İsrail Meclisinin, Filistinli esirlere idam cezası getirilmesini öngören tartışmalı yasa tasarısını onaylaması uluslararası alanda tepkiyle karşılandı. Dünya genelinde ülkeler ve uluslararası kuruluşlar, İsrail askerî mahkemelerinin işgal altındaki Batı Şeria’da idam cezası verebilmesinin önünü açan düzenlemeye tepki gösterdi.

AB-İsrail Ortaklık Anlaşması askıya alınmalı

Avrupa Parlamentosu’ndaki (AP) en büyük ikinci siyasî grup Sosyalistler ve Demokratlar (S&D), İsrail’in insan haklarını “tekrar eden ve ciddi şekilde ihlal ettiği” gerekçesiyle Avrupa Birliği (AB) Konseyi’ne AB-İsrail Ortaklık Anlaşması’nın acilen askıya alınması çağrısında bulundu. S&D Grubu Dış İlişkilerden Sorumlu Başkan Yardımcısı Yannis Maniatis, kararın uluslararası toplum ve AB’nin uyarılarını göz ardı ettiğini vurguladı. Maniatis, “İdam cezasının yeniden getirilmesi geçmişe atılmış bir adımdır ve İsrail ile ortaklığımızın temelini oluşturan değerlere bir darbe daha indirmektedir” değerlendirmesinde bulundu.

Apartheid sistemini güçlendiriyor

Uluslararası Af Örgütü Küresel Araştırma, Savunuculuk, Politika ve Kampanyalar Direktörü Erika Guevara-Rosas yaptığı yazılı açıklamada, İsrail Meclisi’nde onaylanan ve Filistinli esirleri hedef alan idam yasasının, İsrail’in apartheid sistemini güçlendirdiğini belirtti. Guevara-Rosas, onaylanan kararın, İsrail’in Filistinlileri insanlıktan çıkarmaya çalışan girişimlerinin ulaştığı noktayı gösterdiğinin altını çizdi.

Acilen yürürlükten kaldırılmalı

Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Ofisi’nin ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yapılan paylaşımda, İsrail Meclisi’nde kabul edilen ve Filistinli esirleri hedef alan idam cezası yasasının acilen yürürlükten kaldırılması gerektiği bildirildi.

Uluslararası hukuka aykırı

Arap ülkeleri de İsrail Meclisinde kabul edilen idam yasasının en sert şekilde kınandılar. Ürdün Dışişleri Bakanlığı, uluslararası hukuk kurallarına aykırı olan bu ırkçı, ayrımcı ve gayrimeşru yasaya karşı olduğunu açıkladı. Mısır Dışişleri Bakanlığı ise, söz konusu yasanın ayrımcı bir yaklaşım sergilediği ve apartheid sistemini güçlendirdiğini vurgulayarak, en sert şekilde kınadı.

“İdam cezasını reddediyoruz”

Avrupa ülkelerinden de söz konusu yasaya büyük tepki geldi. İrlanda kararı kınarken, Almanya Hükümet Sözcüsü Stefan Kornelius yaptığı yazılı açıklamada, söz konusu kararı “üzüntüyle karşıladığını” belirterek, “İdam cezasının reddi Alman siyasetinin temel bir ilkesidir” dedi. 

İtalya Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, İsrail hükümeti ve Knesset üyelerinin bu düzenlemeyi yeniden değerlendirmeye çağrıldığı kaydedildi. Slovenya ve Avusturya da kınama açıklaması yayınladılar. İngiltere, Almanya, Fransa ve İtalya dışişleri bakanları da 29 Mart’ta yaptıkları ortak yazılı açıklamada, söz konusu yasa tasarısı nedeniyle “derin endişe” duyduklarını bildirerek, söz konusu tasarının yürürlüğe konulmaması çağrısında bulunmuştu.

Filistinlileri hedef almak üzere tasarlanmış

İsrail’deki Arap Azınlıkları Hukuk Merkezi “Adalah” söz konusu idam yasasına karşı İsrail Yüksek Mahkemesi’ne başvuruda bulunduklarını açıkladı. Adalah’tan yapılan açıklamada, “Bu yasa tasarısı, devlet tarafından onaylanmış bir infaz rejimi aracılığıyla özellikle Filistinlileri hedef almak üzere tasarlanmıştır” ifadeleri kullanıldı. Öte yandan İsrail Yurttaş Hakları Derneği, yasanın iptali için Yüksek Mahkemeye başvuru yaptığını açıkladı.

Son derece ayrımcı bir yasa

Birleşmiş Milletler Yakın Doğu’daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı (UNRWA) Genel Komiseri Philippe Lazzarini, söz konusu yasa karşısında “dehşete kapıldığını” ve bunun, nüfusun sadece bir kesimini hedef alacağı için “son derece” ayrımcı olduğunu dile getirdi.

İnsan onuruyla bağdaşmıyor

Avrupa Konseyinden yapılan yazılı açıklamada, idam cezasının genişletildiği yasanın kabulü “ciddi bir gerileme” olarak nitelenirken Avrupa Konseyi Genel Sekreteri Alain Berset’in yasadan ciddi endişe duyduğu ifade edildi. Bu cezanın temel insan hakları ve insan onuru ile bağdaşmadığının altı çizilen açıklamada, bu yasanın İsrail’in de taraf olduğu Avrupa Konseyi anlaşmaları açısından yansımalarının takip edileceği kaydedildi.

AB: Endişe verici

Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler Sözcüsü Anouar Al Anouni, Brüksel’deki günlük basın toplantısında sorusunu cevaplayarak, söz konusu yasanın, Tel Aviv’in insan haklarına saygı gösterme yükümlülüğü açısından “olumsuz adım” olduğunu söyledi. Yasanın onaylanması nedeniyle AB’nin “çok endişeli” olduğunu belirten Al Anouni, İsrail’i uluslararası hukuk kapsamındaki yükümlülüklerine ve demokratik ilkelere olan bağlılığına uymaya çağırdı.

Dünya sessiz kalamaz

İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, İsrail Meclisinin, Filistinli esirlere idam cezası getirilmesini öngören yasa tasarısını onaylamasını kınadı. Sanchez, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Bu, aynı suçları işleyen İsraillilere uygulanmayacak asimetrik bir önlemdir. Aynı suç, farklı ceza. Bu adalet değil. Bu, apartheide doğru atılan bir başka adımdır.” değerlendirmesinde bulunan Sanchez, dünyayı İsrail’in bu adımına karşı sessiz kalmamaya çağırdı. 

Arap Birliği’ne acil toplantı çağrısı

Filistin Cumhurbaşkanlığı, Dışişleri Bakanlığı, Fetih Hareketi ve esir kuruluşları; Knesset’in Filistinli esirlere “idam cezası” öngören yasa tasarısını onaylamasını “savaş suçu” ve “tehlikeli bir tırmanış” olarak nitelendirerek kınadı. Filistin, İsrail’in Kudüs’teki ihlalleri nedeniyle Arap Birliğini de acil toplantıya çağırdı.

Dur demekten aciz misiniz?

Mısır’daki Ezher Kurumundan yapılan yazılı açıklamada, uluslararası hukuk sisteminin, “idam yasasının” İsrail Meclisinde kabul edilmesine dur demekten aciz olduğu ve bundan üzüntü duyulduğu bildirildi. Açıklamada, bu yasanın İsrail’in vahşetini ve yozlaşmasını ortaya koyduğu ifade edilerek, uluslararası toplum ve insan hakları kurumlarına, uluslararası hukuku ve normları hiçe sayan bu eylemlere karşı ahlâkî ve hukukî sorumluluklarını üstlenmesi çağrısı yapıldı. 

Haber Merkezi