“ÜYELİK VE MENSUBİYET”E İPTAL

Kişilerle ilgili suçlamalarda MGK kararlarını referans gösteren mevcut düzenlemenin anayasada güvence altına alınan masumiyet karinesine aykırı olduğunu, kimsenin mahkeme kararı olmaksızın suçlu ilan edilemeyeceğini belirten Yüksek Mahkeme, oybirliğiyle aldığı kararda, yasadaki "üyelik ve mensubiyet” ifadelerini de iptal etti.

OHAL İHRAÇLARI İÇİN DE GEÇERLİ OLMALI

Kararın geriye yürümeyeceği ve OHAL ihraçları için geçerli olmadığı görüşüne karşı çıkan Prof. Dr. Şule Özsoy Boyunsuz: “Suçta ve cezada kanunîlik, masumiyet karinesi gibi çok temel haklarda ihlallere yol açan düzenlemelerde kişi lehine hallerde geriye yürüme olacağını kabul etmek gerekir.”

***

AYM: Kararı MGK değil, yargı verir

Anayasa Mahkemesi, KHK ile kamu görevinden çıkarmada “üyelik” ve “mensubiyet” kararını MGK’nın değil yargının vereceğini savundu.

Anayasa Mahkemesi, kamu görevinden ihraç edilen 125 bin KHK’lıyı ilgilendiren bir karara imza attı. Yüksek Mahkeme, Milli Güvenlik Kurulu’nca (MGK) devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara “üyeliği” ve “mensubiyeti” bulunduğu gerekçesiyle ihraç kararı verilmesini anayasaya aykırı buldu. Yasadaki “Üyelik ve mensubiyet” ifadelerini iptal eden mahkeme, bir kişinin yasadışı bir oluşuma üye sayılıp sayılmayacağına “olağan dönemde” MGK’nın değil yargının karar vereceğini, düzenlemenin masumiyet karinesine aykırı olduğu görüşünü savundu. CHP, 6 Şubat 2018 tarihinde TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaşan 7086 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun’un bazı maddelerinin iptali talebiyle dâvâ açmıştı.

Masumiyet karinesine aykırı bulundu

Karar, gerekçesi yazıldıktan sonra önümüzdeki aylarda Resmî Gazete üzerinden duyurulacak. Ancak DW Türkçe’nin edindiği bilgilere göre, toplantıda AYM üyeleri tarafından, “olağan dönemde” devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara “üyeliği” ve “mensubiyeti” bulunanları Millî Güvenlik Kurulu’nun belirleyemeyeceği, bunun yargının yetkisine girdiği ifade edildi.

Üyeler, mevcut düzenlemenin anayasada güvence altına alınan masumiyet karinesine aykırı olduğunu, kimsenin suçsuzluğu mahkeme kararı olmaksızın suçlu ilân edilemeyeceğini savundu. Toplantıda, bir kişinin millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara “üye” veya “mensup” olup olmadığına ancak mahkemelerin karar vereceği görüşü öne çıktı. Diğer yandan yasa maddesindeki “iltisak” kavramı ise iptal edilmedi. “Üyelik ve mensubiyet”in ceza hukuku alanını ilgilendirdiği, “iltisak” kavramının ise “idare hukukun” alanına girdiği, bu sebeple ihraçların bu kapsamda yapılmasında sorun olmadığı AYM tarafından savunuldu.

***

İstihbarî bilgi ve kurum kanaati ile ihraç olmaz

679 sayılı KHK ile SGK’da çalışırken kamu görevinden ihraç edilen Güldalı Kocaoğlu’nun Ankara 22. İdare Mahkemesi’nde görülen dâvâsında karar çıktı. Kocaoğlu görevine iade edildi. Kocaoğlu’nun avukatı Hüseyin Aygün şunları söyledi: “Güldalı Hanım 679 sayılı KHK ile Resmî Gazete’de ismi yayımlanarak işten çıkarılmıştı. Davası yaklaşık 4,5 yıl sonra sonuçlandı ve mahkeme bu KHK ile verilen işten çıkarma kararını iptal etti. Bu karar, bu şekilde alınan ilk ve tek karar. Üstelik Güldalı Hanım bugün işine de başladı. Kararın özelliği KHK’ların temelini atan ‘irtibat ve iltisak’ kavramlarını eleştirmesi. Biliyorsunuz KHK’lar ‘Devletin Millî Güvenlik Kurulu’nca ulusal millî güvenliğe zararlı olan yapılarla irtibat, iltisaklarına dair delil elde edilen aşağıdaki kişilerin kamu görevinden çıkarılmasına karar verilmiştir’ diye bir cümleyle başlıyor. Ankara 22. İdare Mahkemesi’nin kararının da ‘irtibat ve iltisak’ın değerlendirildiği, zararın bütün yönleriyle ele alındığı ve ‘terörle herhangi bir bağlantı bulunmadığına karar verildiği’ belirtiliyor. Ayrıca ‘Kurum kanaati, istihbarî bilgi, çevre bilgisi gibi gerekçelerle bir bireyin kamu görevine son verilemez’ deniliyor. Bu anlamda çok önemli bir karar.” Ankara - Anka

***

Tutuklu AYM üyesi için AİHM “İhlal var” dedi

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), 15 Temmuz’daki darbe girişiminin ardından “terör örgütüne üye olduğu” gerekçesiyle tutuklanan eski Anayasa Mahkemesi üyesi Erdal Tercan’ın yaptığı başvuruyla ilgili olarak Türkiye’nin insan hakları ihlâlinde bulunduğuna hükmetti. Euronews Türkçe’nin haberine göre, Tercan’ın 2018 yılında yaptığı başvuruyu karara bağlayan AİHM, Avrupa İnsan hakları Sözleşmesi’nin 5. maddesinin 1. ve 3. fıkralarıyla, 8. maddenin Türkiye tarafından ihlal edildiğine hükmetti. Tercan’a 20 bin Euro tazminat ödenmesine karar veren AİHM gerekçeli kararında, gözaltı ve tutukluluğun makul gerekçe ve somut delillere dayandırılmadığı görüşünü dile getirdi. Kararda, duruşma öncesi tutukluğunun 2 yıl 8 ay sürmesinin de makul sürenin ötesinde olduğu yorumu yapılırken, Anayasa Mahkemesi Genel Kurul kararı beklemeden eski üyenin evinin aranmasının da yine insan hakları ihlâli teşkil ettiği değerlendirmesinde bulunuldu.