Antalya’da devam eden COP31 iklim zirvesinde, gelişmekte olan ülkelerin iklim krizine uyumunu destekleyen Uyum Fonu’na yapılan yeni taahhütler 50,2 milyon dolarda kaldı. 2,4 milyar dolarlık ihtiyacın yalnızca yüzde 2,1’ini karşılayan bu rakam, bir F-35 savaş uçağının yarı fiyatından bile düşük kalınca sivil toplum örgütlerinin sert tepkisini çekti.
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Antalya'da yürütülen iklim finansmanı müzakerelerinde rakamlar hayal kırıklığı doğurdu. İklim değişikliğinden en çok etkilenen yoksul ve gelişmekte olan ülkelerin projelerini desteklemek amacıyla kurulan Uyum Fonu'na bugüne dek yalnızca beş ülke ve bir bölgesel yönetim yeni katkı taahhüdünde bulundu.
Büyük ekonomiler henüz adım atmadı
Uyum Fonu’nun internet sitesinde yer alan güncel verilere göre, Antalya’da açıklanan yeni finansman taahhütlerinin toplamı 50,2 milyon dolar oldu.
Fona yeni kaynak aktaracağını duyuran ülkeler ve taahhüt miktarları şöyle sıralandı:
- İspanya: 27,8 milyon dolar
- Almanya: 11,1 milyon dolar
- İrlanda: 6,7 milyon dolar
- Belçika (Brüksel Bölgesi): 3,2 milyon dolar
- Portekiz: 1,1 milyon dolar
- Estonya: 334 bin dolar
Buna karşılık ABD, Birleşik Krallık, Fransa, İtalya, Kanada ve Avustralya gibi gelişmiş ekonomilerden henüz yeni bir finansman taahhüdü gelmedi.
İhtiyaç 2,4 milyar dolar, karşılanan oran yüzde 2,1
Gelişmekte olan ülkelerin iklim krizinin yıkıcı etkilerine karşı hayata geçirmek üzere Uyum Fonu’na sunduğu ve finansman bekleyen aktif proje portföyü 2,4 milyar dolara ulaştı. Antalya’da masaya konulan 50,2 milyon dolarlık yeni kaynak, mevcut proje ihtiyacının yalnızca yüzde 2,1’ine karşılık geliyor.
Sivil toplumdan "F-35" benzetmeli sert tepki: "Tam bir hakaret"
Açıklanan rakamların yetersizliği, zirveyi takip eden sivil toplum kuruluşlarının da gündemindeydi. İklim Eylem Ağı (CAN) tarafından yayımlanan ECO bülteninin bugünkü sayısında, taahhüt edilen toplam tutar savunma harcamalarıyla kıyaslandı.
Bültende, 50,2 milyon dolarlık toplam katkının, maliyeti 121,4 milyon dolar olan tek bir F-35 Lightning savaş uçağının yarı fiyatından bile az olduğuna dikkat çekildi. Gelişmiş ülkelerin tutumunu eleştiren bültende şu ifadelere yer verildi: "Uyum finansmanı taahhütleri tam bir hakaret. Gelişmiş ülkeler Antalya'ya Uyum Fonu için yalnızca 50 milyon dolar getirdi."
Sivil toplum temsilcileri, gelişmiş ülkelerin gelişmekte olan ülkelere sağladığı uyum finansmanını 2035 yılından çok önce yıllık en az 120 milyar dolara çıkarmak için bağlayıcı ve net bir takvim açıklaması gerektiğini vurguladı.
Müzakerelerde yöntem anlaşmazlığı: Türkiye devreye girdi
Finansman miktarının yanı sıra müzakerelerin işleyişi konusunda da taraflar arasında görüş ayrılıkları yaşanıyor.
- Gelişmekte olan ülkeler, zengin ülkelerin iklim finansmanı sağlama yükümlülüklerinin, küresel yatırımların iklim hedefleriyle uyumlu hale getirilmesi başlığından ayrı ele alınmasını talep ediyor.
- Birleşik Krallık, Kanada ve Yeni Zelanda ise iki başlığın tek bir süreçte birlikte ilerlemesini savunuyor.
Yaşanan anlaşmazlıklar sebebiyle final müzakerelerinin hafta sonuna sarkabileceği belirtilirken, Türkiye’nin yürüttüğü COP31 Başkanlığı düğümü çözmek için harekete geçti. 18 Kasım'da heyet başkanlarıyla bir araya gelen COP31 Başkanlığı, uzlaşı sağlamak amacıyla iki gündem maddesi için ayrı müzakere metinleri hazırlanacağını duyurdu. (ANKA)