İnâyet-i İlâhiyenin ziyası olan mehâsin-i mücerredenin şulesi olan hukukullah ve hukuk-u ibâdı, enbiya düstur-u hareket etmişlerdir. Görüldüğü gibi önce hukukullah geliyor. Hukukullahı muhafaza etmek, hukuk-u şahsiyeden daha mühim ve evladır.

Hulusî Yahyagil ağabeye “Hukukullah ve hukuk-u ebeveyn nasıl olmalıdır? Ebeveyn Nurlara muhâliflerse hatt-ı hareket ne olmalıdır?” diye sorulan soruya verdiği cevap şöyledir:

Sure-i Lokman’ın 13. Âyeti’nde Allah: “Biz insana, babasına ve anasına ihsan etmeyi vasiyet ettik ki, anası onu dermansız, kuvvetsiz olduğu halde yüklendi ve iki sene emzirdikten sonra sütten kesti ve Allah’a, baba ve anasına şükretmesini de insandan istedik; çünkü yine Allah’a döneceksin yâni,  şükredersen mükâfat ve küfredersen mücâzât edeceğimizi bildirdik.”

Aynı surenin 14. ayetinde: “Eğer baban ve anan, benim bildirmediğim şeyi, sen bana şerik edesin diye gerçekten ziyâde çalışırlarsa, sen onlara (Ebeveynine) itaat etme! Dünyada geçimleri için onlara sahip çık ve koru. Dinde benim tevhid ve taatım yoluna gidenlerin ardı sıra git yani,  Peygamber ve Ashabına uy.”

Bu iki ayet hukukullah ile hukuk-u ebeveyni kâfi derecede göstermektedir. Kur’ân’ın hakikatlı tefsirlerine yani, Nurlara muhalefet eden ebeveyne uyulmaz.  Fakat onlara diğer noktalarda bakılmaya, korunmağa devâm olunur.”2           

Sıla-i rahîm mektupla da olur

“Abdullah (Yeğin) Ağabey, Urfa’da hizmette iken, validesi Üstâd Hazretlerine mektub yazdırıyor ve diyor ki: “Abdullah’a müsaade edin, ben hastayım, bir iki ay izin alıp gelmezse, hakkımı helâl etmem.” Üstad Hazretleri, o sırada Emirdağı’nda imiş. Bu mektupdan evvelâ haberdar olan Zekeriyya Kitabçı Ağabey, Üstad Hazretleri’nden habersiz olarak Abdullah Ağabeye mektub yazarak demiş ki, “Annenden böyle böyle mektub geldi. Üstad Hazretleri iki aylığına değil de, iki günlüğüne memlekete gitmenize izin verdi.”  Abdullah Ağabey, hemen yola çıkarak evvelâ Üstad Hazretlerini ziyaret ederek, sonra memlekete gitmek niyetiyle Emirdağ’a geliyor. Üstad Hazretleri, Abdullah Ağabeye o zaman şöyle demiş: “Sıla-i rahîm mektubla da olur. Urfa’ya geri dön. Eğer önceden tedbir alıp, eve ara sıra mektub yazsa idin bunlar olmazdı. Eğer seni özlemişlerse, onlar senin yanına gelsinler.”3            

Hukukullah, Hukuk-u Resulullah, Hukuk-u Üstad…

“Abdullah Yeğin Ağabey anlattı: (Abdullah Ağabey bu hatırayı Üstad’ımızdan aynen gördüğü gibi sağ elini açarak, tek tek parmaklarını sırasıyla kapatarak anlattı.)

“Üstad elini açtı. Başparmağı göstererek, ‘Şu hukukullahı gösterir (başparmağı kapadı), şu hukuk-u Resulullah (işaret parmağını kapadı), şu hukuk-u Üstad (orta parmağı kapadı), şu hukuk-u valide (yüzük parmağını kapadı), şu hukuk-u peder (serçe parmağını kapadı)…’ Sonra elini tam kapatarak, yani yumruk yaparak, ‘Bak bu başparmak hepsini karşılıyor mu? İşte bunlar hukukullaha aykırı hiçbir şey emredemezler, (küçük parmaklar) emretseler de dinlenmez’ dedi Üstadımız.”4           

Sonra Üstad Hazretleri, başparmağını işaret ederek, “Hepsine mukábildir ve hepsinden önce gelir.” demiş.”5

Risale-i Nur hizmetinde aile veya yakın akrabalardan hizmete mani olacak haller yaşanabiliyor. Bu hususta onlarla sıla-i rahîm rabıtaları kesilmemeli, hürmet ve muhabbet devam etmeli, ihtiyaçları noktasında yardımcı olunmalı, münâkaşa ve tahakküm edilmeden müsbet hareket düsturlarına muvafık olarak Risale-i Nur hizmetlerine de devam edilmelidir.

Dipnotlar:

1- Mektubat, s. 468.

2- Hulusî Ağabey Dosyası, s. 92, 93 (https://www.hulusiyahyagil.com)

3- Ömer Özcan, Ağabeyler Anlatıyor-I, s. 17.

4- Ömer Özcan, Ağabeyler Anlatıyor-I, s. 18.

5- Hâtırat: 10 (Abdullah Yeğin Anlatıyor)