki konjonktürü iyi değerlendirebilirsek, bu çıkıştan en çok yarar sağlayan ülkelerden birisi olmamız hayal değil.

19.08.2009

E-Posta: hibrahimcan@windowslive.com


 
Sayfa Başı  Yazıcıya uyarla  Arkadaşıma gönder  Geri


Önceki Yazıları

  (18.08.2009) - Kerkük'te sular iyice ısındı

  (17.08.2009) - Kıbrıs’ta müzakerelerin birinci turu biterken

  (15.08.2009) - Geçen hafta dünyada neler oldu?

  (14.08.2009) - Abhazya ve Güney Osetya Rusya'ya doğru kayarken

  (13.08.2009) - Davutoğlu ve Çağlayan'ın Irak ziyareti

  (12.08.2009) - Putin, on yıldır Rusya’nın patronu!

  (11.08.2009) - Etnik çatışmaya kalıcı çözüm için

  (10.08.2009) - Afganistan seçimleri

  (08.08.2009) - Enerji savaşlarında Ankara etabı: Putin ve Berlusconi Türkiye’de

  (03.08.2009) - Sözünü tutmayan Rasmussen göreve başlarken

Bütün yazılar

YAZARLAR

  Abdil YILDIRIM

  Abdullah ERAÇIKBAŞ

  Ahmet ARICAN

  Ahmet DURSUN

  Ahmet ÖZDEMİR

  Ali FERŞADOĞLU

  Ali OKTAY

  Atike ÖZER

  Cevat ÇAKIR

  Cevher İLHAN

  Elmira AKHMETOVA

  Fahri UTKAN

  Faruk ÇAKIR

  Fatma Nur ZENGİN

  Gökçe OK

  Gültekin AVCI

  H. Hüseyin KEMAL

  H. İbrahim CAN

  Habib FİDAN

  Hakan YALMAN

  Halil USLU

  Hasan GÜNEŞ

  Hasan YÜKSELTEN

  Hüseyin EREN

  Hüseyin GÜLTEKİN

  Kadir AKBAŞ

  Kazım GÜLEÇYÜZ

  M. Ali KAYA

  M. Latif SALİHOĞLU

  Mehmet C. GÖKÇE

  Mehmet KAPLAN

  Mehmet KARA

  Mehtap YILDIRIM

  Meryem TORTUK

  Mikail YAPRAK

  Murat ÇETİN

  Nejat EREN

  Nurullah AKAY

  Osman GÖKMEN

  Osman ZENGİN

  Raşit YÜCEL

  Recep TAŞCI

  Rifat OKYAY

  Robert MİRANDA

  Ruhan ASYA

  S. Bahattin YAŞAR

  Saadet BAYRİ

  Saadet TOPUZ

  Said HAFIZOĞLU

  Sami CEBECİ

  Selim GÜNDÜZALP

  Semra ULAŞ

  Suna DURMAZ

  Süleyman KÖSMENE

  Umut YAVUZ

  Vehbi HORASANLI

  Yasemin GÜLEÇYÜZ

  Yasemin YAŞAR

  Yeni Asyadan Size

  Zafer AKGÜL

  Ümit KIZILTEPE

  İbrahim KAYGUSUZ

  İslam YAŞAR

  İsmail BERK

  İsmail TEZER

  Şaban DÖĞEN

  Şükrü BULUT

Gazetemiz İmtiyaz Sahibi Mehmet Kutlular’ın STV Haber’deki programını izlemek için tıklayın.
Dergilerimize abone olmak için tıklayın.
Hava Durumu
Yeni Asya Gazetesi, Yeni Asya Medya Grubu Yayın Organıdır.