DESAM’ın raporunda, kamuda yaklaşık 375 bin kişinin fiilen görev yapmadan veya çok sınırlı çalışarak maaş aldığı öne sürüldü. Başkan Gürkan Avcı, “Bu, çalışanın hakkı değil, vergisini ödeyen milletin hakkının israfıdır” dedi.
Ankara - Mehmet Kara
[email protected]
Demokratik Etütler ve Eğitim Stratejik Araştırma Merkezi (DESAM), Türkiye’deki kamu personel sisteminde yaşanan verimsizlik ve kadro şişkinliğine ilişkin dikkat çekici bir rapor yayınladı. DESAM Yönetim Kurulu Başkanı Gürkan Avcı, bakanlıklardan belediyelere, il ve ilçe müdürlüklerine kadar kamu kurumlarında israf, plansızlık ve çalışma ahlâkındaki bozulmanın yaygınlaştığını belirterek, “Bankamatik memur” olarak nitelendirilen personel sayısının her yıl arttığını söyledi.
DEVLETİ SARAN BANKAMATİK MEMUR ORDUSU
Kamu personel sisteminin yıllardır fiilen görev yapmayan veya çok sınırlı katkı sunan personelin maaş aldığı bir yapıya dönüştüğünü söyleyen Avcı, “Bir kısmı eski yönetici ve bürokratlardan oluşan bankamatik memur durumu, yalnızca bireysel suiistimallerden ibaret değildir. Devletin bütün kurumlarını, bakanlıklarını, il müdürlüklerini, belediyeleri ve merkez-taşra teşkilatlarını saran sistematik bir israf ve verimsizlik ağıdır” diye konuştu.
TÜRKİYE’DE 375 BİN KİŞİLİK DEV İSRAF!
Almanya’da 16 yıl boyunca derse girmeden maaş alan bir öğretmen hakkında ağırlaştırılmış dolandırıcılık ve belgede sahtecilik suçlamalarıyla iddianame hazırlandığını hatırlatan Avcı, Türkiye’de ise benzer durumlar karşısında etkili bir hesap sorma mekanizmasının işletilmediğini savundu. Avcı, “Bu ağır kusur ve suiistimal, AKP’nin uzun yıllardır süren yönetimi altında artarak birikmiş ve çözülememiş yapısal bir faciadır” dedi.
BAŞARISIZLIĞIN EN SOMUT İSPATI
Kamu personelindeki plansızlığa eğitim alanından örnek veren Avcı, Millî Eğitim Bakanlığı’nda norm fazlası öğretmen sayısının 80 bini geçtiğini belirtti. Avcı, “Bu öğretmenler, okullarında yeterli ders yükü olmadığı halde kadrolu olarak maaş almaya devam etmektedir. Aynı anda birçok il ve ilçede öğretmen açığı ücretli öğretmenlerle giderilmeye çalışılmaktadır. 62 ilde 71 bin 757 ücretli öğretmen görev yaparken, 55 ilde norm kadro ihtiyacı 80 bin 449 olarak tespit edilmiştir. Bu çelişki, planlama ve insan kaynağı yönetimindeki başarısızlığın en somut kanıtıdır” ifadelerini kullandı.
SİSTEMATİK İSRAF AĞI
Haziran 2026 itibarıyla kamu sektöründe yaklaşık 5 milyon 417 bin kişinin istihdam edildiğini, kadrolu personel sayısının ise 3,5 milyonu aştığını belirten Avcı, fiilen katkı sunmayan personel hakkında resmî ve kapsamlı bir envanter bulunmadığını söyledi. Avcı, “DESAM olarak yaptığımız araştırma ve değerlendirmelere göre kamuda yaklaşık 375 bin kişinin ‘bankamatik’ konumda olduğu tespit ve tahmin edilmiştir. Bu rakam kesin resmî bir sayı olmasa da Sayıştay raporlarına yansıyan somut vakalar sorunun boyutunu göstermektedir” dedi.
25 YILDIR BİLİNİYOR, ÇÖZÜLMÜYOR
Sorunun uzun yıllardır bilinmesine rağmen kalıcı bir reform yapılmadığını savunan Avcı, eski yönetici ve bürokratların sistemde tutulduğunu, insan kaynağının verimli değerlendirilemediğini belirtti. Avcı, “Kamu personel sisteminde performans, ihtiyaç analizi ve verimlilik esaslı bir dönüşüm sağlanamamış; aksine kadro şişkinliği ve atıl kapasite artmıştır. Bu, yönetim başarısızlığının en açık göstergelerinden biridir” diye konuştu.
MİLLET AÇLIK SINIRINDA, KADROLAR BOŞTA
Milyonlarca vatandaşın açlık ve yoksulluk sınırının altında geçinmeye çalıştığını hatırlatan Avcı, “Fiilen üretmeyen kadrolara onlarca yıl maaş ödenmesi, toplumsal adalet duygusunu yok etmektedir. Gençler işsizlikle mücadele ederken, öğretmen atamaları yetersiz kalırken, boşta bekleyen kadrolara kaynak aktarmak ahlâken kabul edilemez. Bu, çalışanın hakkı değil, vergisini ödeyen milletin hakkının israfıdır” dedi.