Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünce Dicle Üniversitesi yerleşkesinde 1990 yılında 25 hektar alanda sulama amaçlı kurulan, 425 bin metreküp su toplama hacmine sahip göletin su seviyesinde, mevsimsel yağışlardaki düşüş, iklim değişikliği, buharlaşma gibi nedenlerle 10 yılda normalin üzerinde düşüş yaşandı.

Tarımsal üretimde sulama amaçlı kullanılan, su kaplumbağası gibi birçok türe de ev sahipliği yapan baraj gölünde yaşanan su çekilmesi, canlıları da olumsuz etkiledi.

Çekilmenin etkisiyle daralan ve kuruma tehlikesi yaşayan gölün tabanındaki çamurda besin bulmaya çalışan kuşlar, havadan görüntülendi. Gölette geçen ay kaydedilen görüntüler, çekilmenin boyutunu gözler önüne serdi.

Dicle Üniversitesi (DÜ) Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Zooloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Recep Karakaş, yıllardır Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde ve Diyarbakır'da kuş türleri ile sulak alanlar üzerine akademik gözlem çalışmaları yürüttüklerini söyledi.

Bölgenin göçmen kuş türü açısından zengin bir çeşitliliğe sahip olduğunu ifade eden Karakaş, "Doğal sulak alanlar ön plana çıksa da Diyarbakır gibi karasal iklimin hüküm sürdüğü yerlerde yapay sulak alanlar da yaban hayatı için büyük öneme sahip." dedi.

Son yıllarda kuş türü ve sayısı azaldı

DÜ yerleşkesindeki Kabaklı Göleti'nin kurulduğu günden günümüze kadar özellikle kuşlara ev sahipliği yaptığını dile getiren Karakaş, önceki yıllarda bölgede yürüttükleri çalışmalarda alanda 109 kuş türü tespit ettiklerini belirtti.

Karakaş, "Bunların içerisinde küresel ölçekte nesli tehlike altında olan ördek türlerinden Dikkuyruk (Oxyura leucocephala), Elmabaş patka (Aythya ferina) da vardı ancak genel olarak küresel ısınma ve iklim değişikliği ile kuraklığa bağlı olarak bu özel alanların ciddi ölçüde yapısının bozulduğunu ve alanda su oranının azaldığını görebiliyoruz. Bu da canlıların azalmasına neden olmaktadır." diye konuştu.

"Son 10 yılda bu alanın yüzde 90'ının yitirildiğini söyleyebiliriz. Genel olarak baktığınızda da ekosistem kötü durumda. Geçmişte bir yıl içerisinde 109 türü tespit ederken maalesef şimdi o kadar türü görme şansımız yok." ifadelerini kullanan Karakaş, son yıllarda hem tür sayısının hem de birey sayısının oldukça azaldığını vurguladı.

Karakaş, Kabaklı Göleti gibi özel habitat alanlarının yok olması halinde buralarda görülen canlı türlerinin de gelecekte görülemeyeceğine dikkati çekerek, "Küresel ısınmanın bir yansıması olarak bazı türlerin statülerinde de değişiklik oluyor. Geçmişte sadece kış mevsiminde gördüğümüz türleri artık ilkbahar ve yaz döneminde de görebiliyoruz." diye konuştu.

DÜ tarafından türleri korumaya yönelik eylem planlarının yürütüldüğünü anlatan Karakaş, alınabilecek beşeri tedbirlerin başında bilinçsiz salma sulama yerine damlama ya da yağmurlama sistemlerinin tercih edilmesinin geldiğini sözlerine ekledi.

AA