Hatırlatma
Kırk güne yakındır ki, ülke ve dünya siyasetinin dışında kalmaya çalıştık. Mübarek Ramazan ayı hürmetine, normal yazı formatını değiştirme cihetine gittik. Köşemizi, Asr-ı Saadet başta olmak üzere, İslâm tarihinin parlak yıldızlarına ayırdık. Onların ibret alınacak hayat hikâyelerinden ve kalıcı ders mahiyetindeki hizmetlerinden, davranışlarından, izahlarından, nasihatlerinden söz ettik.
Bilvesile ifade edelim ki, bu yazılardan dolayı çokça tebrik ve dua aldık. Tenkit ve itiraz ise, yok denecek kadar az oldu. Hâzâ minfadli Rabbî.
*
Bugünden itibaren tekrar eski yazı formatına dönerek “günün tarihi”nden başlıyoruz. Tabiî, ara ara aktüel konulara değinmeye, ülke ve dünya siyasetine dair gelişmelere de temas etmeye çalışırız. Zira, günlük bir gazetede aktüalite, siyaset, diplomasi, v.s. olmadan olmaz.
Bugünkü “günün tarihi”nde iki konumuz var: Birincisi, Edirne’nin Bulgarlar tarafından işgal edilmesi. İkincisi, Gazze’de yaşanan Osmanlı ile İngiliz kuvvetlerinin mücadelesi. Şimdi, sırasıyla bu konuları işlemeye çalışalım.
Edirne işgal edildi
Osmanlı’nın İstanbul’dan (1453’ten) önceki başkenti Edirne idi. Nitekim, Konstantiniye’yi fethedecek olan Fatih Sultan Mehmet de burada doğdu. İşte, bu tarihî serhat şehri Edirne, ne acıdır ki 26 Mart 1913’te Bulgar kuvvetlerinin işgaline uğradı. İşgal tam 155 gün müddetle devam etti. Bulgar işgalciler, bu zaman zarfında sayılamayacak kadar çok Müslümanı katletti. Kuyuları insan cesetleriyle doldurdular. Ayrıca, başta Selimiye olmak üzere birçok mâbede zarar verdiler, kısmen de tahrip ettiler. Dahilî siyaset, o dönemde Osmanlı ordusunu zehirlemişti. Siyasetin zehriyle, askerî cenah belli başlı iki gruba ayrılmıştı: İttihat- Terakki Cemiyetine yakın olanlar ile Sultan Abdülhamid taraftarları (Halaskârân Zâbitân) arasında ciddi bir çekişme vardı. Bu sebeple, düşman saldırısına karşı bile birbirlerine yardım edemeyecek duruma gelmişlerdi.
İşte, bunu fark eden Bulgar kuvvetleri Edirne’yi kuşatma altına aldılar. Çevreden ve merkezden hiç yardım gelmemesi sebebiyle, şehirde açlık ve yokluk giderek şiddetlendi.
Şehri korumakla vazifeli askerler de, silâh ve mühimmat yardımının kesilmesinden dolayı çaresiz kaldı. Nihayet, bıçağın kemiğe dayandığı bir noktada, koca Edirne şehri, bir avuçluk Bulgar kuvvetlerine teslim oldu. İşgal süresi içinde kısa süreli ateşkes ve antlaşma hâli yaşandıysa da, sancılı çatışmalar ara ara devam etti. Nihayet, Enver Paşa’nın inisiyatif kullanmasıyla gayrete gelen Osmanlı kuvveti, Batı’dan yeterli desteği alamayan Bulgarların üzerine gitti. Böylelikle, 22 Temmuz 1913’te Edirne işgalden tamamen kurtarılmış oldu. Taraflar arasında Bükreş’te yapılan bir antlaşmayla da, fiilî durum hukukî statüye kavuşturuldu.
Gazze’de Osmanlı-İngiliz Harbi
Günümüzde saldırgan İsrail’in zulmü altında harabeye dönen Gazze’de, bundan yüz küsûr sene evvel Osmanlı ile İngiliz savaşları yaşandı. Savaş üç safhada tamamlandı. Birinci Gazze Meydan Muharebesi, 26 Mart 1917’de vukû buldu. Bu safhada İngilizler mağlup düştü; Osmanlı tarafı galip geldi. İngiliz tarafı, taktik icabı geri çekildi. Bu esnada, Birleşik Krallığa bağlı Avustralya ve Zelanda gibi kolonilerden de büyük askeri desteğin alınmasıyla birlikte harekete geçen İngilizler ile Osmanlı kuvvetleri arasında ikinci bir muharebe safhası daha yaşandı. Buna rağmen, taraflar arasında kesin bir üstünlük sağlanamadı.
1917 yılı sonlarına doğru yaşanan üçüncü muharebe neticesinde, Gazze ve Kudüs ile birlikte Filistin topraklarının tamamı İngiliz kuvvetlerinin hâkimiyeti altına girdi. Tam 30 sene müddetle (1917-47) bu topraklarda Yahudî nüfusu ve nüfuzunu tahkim eden İngilizler, burada İsrail devletinin kurulmasını sağlamış oldu