Alman Ekonomik Araştırma Enstitüsü (Ifo), Berlin yönetiminin özel fonlar aracılığıyla aldığı milyarlarca avroluk yeni borcu köprü, yol ve iklim yatırımları yerine maaş ve fatura gibi günlük devlet harcamalarında kullandığını açıkladı. Uzmanlar, anayasal "borç freninin" delindiği uyarısında bulunuyor.
Alman Ekonomik Araştırma Enstitüsü (Ifo), Berlin yönetiminin mali politikalarına yönelik çarpıcı bir analiz yayımladı. "Federal Yatırımların İzlenmesi" başlıklı rapora göre Alman hükümeti, özel fonlar aracılığıyla aldığı milyarlarca avroluk yeni borcu köprü, yol veya iklim projeleri yerine maaş ve fatura gibi günlük devlet harcamalarında kullanıyor.
Ifo uzmanları, bu durumun anayasal bir kural olan "borç frenini" işlevsiz hale getirdiği ve gelecek nesillere karşılıksız bir borç yükü bıraktığı konusunda uyarıyor.
Rakamlarla SVIK Fonu ve yatırım açığı
Altyapı ve İklim Nötrlüğü Özel Fonu (SVIK) üzerinden yürütülen harcamaların bilançosu, bütçe kaynaklarının amacından saptığını gözler önüne seriyor:
- %53 sapma: 2026'nın ilk yarısında fon aracılığıyla alınan 21,6 milyar avroluk yeni kredinin yalnızca 10,1 milyar avrosu reel yatırımlara dönüştü.
- 34,6 milyar avroluk boşluk: Haziran 2026'ya kadar fon üzerinden toplam 45,9 milyar avro kredi kullanıldı ancak yatırımlardaki net artış sadece 11,3 milyar avroda kaldı.
- %75'e varan amacı dışında kullanım: Fonun geçen yıl yürürlüğe girmesinden bu yana, paranın genel amaca aykırı kullanılma oranı dönemsel olarak %75'e kadar yükseliyor.
Ekonomistler ne diyor? Mali güvenilirlik tehlikede mi?
Ifo uzmanları, paranın kalıcı değer üretecek projeler yerine genel bütçe açıklarını kapatmak için kullanılmasının ciddi riskler barındırdığını savunuyor:
"Gelecek nesiller sadece borç ödeyecek"
"Fonlar kalıcı yatırımlar yerine fiilen devletin günlük masraflarına akıyorsa, gelecek nesiller karşılığında hiçbir ekonomik kazanç olmaksızın sadece bu borçları ödemek zorunda kalacak."
— Emilie Höslinger, Ifo Araştırmacısı
"Bütçede yapay hareket alanı oluşturuluyor"
“Aradaki 34,6 milyar avroluk yatırım açığı, hükümet tarafından diğer bütçe harcamalarını fonlamak ve bütçede hareket alanı oluşturmak için kullanıldı.”
— Max Lay, Ifo Uzmanı
"Borç freni" kuralı arkadan mı dolanılıyor?
Analizde, yeni borçların genel bütçe harcamalarına aktarılmasının, Almanya'daki anayasal "borç freni" (Schuldenbremse) kuralını işlevsiz hale getirdiği vurgulandı. Hükümetin ana bütçeden yapması gereken yatırımları kısıp bu açığı özel fonlarla (gölge bütçelerle) kapatması, ülkenin mali politika güvenilirliğini zayıflatıyor.
Uzmanlar bu tablonun, 2026'nın ilk yarısındaki fon çıkışlarının bürokratik gecikmesinden veya ana bütçedeki yatırım kesintilerinden kaynaklanabileceğini belirtiyor.
AA