Click Here!
      "Gerçekten" haber verir 22 Ocak 2008

Eski tarihli sayılar

Görüş, teklif ve
eleştirilerinizi
okurhatti@yeniasya.com.tr
adresine bekliyoruz.
 

Ali FERŞADOĞLU

İktidar, "emr-i bi'l-ma'rûf ve nehy-i ani'l-münker"



Her ülkede iktidar vardır. Dikta ile yönetilen ülkelerde, hatta yamyamlarda da!.. Ancak, gerçek ve başarılı iktidar, hürriyet/demokrasi olan ülkelerdedir. Diğer bir ifadeyle, eğer vatandaş, iktidara karşı "emr-i bi'l-ma'rûf ve nehy-i ani'l-münker"i rahatlıkla ifâ edebiliyorsa, o gerçek bir iktidardır ve o ülke kalkınma yolundadır.

İslâm'ın temel esprisi; doğruluğun, gerçeğin ortaya çıkması, yanlışın, kizbin reddidir. Asr-ı Saadet iktidarlarında Sahabe-i Kirâm da, "emr-i bi'l-ma'rûf ve nehy-i ani'l-münker" vazifesini, örneğine bir daha rastlanmayan, rastlanamayacak ciddiyet ve derecede nezahet-nezaketle ifâ etmişlerdir. Hayatları pahasına da olsa, gerektiğinde en yakın akrabalarına dahi "kılınç" çekmiş; hakkın hatırını dâima üstün tutmuş; devlet başkanlarını da tenkit etmekten çekinmemişlerdir.

Hz. Ebûbekir (ra), devlet başkanı seçildiğinde yaptığı uzun konuşmada özetle şöyle der:

"Ey insanlar, sizin başınıza yönetici seçildim, ama sizden daha hayırlı bir kimse değilim. Eğer davranışlarımda, uygulamalarımda doğru yaptığımı ve söylediğimi hissederseniz bana yardımcı olun; hak ve hakikatten saptığımı görürseniz hatalarımı doğrultunuz."

"Ey Ebû Bekir! Peygamberin halifesisin, seni seçtik, yöneticimizsin, emîri'l-mü'minînsin, şunu bilesin ki, en ufak bir eğriliğini görürsek şu kılınçla doğrulturuz."

O, "Ebû Bekir'in maiyyetinde, onun hatasını kılıncıyla doğrultacak fertleri bulunduran Allah'a hamd olsun"1 diye şükreder.

Hz. Ömer de (ra) devlet başkanı seçildiğinde yaptığı konuşmada, "Size açık söylüyorum. Sizden kim bir haksızlığa uğrarsa veya benden hoşlanmadığı bir tutum ve davranış görürse bana haber versin. Çünkü ben de sizin gibi bir insanım. Siz söylemezseniz ben bunları bilemem"2 şeklindeydi.

Ve, "Eğer içinizden biriyle benim ihtilâflı bir meselem olursa istediğiniz birinin önünde onunla muhakeme edilmekten kaçınmayacağım. Eğer benden bir şikâyeti olanınız varsa, hâkim huzûruna çıkmaya hazırım"3 güvencesi vermişti.

Dördüncü halife/devlet başkanı Hz. Ali (ra), Mısır'a vali tayin ettiği Malik bin el-Haris el-Eşter'e gönderdiği emirnâmede yöneticilere; 15 asırdan beri tazeliğini kaybetmeyen vecîz tavsiyelerde bulunmuştu. Müşavir ve münekkitle ilgili pasaj şöyle:

Şahıslar içinden en ziyâde onu beğenmelisin ki, sana acı gerçekleri herkesten ziyâde o söylesin ve şâyet Allah'ın sevdiği kullarının yapmasına razı olmadığı bir harekette bulunmak istersen, sana yağcılığa kalkışıp teşvik etmesin.4

Ömer bin Abdülaziz halîfe olunca, halka ilk hitâbesinde "... Hiç kimse bana körü körüne itaat etmeyecek. Allah'ın şeriatına uymayan emirlere de itaat yok. Ben sizin en hayırlınız değilim, sadece sizden biriyim..."5 diye seslenir.

Acaba Asr-ı Saadet denen o mutlu çağda; "ma'rûf ve münker", iyiye teşvik ve yanlışı eleştirip düzeltme ruhundan gelen esintilerden ne derece istifâde edebiliyoruz? Onlar kendilerinden olan, arkadaşları, dâvâdaşları olan yöneticileri şiddetle eleştiriyor, yanlışlarını düzeltiyorlardı. Bizim bu anlayıştan nasibimiz ne kadardır? Seçtiğimiz kişilerin hatalarını bin bir tevil ile mazur gösteriyor, gizliyor, kamufle mi ediyoruz; yoksa hakperest davranıp "emr-i bi'l-ma'rûf ve nehy-i ani'l-münker"i mi yerine getiriyoruz?

Dipnotlar:

1- Sîre, 2:272.; Tabakât, 3: 567-568.; 2-Age, c. 3, s. 182-183.; Sîre, c. 4, s. 311; İnsanü'l-Uyûn, c. 3, s. 483.; Hayatü's-Sahâbe, c. 3, s. 317.; 3- Age, c. 3, s. 329.; 4-Hz. Ali'den (ra) Devlet Başkanlarına Öğütler, Seha Neşriyat, s. 10-11.; 5- Age, c. 3, s. 324.; c. 2, s. 20; Hilye, c. 1, s. 54.

22.01.2008

E-Posta: afersadoglu@hotmail.com fersadoglu@yeniasya.com.tr


 
Sayfa Başı  Yazıcıya uyarla  Arkadaşıma gönder  Geri


Önceki Yazıları

  (21.01.2008) - Hepimiz için çetin imtihanlardan bir imtihan!

  (20.01.2008) - Başörtüsü ibadet mi, simge mi?

  (19.01.2008) - Risâle-i Nur, pragmatizm ve fırsatçılığı reddeder

  (17.01.2008) - Risâle-i Nur hizmetini dünyevîleştirme çabaları

  (16.01.2008) - Bediüzzaman ve "nüfuz casusluğu"

  (15.01.2008) - Şuurlu Çinli, gafil Müslüman!

  (14.01.2008) - Niyetimiz, hizmetimiz, kısmetimiz

  (13.01.2008) - Hangi birisini düzeltelim? (2)

  (12.01.2008) - Hangi birisini düzeltelim? (1)

  (10.01.2008) - Hizmetler de, ibadetler gibi niyetlere göredir

 

Bütün yazılar

YAZARLAR

  Abdil YILDIRIM

  Abdurrahman ŞEN

  Ali FERŞADOĞLU

  Ali OKTAY

  Cevat ÇAKIR

  Cevher İLHAN

  Davut ŞAHİN

  Fahri UTKAN

  Faruk ÇAKIR

  Gökçe OK

  Habib FİDAN

  Hakan YALMAN

  Halil USLU

  Hasan GÜNEŞ

  Hasan YÜKSELTEN

  Hülya KARTAL

  Hüseyin EREN

  Hüseyin GÜLTEKİN

  Hüseyin YILMAZ

  Kazım GÜLEÇYÜZ

  Kemal BENEK

  M. Ali KAYA

  M. Latif SALİHOĞLU

  Mahmut NEDİM

  Mehmet C. GÖKÇE

  Mehmet KAPLAN

  Mehmet KARA

  Meryem TORTUK

  Mikail YAPRAK

  Murat ÇETİN

  Murat ÇİFTKAYA

  Mustafa ÖZCAN

  Nejat EREN

  Nimetullah AKAY

  Nurettin HUYUT

  Raşit YÜCEL

  Rifat OKYAY

  S. Bahattin YAŞAR

  Saadet Bayri FİDAN

  Sami CEBECİ

  Sena DEMİR

  Serdar MURAT

  Suna DURMAZ

  Süleyman KÖSMENE

  Vehbi HORASANLI

  Yasemin GÜLEÇYÜZ

  Yasemin Uçal ABDULLAH

  Yeni Asyadan Size

  Zafer AKGÜL

  Zeynep GÜVENÇ

  İslam YAŞAR

  İsmail BERK

  İsmail TEZER

  Şaban DÖĞEN

  Şükrü BULUT


 Son Dakika Haberleri