Click Here!
      "Gerçekten" haber verir 01 Şubat 2008

Eski tarihli sayılar

Görüş, teklif ve
eleştirilerinizi
okurhatti@yeniasya.com.tr
adresine bekliyoruz.
 

Şaban DÖĞEN

Her hak sahibinin hak söyleme hakkı vardır 1



Başlıktaki ifade Peygamberimizin bir hadis-i şerifi. Hak ve hukuka çok büyük bir önem veren Resûl-i Ekrem (asm) hak sahibinin hakkını arama hakkı bulunduğunu açıkça ifade ediyor bu hadis-i şeriflerinde.

Burada hak arama kadar söz hürriyetinin önemine de dikkat çekilmektedir. İslâmda düşünce hürriyetinin çok büyük önemi vardır. Uygulamada Hz. Ömer’e (ra) üzerindeki cübbenin hesabını soracak kadar geniş bir düşünce özgürlüğü yaşanmıştır. Biri bunu sorabilmiş, diğeri de o atmosferi sağlamıştır.

İslâmda bir kötülük gördüğünde elle, buna güç yetmediğinde dille düzeltme tavsiye edilir.2 Bu da toplumun geleceğini ilgilendiren yanlışlıklar karşısında sessiz kalınamayacağını göstermektedir. Zalim bir hükümdara karşı hakkı haykırmanın tavsiye edilmesi de3 söz hürriyetinin hangi boyutlara kadar varabileceğini göstermektedir. “Haksızlık karşısında susan dilsiz şeytandır” uyarısı da bu hususta oldukça önemli değil midir?

Evet, toplum gemisini delmeye kalkan kimseye sessiz kalmak geminin su alması ve gemidekilerin topluca batması demektir. Toplum ve milletlerin hayatında yapılan yanlışlıklar sadece yapanları bağlamaz, bütün toplumu ilgilendirir, zararını herkes çeker. Onun için o noktada söz hürriyeti devreye girer, gerekli uyarılar yapılır, böylece tehlike ve zararlardan kurtulunmuş olunur.

Meşveret de bu açıdan önem arz eder. Çünkü bir fikir alış verişi ve danışma anlamına gelen meşveret veya istişare, düşünce özgürlüğünün güzel bir ifadesidir. Kur’ân bu düşünce platformuna dâvet eder mü’minleri. Mü’minlerin en önemli özelliklerinden biridir meşveret. Kur’ân, “İşleri aralarında meşveret iledir”4 buyururken “İş hakkında onlarla meşveret et”5 diye de meşvereti emreder.

Akılların birleşerek hata oranını azaltan, doğru ve isâbetli düşünmeyi arttıran meşveret, “Fikirlerin çarpışmasından hakikat tecellî eder” gerçeğini de hatırlatır.

Vahyin dışındaki meselelerde Resûlullah (asm) kadar meşveret eden kimse yoktu. Meşveretlerde ihtisas sahiplerine önem veren Allah Resûlü (asm) Selman-ı Fârisî’nin Hendek kazılması, Hubab bin Münzir’in Bedir kuyusu civarına yerleşme tekliflerinde olduğu gibi mutlaka faydalı olan fikre uymuştur. Ve ümmetine de meşveretle hareket etme gibi çok güzel bir miras bırakmıştır.

Bütün bunlar düşünce hürriyetinin hayatımızdaki yerini göstermiyor mu?

Dipnotlar:

1- Buhârî, Hibe: 21.

2- Müslim, İman 78; Tirmizî, Fiten: 11.

3- Ebû Davud, Melâhim: 17; Tirmizî, Fiten: 13. 4- Şûra Suresi: 38. 5- Âl-i İmran Suresi: 159.

01.02.2008

E-Posta: sdogen99@ttnet.net.tr


 
Sayfa Başı  Yazıcıya uyarla  Arkadaşıma gönder  Geri


Önceki Yazıları

  (31.01.2008) - Dinin temeli

  (30.01.2008) - Allah Resûlünün son tavsiyeleri

  (29.01.2008) - Îsarda zirve insanlar

  (28.01.2008) - Faydalının peşinde koşmak

  (27.01.2008) - En büyük saadetler

  (26.01.2008) - Hayat kurtarmak

  (25.01.2008) - Görünmeyenleri görebilseydik

  (24.01.2008) - Gençliğe sevgi

  (23.01.2008) - Hayra vesile olmak

  (22.01.2008) - Kardeşçe hayat

 

Bütün yazılar

YAZARLAR

  Abdil YILDIRIM

  Abdurrahman ŞEN

  Ali FERŞADOĞLU

  Ali OKTAY

  Cevat ÇAKIR

  Cevher İLHAN

  Davut ŞAHİN

  Fahri UTKAN

  Faruk ÇAKIR

  Gökçe OK

  Habib FİDAN

  Hakan YALMAN

  Halil USLU

  Hasan GÜNEŞ

  Hasan YÜKSELTEN

  Hülya KARTAL

  Hüseyin EREN

  Hüseyin GÜLTEKİN

  Hüseyin YILMAZ

  Kazım GÜLEÇYÜZ

  Kemal BENEK

  M. Ali KAYA

  M. Latif SALİHOĞLU

  Mahmut NEDİM

  Mehmet C. GÖKÇE

  Mehmet KAPLAN

  Mehmet KARA

  Meryem TORTUK

  Mikail YAPRAK

  Murat ÇETİN

  Murat ÇİFTKAYA

  Mustafa ÖZCAN

  Nejat EREN

  Nimetullah AKAY

  Nurettin HUYUT

  Raşit YÜCEL

  Rifat OKYAY

  S. Bahattin YAŞAR

  Saadet Bayri FİDAN

  Sami CEBECİ

  Sena DEMİR

  Serdar MURAT

  Suna DURMAZ

  Süleyman KÖSMENE

  Vehbi HORASANLI

  Yasemin GÜLEÇYÜZ

  Yasemin Uçal ABDULLAH

  Yeni Asyadan Size

  Zafer AKGÜL

  Zeynep GÜVENÇ

  İslam YAŞAR

  İsmail BERK

  İsmail TEZER

  Şaban DÖĞEN

  Şükrü BULUT


 Son Dakika Haberleri