23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı kutlanırken, dünyada ve Türkiye’de milyonlarca çocuk savaş, açlık, şiddet ve ağır çalışma şartları altında mücadele veriyor. Resmî veriler, "çocuk bayramı" ile çocukların gerçek hayatı arasındaki derin uçurumu gözler önüne seriyor.
Dünyada her 5 çocuktan biri savaş bölgesinde
UNICEF verilerine göre dünyada her 5 çocuktan 1’i, yani 400 milyondan fazla çocuk savaş ve çatışma bölgelerinde yaşıyor. UNICEF ayrıca küresel ölçekte çocukların yüzde 20’sinden fazlasının çatışma ortamlarında büyüdüğünü bildiriyor.
"Çocuklar için düşmanlıkları bitirmeliyiz"
UNICEF'in Orta Doğu ve Kuzey Afrika Bölge Direktörü Edouard Beigbeder, "Bir çocuğun hayatı, bölgedeki çatışmalar nedeniyle her beş saniyede bir alt üst ediliyor. Bu rakamın artmasına izin veremeyiz. Çocuklar için düşmanlıkları sona erdirmek isteğe bağlı değildir; bu acil bir gereklilik, ahlâkî bir yükümlülüktür ve daha iyi bir geleceğe giden tek yoldur." dedi.
Milyonlarca çocuk yoksullukla büyüyor
TÜİK’in 2025 verilerine göre Türkiye’de çocuk nüfusu 21 milyon 375 bin 930. Bu, toplam nüfusun yüzde 24,8’ine karşılık geliyor. Ancak aynı veriler, çocukların yüzde 36,8’inin yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olduğunu ortaya koyuyor. Yani yaklaşık her 10 çocuktan 4’ü ekonomik güvencesizlik içinde büyüyor. Bu tablo, okula aç giden, yeterli beslenemeyen ve eğitimde fırsat eşitliğinden uzak kalan milyonlarca çocuğu işaret ediyor.
Çocuklar okulda değil, işte
TÜİK verilerine göre, Türkiye’de 15-17 yaş grubundaki çocukların işgücüne katılma oranı yüzde 24,9 olarak açıklandı. Başka bir ifadeyle bu yaş grubundaki her 4 çocuktan 1’i çalışıyor. Ekonomik kriz ve aile yoksulluğu sebebiyle birçok çocuk eğitim yerine iş hayatına sürükleniyor. Uzmanlar, çocuk işçiliğinin yalnızca ekonomik değil aynı zamanda eğitim ve psikolojik bir yıkım olduğunu vurguluyor.
Çocuklar cezaevinde
Yargılanan ve cezaevine giren çocuk sayısı da dikkat çekici boyutta artış gösterdi. Özellikle ekonomik ve sosyal kırılganlıkların arttığı şu dönemde suça sürüklenen çocuk sayısında ciddi artış yaşanıyor. Çocukların suç faili değil, çoğu zaman ihmalin ve sosyal adaletsizliğin mağduru olduğu belirtiliyor.
Adı bayram ama...
23 Nisan, dünyada çocuklara armağan edilmiş ilk ve tek bayram olarak biliniyor ve kutlanıyor. Ancak dünyadaki ve ülkemizdeki çocukların içinde bulunduğu ortam ve durumları düşündüğümüzde bu bayram sadece isim ve resimden ibaret takvimde kalan bir gün olarak sıradan bir zaman dilimine dönüşüyor. Çocukların gerçekten mutlu olduğu bir dünya için sadece kutlama değil, adalet, merhamet ve sosyal sorumluluk gerekiyor. Çünkü çocukların ihtiyacı bayramdan önce, güvenli, mutlu ve sağlıklı yaşamak.
İSTANBUL - MEHTAP Y. YÜKSELTEN