Bu esaretten, irademizi bir kalkan gibi kullanarak çıkabilir miyiz? Evet lakin  bunun yolu, ‘Bir gün her şeyi bırakacağım.’ gibi ucu açık hayallerden değil, bizzat hürriyetin ne olduğunu idrak etmekten ve sarsılmaz adımlardan geçiyor. Büyük bir yangın küçücük kıvılcımla başladığı gibi, büyük bir hürriyet davası da küçücük bir hayırla başlar.

Gerçek hürriyet, nefsin her istediğini yapmak değildir. Nefsin fuzulî arzularına “Dur” diyebilmektir. Allah’a hakkıyla kul olan, başka hiçbir şeye köle olmaz. Maddeye, veya alışkanlığa esir olmuşsak bu durum, aslında bu alandaki manevî boşluğumuzun ve teslimiyet eksikliğimizin tezahürüdür. Dolayısıyla ilk adımımız, iradeyi yeniden inşa etmeye başlamaktır. İrade, kullanıldıkça güçlenirken, atıl bırakıldıkça körelir. Ekrandan uzak durulan bir saat veya nefsin çok istediği fuzulî harcamayı terk etmek, iradeyi yeniden uyandırmak demektir.

Bağımlılığın en büyük panzehiri çevre ve meşguliyet değişimidir. İnsan sosyal bir varlıktır ve içinde bulunduğu cemaatin, arkadaş grubunun rengini alır. Bağımlılıkların çoğu yalnızlıkta veya yanlış dostluklarda kendini gösterir. Kurtuluş ise “şahs-ı manevî”nin koruyucu şemsiyesi altına girmektir. Faydalı meşguliyeti, hizmeti, tefekkür halkasını hayatının merkezine koyan birinin boş kalıp da eski kötü alışkanlıklarına dönme ihtimali azalır. Zira ‘Kalp boş kalmaz.’ kaidesi burada da işler. Biz içimizdeki boşluğu hayırla doldurduğumuzda, şer kendiliğinden dışarıda kalır.

Burada disiplin kavramını yeniden sevmeye ihtiyacımız var. Dünya bize disiplini bir yük olarak pazarlasa da, aslında disiplin insanın hürriyetidir. Sünnet-i Seniye dairesindeki hayat tarzı, aslında en mükemmel disiplin ve bağımlılıktan korunma reçetesidir. Yeme - içmeden uyku düzenine, konuşma adabından vaktin dağıtımına kadar her bir sünnet, bizi nefsin istibdadından kurtarıp bir intizam dairesine sokar. Namaz vakitlerinin hayatı bölmesi, aslında gün içindeki dağınık ve savruk hali toparlayan, zihni gürültülerden çekip çıkaran muazzam bir diyettir.

Ayrıca, kurtuluş sürecinde yeis en büyük düşmanımızdır. ‘Ben artık böyleyim, değişemem. Fıtratım bu.’ demek, şeytanın bir desisesidir. İnsan, her an yeniden doğan, tövbe ile geçmişin kirlerinden arınabilen varlıktır. Bağımlılık zincirlerini kırmaya çalışırken bazen ayağımız takılabilir hatta yere düşebiliriz. Önemli olan düştüğümüz yerden kalkmak ve bu ebedî merhamete dayanmaktır. Dua, bu süreçte sadece bir teselli değil, ana etkendir. Kendi aczini ve fakrını bilen bir insanın ‘Ya Rabbi, beni nefsimin eline bırakma.’ nidası, aşılmaz denilen bağımlılık surlarını yerle bir edecek kuvvettedir.

Hürriyet bir sonuç değil, bir yolculuktur. Prangalar ne kadar ağır olursa olsun, ruhun hürriyet-i imaniye ile kanatlanmasına engel olamaz. Şimdi sıra pencereden dışarıya, hakiki hürriyetin aydınlığına bakmakta. Bizler bu dünyaya bir eşyanın müptelası olmaya değil, kâinatın Sultanı’na muhatap olmaya geldik. Anahtar ve irade bizim elimizde. Emanete sahip çıkmak ve hür yaşamak temennisiyle...

— SON —