"Ümitvar olunuz, şu istikbal inkılâbı içinde en yüksek gür sada İslâm'ın sadası olacaktır."

Piyasalar

Dindar şahsiyetin kindar siyaseti -2

M. Latif SALİHOĞLU
20 Şubat 2024, Salı
1907 yılı sonlarında İstanbul’a geldikten sonra, Şark vilâyetlerindeki eğitim-maarif hizmetlerini geliştirmek için hükümet nezdinde harekete geçen Bediüzzaman Said Nursî, meramını dile getirdiği bir dilekçe ile Saltanat Sekreteryasına takdim eder.

Dilekçesinde, haliyle Şark vilâyetlerinde uygulanmak üzere gerekli maarif projeleri (mektep ve medrese) için ciddî taleplerde bulunur. Ayrıca, memleketin genel durumu hakkında da bazı teklif ve tavsiyeleri olur.

Onun bu teklif ve talepleri, ne yazık ki başına ciddî işler açar. Bilhassa Padişah’tan gelen ihsan (bir kese altın) ve maaşı kabul etmemesi, her suâle cevap veriyor olması ve yönetimi kızdıracak derecede hürriyet ve meşrutiyetten yana tavır sergilemesi, Yıldız Sarayı siyasetini evham ve endişeye sevk eder. Neticede, iş Yıldız Askerî Mahkemesine kadar gider. Orada yargılanır, Üstad Bediüzzaman. Mahkemenin akabinde, evvela tımarhaneye, bilâhere hapishaneye sevk edilir. Ancak, her iki “mekteb-i musibet”ten de beraat ederek kurtulur. Fakat, yine de takip ve tarassut altında tutularak ona rahatlık yüzü verilmez.

Bu dönemde başına gelenler ve görmüş olduğu aykırı muameleler hakkında bazı çarpıcı ifadeler Üstad Bediüzzaman. İşte, kitaplara ve tarihin kayıtlarına geçen o ifadelerden bir kaçı: 

“Evvel (1908’den evvel) Şark’ta fenalığın sebebi, Şark’ın uzvu hastalanmış zannediyordum. Vaktâ ki, hasta olan İstanbul’u gördüm, nabzını tuttum, teşrih ettim (açıp baktım). Anladım ki, kalbindeki hastalıktır, her tarafa sirayet eder. Tedâvisine çalıştım; bir divânelikle taltif edildim.” (Divân–ı Harb–i Örfî: 87)

Divânelikle suçlanan Said Nursî, gönderilmiş olduğu Üsküdar Toptaşı Timarhanesinde karşısına geçen doktorlara derdini anlatırken şunları söyler: “Dedim: Ey Tabîb Efendi! Sen dinle ben söyleyeceğim... Cinnetime (deliliğime) bir delîl daha senin eline vereceğim: Suâl olunmadan cevâb... Antika bir dîvânenin sözünü dinlemeyi arzû ederseniz. Muâyenemi muhâkeme sûretinde istiyorum. Senin vicdânın da hakem olsun. Tabîbe ders-i tıb vermek fuzûlîlik; ammâ, teşhîs-i illete yardım edecek noktalar hastanın vazîfesidir. Hem de istikbâl sizi tekzîb etmemek için, dinlemeye lüzûm görmeli, söylediklerimi nazar-ı mütâlaaya almalısınız.”

Üstad Bediüzzaman, kendisine yapılan itham, isnat ve suçlamalara karşı özetle şu açıklamalarda bulunur:

1. Kaba olan ahvâlimi, hassas İstanbul mizânıyla (terazisiyle) tartmamalısınız. Öyle yaparsanız, Dersaâdet’ten (Başkent’ten) önümüze sed çekmiş olursunuz. Hem de ekser Şarklı hemşehrilerimi tîmârhâneye sevk etmek lâzım gelir.

2. Ben “Nemelâzım, başkası düşünsün” demem, diyemem. Ben Müslümânım, İslâmiyet cihetiyle mânen me’mûrum ve sadâkatle mükellefim.. Millete, dîn ve devlete nâfî (faydalı) olan bir şeyi düşüneceğim.

3. Cinnetime hükmeden zevat, tezad içindedir. Zîrâ, ef’alleriyle demişler: “Dîvânedir; çünkü, her mesâil-i müşkileye cevâb veriyor.” Böyle bir delîl getiren, elbette delidir.

4. Eğer müdâhane (yağcılık, riyâkârlık, yaranmak), menfaat-i umûmiyyeyi menfaat-i şahsiyyeye fedâ etmek aklın muktezâsından addedilmek lâzım gelirse, şâhid olunuz ben o akıldan istifâmı veriyorum. Dîvânelikle iftihâr ediyorum.

Son olarak, Yıldız Hükümetinin “zaptiye nâzırı” olan paşaya (Şefik Paşa’ya) hiddet edip bağırması da cinnetine bir başka delil sayılması karşısında, Said Nursî şu mealde cevap verir: “O halde zaptiye nâzırı da divânedir. Zira, o da bağırarak konuştu. Demek ki, onun da buraya getirilmesi lâzım.”

(Not: Yukarıda nakletmiş olduğumuz bilgiler, Divân–ı Harb–i Örfî isimli eserin 1957 tarihli Osmanlıca teksir nüshasında yer alıyor.)

*

Görüldüğü gibi, 1907’de İstanbul’a gelen Said Nursî’nin başına neler geliyor, neler. Bütün bunlar, bizzat kendisinin de şahsiyetini dindar, şefkatli, merhametli olarak gördüğü Sultan Abdülhamid merkezli bir istibdat siyasetinin hükmettiği bir dönemin genel tablosunu yansıtıyor: Demokrasinin olmadığı, hürriyetin cinayet sayıldığı, milli meclisin kapatılmış olduğu ve anayasanın da askıya alındığı bir devrin genel görüntüsü…

Oysa ki, baştaki zat, yani devlet başkanı olan Sultan, hakikaten takvalı şefkatli bir şahsiyettir. Ne var ki, onun iyi bir şahsiyet olması, takip ettiği siyasetin de dine uygun olduğunu göstermiyor. Demek ki, hemen herkes için geçer olabilecek şu ölçüye dikkat etmek lazım geliyor: Reislerin siyaseti ile şahsiyetini birbirine karıştırmamalı, ikisini ayrı ayrı değerlendirmeli.

Okunma Sayısı: 1657
YASAL UYARI: Sitemizde yayınlanan haber ve yazıların tüm hakları Yeni Asya Gazetesi'ne aittir. Hiçbir haber veya yazının tamamı, kaynak gösterilse dahi özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan haber veya yazının bir bölümü, alıntılanan haber veya yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.

Yorumlar

(*)

(*)

(*)

Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. İstendiğinde yasal kurumlara verilebilmesi için IP adresiniz kaydedilmektedir.
  • Salih baş

    20.2.2024 20:31:16

    Üstad hakiki Türk milletinde zulüm damarı yoktur demiştir

  • Salih baş

    20.2.2024 20:28:26

    Ayinesi iştir kişinin lafa bakılmaz

  • Semanur Tunoğlu

    20.2.2024 12:37:17

    Maalesef bu konuda dengeli bir yorum bulmakta zorlanıyoruz. Üstadımızın çok güzel bir örnek olduğunu izah etmişsiniz. Teşekkür ederim . Abdülhamit'in siyasetini beğenmemek Absulhamit ile din kardeşi olduğunu unutturmaz. Aynı cennete talibiz. Çok güzel bir yazı.

  • Latif Salihoğlu

    20.2.2024 12:07:12

    Orhan Ali YILMAZ'a: Sultan Abdülhamid, şahsiyeti itibariyle iyi idi. Mesaj: Böyle iyi olsa bile, siyaseti kötü olabilir. Günümüze mesaj: Bizim nazarımızda değil; ama başkasının, yani mühibbanlarının gözünde "Abdülhamid gibi iyi" görünen şahsiyetlerin siyasetindeki vahâmet de görünsün. Netice: Siyasette şahsın kendisi en mühim mesele değil. Farz-ı muhal, o Şefkatli Sultan gibi olsa bile, siyaseti vahimdir, zulümlüdür, merduttur...

  • Orhan Ali YILMAZ

    20.2.2024 11:20:55

    Yazınızın şu günümüze olan mesajını tam olarak anlamadık sanırım... "Reis iyi adamdır ama şu siyaseti kötüdürü mü anlamamız gerekiyor!?..." Onu mu vermek istediğiniz?..

  • Erhan

    20.2.2024 10:02:23

    Hakiki imanı olanın, kini olmaz.

  • Oğuz Yiğiter

    20.2.2024 01:23:13

    Abdülhamid ekolünün günümüz versiyonu hayalperest genç osmanlıların millete ve ülkeye yaşattıkları fantazi ve maceraları hep birlikte bu kadarı da olmaz diye diye yaşıyoruz günümüzde maalesef. Hem de Üstad'ın bu içtimaî derslerini okumuş agabey ve kardeşlerin zımnî veya açıktan bu maceraperest ekibe desteklerini ibretle seyrederek maalesef...

(*)

Namaz Vakitleri

  • İmsak

  • Güneş

  • Öğle

  • İkindi

  • Akşam

  • Yatsı