29 Temmuz 2009 ASYA'NIN BAHTININ MİFTAHI , MEŞVERET VE ŞÛRÂDIR İletişim Künye Abonelik Reklam Bugünkü YeniAsya!

Eski tarihli sayılar

Günün Karikatürü
Gün Gün Tarih
Dergilerimiz

Ali OKTAY

Elleriyle ağlayan bestekâr: Tanburi Cemil Bey


A+ | A-

Gönülden Dile

Güzel konuşmanın sırrı, lüzumsuz sözleri terk etmektir.

Hz. Ebu Bekir

Cemil Bey aramızdan ayrılalı 91 yıl olmuş. Samih Rıfat’ın yazdığı mersiyede kullandığı tabirle “o senin ellerinle ağlayışın” dediği büyük bestekârın. Bu yazımda dilimin döndüğü kalemimin yazabildiğince ‘bir müzik devi’ni tanıtmaya gayret edeceğim:

‘Uzun fakat eski Türk atlıları gibi belden yukarı daha yüksek bir boy. Solgun yüzünde bir gül durgunluğu vardı. Şakaklarından tatlı yumuşak bir süzülüşle inen yüz çizgisi çeneye doğru az katılaşır keskin bir irade kuvvetini belirtirdi. Bunlara hafifçe titreyen uzun asabi parmaklı beyaz bir çift el de ekleyiniz. Tanburi Cemil’i hayalinizde canlandırmış olursunuz.’ Hakkı Süha Gezgin işte böyle anlatıyor kısaca Cemil Beyi.

1873 yılında doğdu. Henüz 13-14 yaşlarında iken devrinin usta tanburisi bestekâr Ali Efendi’ye yaptığı taksimden sonra ‘evlâdım bunca yıldır bu sazı çaldım, eh biraz da yendiğimi de sanırdım; şimdi seni dinledikten sonra ben artık elime tanbur filan alamam’ dedirten acemi, sıkılgan delikanlı. 27-28 yaşlarında iken Batılı müzik adamlarının kitaplarını tercüme eden ve Rehber-i Musikî kitabını yazan bir yazar olduğunu görüyoruz. 30 yaşlarında dâvet edildiği Sultan II. Abdülhamid’in sarayında yaylı tanburla yaptığı taksim ardından kemençesini çocuk gibi ağlatıp, kemençesinde mahalle bekçisini ‘Hatice Hanım, Fatma Hanım duydunuz mu yangın var’ diye bağırtacak kadar usta bir sanatkâr. 45 yıllık bir ömründe yaşadığı acıların etkisiyle bünyesi nevrastenik hale gelen hassas bir vücut.

Taksimlerinde adeta konuşur, sohbet eder, ders verir, isyan eder ve şakalaşır gibi bir heyecan seli ve yer yer koyu bir melankoli. Araştırmacılar onun san'atını genellikle 3 yönden ele alırlar: Taksimleri, icracılığı ve saz eserleri besteciliği.

Bu büyük bestekârı 28 Temmuz 1918 günü 45 yaşında iken kaybettik.

***

Geçmiş Zaman Olur ki…

Oğlu Mes’ud Cemil Bey anlatıyor….

Bir gün Sinekli Bakkal’daki evimizin selâmlığında babamın yanındaydım. Bir dilencinin sesine ikimizde kulak kabarttık. Babamın dikkat ve ilgisinin ses yaklaştıkça arttığını görüyordum. Dilenci evin önünden ağır ağır geçip Langa’ya inen yokuştan aşağı uzaklaşmaya başlayınca acele redingotunu giyip sokağa fırladı; bende yanında. Dilenci uzun sopası ile taşları yoklayarak yürüyor, kalın berrak ve yumuşak bir sesle hep aynı melodiyi tekrarlıyordu. Bu Harput, Diyarbakır yahut Elazığ dolaylarından yarı mistik bir halk havasıydı. O önde biz arkada ta Etyemez’e kadar gittik. Yolda babam gelen geçene göstermeden avucunun içindeki yetmişlik tütün paketinin arkasına melodiyi Hamparsum notasıyla yazdı. Merak ve sevinç içindeydi. Benimle az konuştuğu laubaliliği sevmediği halde o gün sanki beraber bir oyun oynuyormuşuz gibi ‘Mes’ud Efendi işitiyor musun ne güzel?’ dedi.

alioktay@alioktay.net

29.07.2009

E-Posta: alioktay@alioktay. net


 
Sayfa Başı  Yazıcıya uyarla  Arkadaşıma gönder  Geri


Önceki Yazıları

  (19.08.2009) - Gönülden dile

  (12.08.2009) - Cat Stevens’dan Yusuf İslam’a değişim

  (29.07.2009) - Elleriyle ağlayan bestekâr: Tanburi Cemil Bey

  (22.07.2009) - Osmanlı musıkîsi ve gayrimüslimler…

  (16.07.2009) - Aziz Üstadım ve iman ilmi ...

  (08.07.2009) - Gönülden dile

  (01.07.2009) - Adını Üsküdar Musikî Cemiyetine veren bestekâr: Emin Ongan

  (23.06.2009) - Vefatının 9. yılında bir müzik duayenini rahmetle anıyoruz

  (17.06.2009) - Müzik ve sağlık

  (09.06.2009) - Kani Karaca’nın ardından...

Bütün yazılar

YAZARLAR

  Abdil YILDIRIM

  Abdullah ERAÇIKBAŞ

  Ahmet ARICAN

  Ahmet DURSUN

  Ahmet ÖZDEMİR

  Ali FERŞADOĞLU

  Ali OKTAY

  Atike ÖZER

  Cevat ÇAKIR

  Cevher İLHAN

  Elmira AKHMETOVA

  Fahri UTKAN

  Faruk ÇAKIR

  Fatma Nur ZENGİN

  Gökçe OK

  Gültekin AVCI

  H. Hüseyin KEMAL

  H. İbrahim CAN

  Habib FİDAN

  Hakan YALMAN

  Halil USLU

  Hasan GÜNEŞ

  Hasan YÜKSELTEN

  Hüseyin EREN

  Hüseyin GÜLTEKİN

  Kadir AKBAŞ

  Kazım GÜLEÇYÜZ

  M. Ali KAYA

  M. Latif SALİHOĞLU

  Mehmet C. GÖKÇE

  Mehmet KAPLAN

  Mehmet KARA

  Mehtap YILDIRIM

  Meryem TORTUK

  Mikail YAPRAK

  Murat ÇETİN

  Nejat EREN

  Nurullah AKAY

  Osman GÖKMEN

  Osman ZENGİN

  Raşit YÜCEL

  Recep TAŞCI

  Rifat OKYAY

  Robert MİRANDA

  Ruhan ASYA

  S. Bahattin YAŞAR

  Saadet BAYRİ

  Saadet TOPUZ

  Said HAFIZOĞLU

  Sami CEBECİ

  Selim GÜNDÜZALP

  Semra ULAŞ

  Suna DURMAZ

  Süleyman KÖSMENE

  Umut YAVUZ

  Vehbi HORASANLI

  Yasemin GÜLEÇYÜZ

  Yasemin YAŞAR

  Yeni Asyadan Size

  Zafer AKGÜL

  Ümit KIZILTEPE

  İbrahim KAYGUSUZ

  İslam YAŞAR

  İsmail BERK

  İsmail TEZER

  Şaban DÖĞEN

  Şükrü BULUT

Gazetemiz İmtiyaz Sahibi Mehmet Kutlular’ın STV Haber’deki programını izlemek için tıklayın.
Dergilerimize abone olmak için tıklayın.
Hava Durumu
Yeni Asya Gazetesi, Yeni Asya Medya Grubu Yayın Organıdır.