Click Here!
      "Gerçekten" haber verir 20 Mayıs 2007

Eski tarihli sayılar

Görüş, teklif ve
eleştirilerinizi
okurhatti@yeniasya.com.tr
adresine bekliyoruz.
 

Hüseyin GÜLTEKİN

Hoş olmayan hatıralar



12 Eylül darbesi yapılalı yıllar olmuştu ama bulunduğum bölgede sıkıyönetim devam ediyordu. Ve buna bağlı olarak il ve ilçelerde, hatta buralara bağlı belde ve köylerde de askerî bir idare söz konusu idi.

Sıkıyönetimin kendi kurallarının bir gereği olarak, il veya ilçedeki sıkıyönetim komutanları oradaki bütün resmî kurumların da bir nev'î âmiri durumunda idiler. Yani sıkıyönetim komutanları veya komutan yardımcıları, istedikleri zaman resmî kurumları kontrol ve denetimden geçirirler, kendilerince tesbit ettikleri eksik ve aksaklıkların derhal giderilmesi için kurum âmirlerine bildirirler. Tabi bu nev'î muameleler, askerce yani sert bir şekilde uygulanırdı.

Meselâ ilçedeki kurum âmirleri ve memurlar evvelâ ilçe sıkıyönetim komutanına karşı sorumlu olurlardı, daha sonra kaymakama karşı sorumlu idiler.

Bu meyanda sıkıyönetim komutanları, hemen bütün amir ve memurların mesâiye uyup uymama durumlarını, çalışma performanslarını, hatta kılık kıyafetlerinin şekil ve biçimlerini kontrol eder, takip eder, gerekli emir ve telkinatları sözlü veya yazılı bir şekilde tebliğde bulunurlardı. Emir ve yasaklara uymayan veya uymakta geciken âmir ve memurları en sert şekilde uyarır, ikaz eder; buna rağmen emirleri çiğneyip hizaya gelmeyenleri, durumlarına göre ya sürgüne gönderir veya daha ağır cezalara çarptırırlardı.

Yalnız bir istisna olarak, kaymakamlar, valiler ve yargı mensupları olan hâkim ve savcılar bu çeşit uygulamaların dışında tutulurdu çoğu zaman.

Lâkin kanun ve yönetmelikler öyle de olsa askerî yetkililerin bir çok uygulamalarında çoğu zaman kanun ve yönetmelikler de hemencecik rafa kaldırılır; oradaki komutanın anlayışına göre hiç olmayacak gayr-ı kanunî, keyfî uygulamalar yapılırdı. Bu nev'î uygulamalardan valiler de, kaymakamlar da, hâkim ve savcılar da hisselerini alırlardı.

Meselâ bir defasında ilçe sıkıyönetim yetkilisi olan astsubay, hükümet binasında kendine göre gerekli kontrol ve denetimleri yaparken, adliye koridorunda âniden bir gürültü ve arbedenin olduğunu gören oradaki memurlar, astsubayın bir hâkimin yakasından tutup sürükleyerek “Ulan ne diye mesâiye uymuyorsun? Hâkim olduğuna mı güveniyorsun? Gösteririm sana..” diyerek hâkimi tartakladığını görüyorlar. Bağımsız bir yargı mensubu hâkime böyle davranma cesaretini gösterebilen bir astsubay, hiçbir özelliği olmayan diğer sıradan memurlara neler yapmaz ki...

Yine başka bir zaman, başka bir sıkıyönetim yetkilisi asteğmen, bir er ile kaymakamdan makam arabasını derhal göndermesini istedi. Kaymakam da haklı olarak bu emri yerine getirmeyip, makam aracını vermeyince, daha başka bahaneler ileri sürülerek, kışın ortasında başka bir ilin vali muâvinliğine tayini çıkartılarak sürgüne yollandı.

Evet şimdi bütün bunlar nereden aklıma geldi ve niçin bunları nazarlarınıza sunmak istedim? Elbette öylesine iç karartıcı darbe hatıralarını önünüze getirip moralleri bozmak değil niyetim.

Bir asra yaklaşan cumhuriyet tarihimizi bilen her vatandaşın malûmudur bu ve benzeri acı hatıralar. Hatta anlatmaya çalıştığım olayların daha garibini, daha dehşetlisini yaşamıştır bu ülkenin insanı...

Şu anlattıklarımın yaklaşık çeyrek yüzyıllık bir mazisi var. Bu gün itibarıyla dönüp arkama baktığımda Türkiye’de demokrasimiz adına ne gibi değişikliler oldu acaba? Müsbet mânâda, ümit verici hangi adımlar atıldı?

Elbette şimdi ülkemizde bir askerî idare yok ve sıkıyönetim de yok. Asteğmenler artık kaymakamlara emir yağdırmıyorlar, astsubaylar mahkeme koridorlarında hâkimleri, savcıları artık tartaklamıyorlar...

Velâkin ülkemizin hâlen bir darbe anayasasıyla yönetiliyor olması kabul edilebilir bir durum mudur? Bahsettiğim her darbe hatırasının o zamanki destekçileri ve müsebbiblerine bugüne kadar hiç bir kanunî uygulama yapılmadığı için, hâlen istedikleri konularda ahkâm kesmiyorlar mı?

Daha açık bir ifade ile, bu ülkede hâlen askerin açık ve örtülü yetki ve selâhiyetleri mi çok; yoksa tek başına iktidarı elinde bulunduran sivil hükümetin mi?

20.05.2007

E-Posta: hgultekin@yeniasya.com.tr


 
Sayfa Başı  Yazıcıya uyarla  Arkadaşıma gönder  Geri


Önceki Yazıları

  (13.05.2007) - Yalnız dindar olmak yetmiyor

  (06.05.2007) - Dinî yaşantıdan başka çare yok

  (29.04.2007) - Cevap bekleyen suâller

  (22.04.2007) - İfsat komiteleri

  (15.04.2007) - Zulmün sona ermesi için

  (18.02.2007) - Tenkitten kaçınmak ve tenkitlere açık olmak

  (11.02.2007) - Bazen geride durmak da hizmettir

  (04.02.2007) - Manevî bağları güçlendirmeli

  (28.01.2007) - Kitaplar yere gömülür mü?

  (21.01.2007) - Hizmetin sigortası şahs-ı manevîdir

 

Bütün yazılar

YAZARLAR

  Abdil YILDIRIM

  Abdurrahman ŞEN

  Ali FERŞADOĞLU

  Ali OKTAY

  Cevat ÇAKIR

  Cevher İLHAN

  Davut ŞAHİN

  Faruk ÇAKIR

  Gökçe OK

  Habib FİDAN

  Hakan YALMAN

  Halil USLU

  Hasan GÜNEŞ

  Hasan YÜKSELTEN

  Hülya KARTAL

  Hüseyin EREN

  Hüseyin GÜLTEKİN

  Hüseyin YILMAZ

  Kazım GÜLEÇYÜZ

  M. Ali KAYA

  M. Latif SALİHOĞLU

  Mahmut NEDİM

  Mehmet KARA

  Meryem TORTUK

  Mikail YAPRAK

  Murat ÇETİN

  Murat ÇİFTKAYA

  Mustafa ÖZCAN

  Nejat EREN

  Nimetullah AKAY

  Raşit YÜCEL

  S. Bahattin YAŞAR

  Saadet Bayri FİDAN

  Sami CEBECİ

  Sena DEMİR

  Serdar MURAT

  Suna DURMAZ

  Süleyman KÖSMENE

  Vehbi HORASANLI

  Yasemin GÜLEÇYÜZ

  Yasemin Uçal ABDULLAH

  Yeni Asyadan Size

  Zafer AKGÜL

  Zeynep GÜVENÇ

  İslam YAŞAR

  İsmail BERK

  Şaban DÖĞEN


 Son Dakika Haberleri
Kadın ve Aile Dergisi Çocuk Dergisi Gençlik Dergisi Fikir Dergisi
Ana Sayfa | Dünya | Haberler | Görüş | Lahika | Basından Seçmeler | Yazarlar
Copyright YeniAsya 2004