Click Here!
      "Gerçekten" haber verir 11 Haziran 2006

Eski tarihli sayılar

Görüş, teklif ve
eleştirilerinizi
okurhatti@yeniasya.com.tr
adresine bekliyoruz.
 

Ali FERŞADOĞLU

Ahlâk ve kader



Herkes, “hür irâdesi” ile yaptığı işlerden mes’üldür. Çünkü, onları yaparken, herhangi bir baskı altında kalmadığını gayet iyi bilmektedir. Meselâ, insan yoldan giderken, önüne büyük bir çukur çıksa, “Ne yapayım, kaderimde bu da varmış!” deyip içine atlamamakta; yolunu değiştirmektedir. Aslında, kötü işler yapıp, günah işleyip, yoldan sapanlar, “Ben kaderin mahkûmuyum!” diyerek kendilerini mazur gösterirken; iyi işleri kendilerine mal ediyorlar.

Böylece kendilerini müdafaa etmekte ve mazur göstermek istemektedirler. Oysa, cinâyet işleyen, hırsızlık yapan ve bir başka suç ile günâha girenler, vicdânen bilirler ki, mahkûm değiller, zorlanmamakta, herhangi bir baskıya mâruz kalmamaktadırlar. Zîrâ, kendilerini öldürmeye teşebbüs edip, mallarını çalmaya çalışanların, “Biz kaderin mahkûmuyuz, ne yapalım, alnımıza yazılmış!” gibi saçma-sapan mazeretlerini kabul etmezler.

Okul kaderdir. Talebenin “okul” meselelerinde, yalnız “okumak” ve “hocalarla olan münâsebeti” dahilinde mesuliyeti vardır. Dersine çalışmayan, vazifesini yerine getirmeyen bir öğrenci, suçu öğretmene ve okula yükleyemez! Hayrettir ki, hiçbir Cebriyeci, suratının ortasına yediği yumruk sahibine, “Ne yapalım, sen rüzgârın önüne kapılmış bir kuru yaprak gibisin!” demediği halde; işlediği günah ve kötülükleri kadere yükleme cehaletini gösterebilmektedir.

Özetlersek; dünyaya gönderilişimiz bir imtihan. İmtihanın gerçekleşebilmesi için de “hür irâde” lâzımdır. Dolayısıyla, yaradılış ve dünyaya gönderilişimizin mayasında, hürriyet ve serbestlik vardır. İnsan kimliğinin, şahsiyetinin en önemli vasıflarından birisi olan hürriyet, “Rabbinin lütuf ve ihsanı hiç kimseden men olunamaz” (İsrâ, 20.) âyetiyle “Atiyye-i Rahman” yâni Rahman olan Cenâb-ı Hakkın bir bağışıdır...

Dolayısıyla ahlâktan yana tavır almak da, karşı gelmek de hür irâde çerçevesinde gerçekleşir. Ahlâkî davranışlarımıza da bu açıdan bakmamız gerekir. Sorumlu olduğumuz ahlâkî davranışlarımızda tamamen hürüz, serbestiz. Asla Cebriyecilerin düşündüğü gibi, bir baskı ve zorlama altında değiliz. Ki, zorlanarak, yapmaya mecbur bırakıldığımız fiil, davranış ve hareketlerimizden ise sorumlu değiliz.

Meselâ, oruç tutmak bir ibâdettir. İftar vakti girmeden, başkası zorla, baskıyla ağzımıza yiyecek ve içecek koysa ve yutsak, orucumuz bozulmaz. Eğer takdir tek belirleyici unsur olsaydı o zaman imtihana, peygambere, güzel ve çirkin fiillere, sevap ve günaha, Cennet ve Cehenneme ne gerek vardı; neden insan yaptığı kötü işlerden, fiillerden dolayı sorumlu tutulsun ki? Demek, davranış biçimimizi belirleyen biziz. Yaratan ise, Allah’tır. Fark edileceği gibi, karıştırdığımız nokta, istemenin ayrı; bilmenin ve yaratmanın ayrı hususlar olduğudur.

11.06.2006

E-Posta: fersadoglu@ttnet.net.tr


 
Sayfa Başı  Yazıcıya uyarla  Arkadaşıma gönder  Geri


Önceki Yazıları

  (10.06.2006) - Hür irade ve ahlâk

  (09.06.2006) - Ahlâkî ve içtimaî ölçülere uyuyor muyuz?

  (08.06.2006) - Ahlâk ve kişilik bozulması

  (07.06.2006) - Esîrden müessire

  (06.06.2006) - Ruhumuzu anlamaya çalışmak

  (05.06.2006) - Ahlâk ve ahlâkî erozyon

  (03.06.2006) - Hedefe ulaştıran en kısa yol: İhlâs

  (01.06.2006) - “Hizmet ve ihlâs”

  (31.05.2006) - En küçük dairede en büyük vazife

  (30.05.2006) - Güç, iktidar ve kontrol

 

Bütün yazılar

YAZARLAR

  Abdil YILDIRIM

  Abdurrahman ŞEN

  Ali FERŞADOĞLU

  Ali OKTAY

  Cevat ÇAKIR

  Cevher İLHAN

  Davut ŞAHİN

  Faruk ÇAKIR

  Gökçe OK

  Hakan YALMAN

  Halil USLU

  Hasan GÜNEŞ

  Hülya KARTAL

  Hüseyin EREN

  Hüseyin GÜLTEKİN

  Hüseyin YILMAZ

  Kazım GÜLEÇYÜZ

  M. Ali KAYA

  M. Latif SALİHOĞLU

  Mahmut NEDİM

  Meryem TORTUK

  Metin KARABAŞOĞLU

  Mikail YAPRAK

  Murat ÇETİN

  Murat ÇİFTKAYA

  Mustafa ÖZCAN

  Nejat EREN

  Nimetullah AKAY

  Raşit YÜCEL

  S. Bahaddin YAŞAR

  Sami CEBECİ

  Sena DEMİR

  Serdar MURAT

  Süleyman KÖSMENE

  Vehbi HORASANLI

  Yasemin Uçal ABDULLAH

  Yeni Asyadan Size

  Zafer AKGÜL

  Zeynep GÜVENÇ

  Ümit ŞİMŞEK

  İslam YAŞAR

  İsmail BERK

  Şaban DÖĞEN

 Son Dakika Haberleri
Kadın ve Aile Dergisi Çocuk Dergisi Gençlik Dergisi Fikir Dergisi
Ana Sayfa | Dünya | Haberler | Görüş | Lahika | Basından Seçmeler | Yazarlar
Copyright YeniAsya 2004