07 Şubat 2010 ASYA'NIN BAHTININ MİFTAHI , MEŞVERET VE ŞÛRÂDIR Mobil İletişim Künye Abonelik Reklam Bugünkü YeniAsya!

Eski tarihli sayılar

Günün Karikatürü
Gün Gün Tarih
Dergilerimiz

Cevat ÇAKIR

Fileleriniz nerede?


A+ | A-

Yıllar önce her evde mutlaka fileler bulunur, bu filelerle beraber çarşı ve pazara çıkılırdı. Hatta komşuların konuşmalarında en çok geçen kelime de bu olurdu. “Artık fileler şu kadara doluyor” diye söylenirdi. Fileler ortadan kalkınca bu tarz söylemler de ortadan kalktı. Herkesin çantasında ve cebinde olan fileler yırtılıncaya kadar atılmaz, kullanımda kalırdı. Yaklaşık otuzbeş sene önce kullanılmaya başlayan poşetlerden dolayı filelerin işi bitti. Filelerin kullanıldığı zamanlarda çöplerimiz bu kadar çok değildi. Hatta kırsal bölgelerden köylerde çöp diye bir şey olmazdı. Bunun için etrafı temizlemek de çok kolaydı. O dönemlerde bakkallar sattıkları ürünleri kese kâğıtlarına koyarak tüketicilere verirdi. “Delikli demir çıktı mertlik bozuldu” ifadesinde olduğu gibi naylon poşetler çıktı temizlik de bozuldu.

Artık her nereye gidersek karşımıza çıkmaktalar ağaçların tepelerinde, yerlerde, derelerde her yerde... Oysa fileler evlerde kapının arkasında pazara çıkmayı beklerdi. Oysa naylon poşetler o kadar fazla üretiliyor ve tüketiliyor ki insanlar içerisinde boğulacak gibi. Dünya genelinde her bir dakikada 1 milyon poşetin çöpe atılması ve yılda beş yüz milyar poşetin üretilmesi düşündürücü. Atıklardan üretilen siyah poşetlerin kanserojen olduğu iddia edilmektedir. Naylon poşetler bozulmaya başladığında çevreye zararlı kimyasallar yaymakta ve besin zincirimizi kirletmektedir. Ayrıca naylon poşet üretimi petrol ve doğal gaz gibi yenilenemeyen enerjinin azalmasına da yol açmaktadır. Dünya Doğa Vakfına göre naylon poşetlerden dolayı her yıl 100.000’in üzerinde balina, fok ve su kaplumbağası ölüyor. Naylon poşetlerin bu zararlarından dolayı bazı ülkeler bu konuda bazı tedbirler almışlar:

ABD: Sanfiransisco şehrinde alış veriş merkezleri ve eczanelerde petrol bazlı poşet kullanmak yasak. Fransa, Paris’te plastik poşet kullanımı yasak, bu yıldan itibaren bütün ülke genelinde uygulanacak. Tayvan: Plâstik poşetin yanı sıra tek kullanımlık plâstik çatal bıçak ve kaplara da yasak uygulanıyor. İrlanda: Her plâstik poşete 20 cent vergi uygulanıyor. Kenya: 2008’den itibaren poşeti yasaklamış. Güney Afrika: Plâstik poşetleri kullanmak yasak. Uganda: İnce plâstik poşetler yasak, kalınlara ise, vergi getirilmiş. Hindistan: Yasak 9 Ocak’tan itibaren hayata geçmiş. Yasağa uymayanlar 5 yıla kadar hapis cezasıyla yargılanacak ya da ağır para cezası na çarptırılıyor. Çin: Naylon poşetleri ücretli yaparak her yıl 37 milyon fıçı petrol tasarrufu yapmakta. Ülkemizde ise yasal bir mevzuat yok, bazı yerel yönetimlerin yasaklamaları mevcut.

1994 yılında naylon poşetlerle ilgili İstanbul Bağcılar Belediye Başkanı Feyzullah Kıyıklık’la görüşerek şöyle bir teklifte bulunmuştum: Semt pazarlarında kademeli olarak naylon paşetleri kaldırmak için pazarlarda büyük firmaların reklâmlarının basılı olduğu bez torba dağıtılsın. O gün teklifim başkan tarafından kabul edildi. Çevre müdürünü çağırdı, detaylı konuştuk, ama hayata geçemedi. Evet ülkemizde bu noktada çok ciddî israf var. Özellikle buyük marketlerde bedava olduğu için tüketici istediği kadar poşet kullanılabiliyor. Bunun önüne geçmek için Almanya’da olduğu gibi (bazı firmalarda) poşetler ücretlendirilmelidir. Pazarlardan başlamak üzere kademeli olarak naylon poşetler kaldırılabilir. Hindistanın hatta Uganda’nın yaptığı uygulamayı biz neden yapmayalım? İktisad prensibine her konuda uymak önemli. En basit bir simit alsanız veyahut eczaneden bir kutu ilâç alsanız dahi küçük de olsa size bir poşet veriliyor. Bir şekilde bu israfın önüne geçmek için bazı yalnış alışkanlıklarımızdan vazgeçmemiz gerekmektedir.

07.02.2010

E-Posta: cevatcakir@yeniasya.com.tr


 
Sayfa Başı  Geri


Önceki Yazıları

  (21.01.2010) - Karada ve denizde çıkan fesad

  (06.10.2009) - Kaçış nereye?

  (27.09.2009) - Öndül işkencesi

  (25.04.2009) - Taklid etmemiz gereken güzel davranışlar

  (04.03.2009) - "Mimsiz medeniyetin kiri"

  (16.11.2008) - Golf çukurlarına su yetiştirmek

  (29.06.2008) - “Vız vız, jive hingivin jimin”

Bütün yazılar

YAZARLAR

  Abdil YILDIRIM

  Abdullah ERAÇIKBAŞ

  Ahmet ARICAN

  Ahmet DURSUN

  Ahmet ÖZDEMİR

  Ali FERŞADOĞLU

  Ali OKTAY

  Ali Rıza AYDIN

  Atike ÖZER

  Baki ÇİMİÇ

  Cevat ÇAKIR

  Cevher İLHAN

  Elmira AKHMETOVA

  Fahri UTKAN

  Faruk ÇAKIR

  Fatma Nur ZENGİN

  Gökçe OK

  Gültekin AVCI

  H. Hüseyin KEMAL

  H. İbrahim CAN

  Habib FİDAN

  Hakan YALMAN

  Halil USLU

  Hasan GÜNEŞ

  Hasan YÜKSELTEN

  Hüseyin EREN

  Hüseyin GÜLTEKİN

  Kadir AKBAŞ

  Kazım GÜLEÇYÜZ

  M. Ali KAYA

  M. Latif SALİHOĞLU

  Mehmet C. GÖKÇE

  Mehmet KAPLAN

  Mehmet KARA

  Mehtap YILDIRIM

  Meryem TORTUK

  Mikail YAPRAK

  Murat ÇETİN

  Muzaffer KARAHİSAR

  Nejat EREN

  Nurullah AKAY

  Osman GÖKMEN

  Osman ZENGİN

  Raşit YÜCEL

  Recep TAŞCI

  Rifat OKYAY

  Robert MİRANDA

  Ruhan ASYA

  S. Bahattin YAŞAR

  Saadet BAYRİ

  Saadet TOPUZ

  Said HAFIZOĞLU

  Sami CEBECİ

  Selim GÜNDÜZALP

  Semra ULAŞ

  Suna DURMAZ

  Süleyman KÖSMENE

  Umut YAVUZ

  Vehbi HORASANLI

  Yasemin GÜLEÇYÜZ

  Yasemin YAŞAR

  Yeni Asyadan Size

  Zafer AKGÜL

  Ümit KIZILTEPE

  İbrahim KAYGUSUZ

  İslam YAŞAR

  İsmail BERK

  İsmail TEZER

  Şaban DÖĞEN

  Şükrü BULUT

Dergilerimize abone olmak için tıklayın.
Hava Durumu

Yeni Asya Gazetesi, Yeni Asya Medya Grubu Yayın Organıdır.
Kurumsal Linkler: Risale-i Nur Kongresi - Bediüzzaman Haftası - Risale-i Nur Enstitüsü - Yeni Asya Vakfı - Demokrasi100 - Yeni Asya Gazetesi - YASEM - Bizim Radyo
Sentez Haber - Yeni Asya Neşriyat - Yeni Asya Takvim oktay usta yemek tarifleri Köprü Dergisi - Bizim Aile - Can Kardeş - Genç Yaklaşım - Yeni Asya 40. Yıl