"Ümitvar olunuz, şu istikbal inkılâbı içinde en yüksek gür sada İslâm'ın sadası olacaktır."

Piyasalar

Reform paketleri çözüm getirmedi

17 Kasım 2020, Salı 00:01
DENGE-DENETLEME AĞI: CB SİSTEMİYLE YÜKSEK YARGI YÜRÜTMENİN KONTROLÜNE GİRDİ, YARGI SİYASETİN ARACI OLDU.

ÂDİL YARGILANMA HAKKI

Denge ve Denetleme Ağının raporunda yargının temel sorun alanları "hukukun üstünlüğü, yargı bağımsızlığı ve tarafsızlığı, yargıda liyakat ve etkinlik, temel haklar ve özgürlükler açısından tutukluluk süreleri, âdil yargılanma hakkı ve savunma, yargıya güven" olarak sıralandı.

YARGIYA GÜVEN KALMADI

Raporda, 2017'deki referandumla kabul edildiği açıklanan sistemin uygulanmasıyla birlikte yürütmenin yargı üzerindeki kontrolünün derinleştiği; yargıya güvenin partiler üstü sorun haline geldiği ve yargı reform paketlerinin yargıdaki temel sorunlara çözüm olmadığı belirtildi.

***

Reform paketleri çözüm getirmedi

Denge ve Denetleme Ağı’nın hazırladığı raporda, yargı reform paketlerinin yargıdaki temel sorunlara çözüm olmadığının altı çizildi.

Sivil toplum örgütlerinin oluşturduğu “Denge ve Denetleme Ağı, yaklaşık 2,5 yıldır uygulamada olan “cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi” olarak adlandırılan sisteme geçişten sonra yargının durumunu mercek altına alan rapor hazırladı. 294 sivil toplum örgütünün oluşturduğu Denge ve Denetleme Ağı, hazırladığı raporla, yargıdaki sorun alanlarına ilişkin tesbitlere yer verdi. Denge ve Denetleme Ağı’nın, “2021’e Girerken Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi: Yargı” başlıklı raporunda, yargının temel sorun alanları “Hukukun üstünlüğü, yargı bağımsızlığı ve tarafsızlığı, yargıda liyakat ve etkinlik, temel haklar ve özgürlükler açısından tutukluluk süreleri, adil yargılanma hakkı ve savunma, yargıya güven” olarak sıralandı. Raporda, Türkiye’nin hukukun üstünlüğü alanındaki bu sorunlu durumunun, uluslar arası saygınlığa sahip endekslere de yansıdığı vurgulandı.

Yüksek yargı yürütmenin kontrolüne girdi

Hakimler ve Savcılar Kurulu’nun (HSK) üye yapısı ve üye seçim sisteminin değiştirildiğine dikkat çekilen raporda, şunlar anlatıldı: “Yapılan değişikliklerle HSK’nın üye yapısının belirlenmesinde yasama ve yürütme erklerinin etkisi belirleyici kılınmıştır. Türkiye’deki aşırı disiplinli ve lider kontrolündeki siyasi parti örgütleri dikkate alındığında, Cumhurbaşkanı’nın siyasî partisiyle olan liderlik düzeyindeki kurumsal ilişkisinin devamı, yürütme erkinin HSK üzerinde tam kontrol sağlamasına olanak vermiştir. Demokratik bir denge ve denetleme için vazgeçilmez olan ve kanunların anayasaya uygunluğunu denetleyen Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) yapısına ilişkin yeni sistemde üye sayısının 17’den 15’e düşürülmesi dışında bir düzenleme getirilmese de, yürütmenin AYM üzerindeki etkisi Cumhurbaşkanı’nın 12 üye atama yetkisiyle korunmuştur. Cumhurbaşkanı’nın partili liderliği 1 statüsü sonucu Meclis’in 3 üye belirleme yetkisi de fiili olarak yürütmenin kontrolüne geçmiştir.”

O konuda da adım atılmadı

BBC Türkçe’nin haberine göre, Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçilmesinden iktidarın açıkladığı “Yargı Reformu Strateji Belgesi” kapsamında iki ayrı yargı paketi ile baroların yapısına ilişkin yasa değişikliğinin TBMM’de kabul edildiği anımsatıldı. Strateji belgesi kapsamında çıkarılan yargı paketlerinin kimi olumlu adımlar içermesine karşın, sözkonusu düzenlemelerin yargı bağımsızlığı ve tarafsızlığını güçlendirici etkilerinin oldukça sınırlı kaldığı vurgulandı. Raporda, yargı reformu strateji belgesi kapsamında, hakim ve savcıların kendi rızaları dışındaki yerlere atanmasına ilişkin düzenleme yapılacağı sözü verilmesine karşın, bu konuda henüz bir adım atılmadığına da dikkat çekildi.

Mahkeme kararlarına saygı azaldı

Raporda, “Bağımsız ve tarafsız bir üst mahkeme olarak AYM, sağlıklı işleyen bir yargı sisteminin vazgeçilmez bir unsurudur. AYM ve yürütme erki arasında çıkan tartışmalar sonucu AYM’nin yapısına yönelik değişiklikler gündeme gelmiştir. Değişikliğin gündeme geliş biçimi göz önüne alındığında, içeriği daha belirlenmemiş bu olası değişikliğin, yargı erkini daha bağımsız ve tarafsız kılmasını beklemek zordur. Özellikle kamuoyuna malolmuş yargılama süreçlerinde siyasiler tarafından yapılan açıklamalar yargı bağımsızlığı ve tarafsızlığını hem algısal seviyede hem de filli olarak olumsuz etkilemeye devam etmiştir” ifadeleri kullanıldı.

Yargı, siyasî olarak araçsallaştırıldı

Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarının alt mahkemleler tarafından uygulanmadığı kaydedilen raporda bu durumun “normlar hiyerarşisi”ni bozduğuna dikkatak çekildi. İş insanı Osman Kavala ve eski HDP Eşbaşkanı Selahattin Demirtaş hakkındaki AİHM kararlarının uygulanmamasının örnek gösterildiği raporda, “Önceden soruşturulmuş ve haklarında AYM tarafından beraat kararları verilmiş bazı siyasilerin tekrar aynı soruşturma kapsamında gözaltına alınmaları da hem toplum nezdinde yargıya güveni sarsmaya devam etmiş, hem de yargı erkinin bağımsızlığı ve siyasî tarafsızlığı ilkelerine zarar vererek yargı erkinin siyasi olarak araçsallaştırıldığı algısını arttırmıştır” denildi.

Okunma Sayısı: 1613
YASAL UYARI: Sitemizde yayınlanan haber ve yazıların tüm hakları Yeni Asya Gazetesi'ne aittir. Hiçbir haber veya yazının tamamı, kaynak gösterilse dahi özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan haber veya yazının bir bölümü, alıntılanan haber veya yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.

Yorumlar

(*)

(*)

(*)

Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. İstendiğinde yasal kurumlara verilebilmesi için IP adresiniz kaydedilmektedir.
    (*)

    Namaz Vakitleri

    • İmsak

    • Güneş

    • Öğle

    • İkindi

    • Akşam

    • Yatsı