Mekke Anlaşması’nın NATO ve Avrupa güvenliğini tamamlayıcı nitelikte olduğunu belirten Dışişleri Bakan Yardımcısı Gümrükçü, üç ülkenin imzaladığı ortak savunma ortaklığının herhangi bir ülkeyi hedef almadığını ve tamamen bölgesel istikrarı hedeflediğini vurguladı.
TBMM Dışişleri Komisyonu'nda, Türkiye Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti ve Suudi Arabistan Krallığı arasında imzalanan "Ortak Savunma İçin Mekke Anlaşması"nın onaylanmasının uygun bulunduğuna dair kanun teklifi görüşülmeye başlandı.
Komisyonda bir sunum yapan Dışişleri Bakan Yardımcısı Büyükelçi Zeki Levent Gümrükçü, 7 Ağustos'ta Mekke'de liderler düzeyinde imzalanan anlaşmanın detaylarını paylaştı. Suudi Arabistan ve Pakistan'ın iç onay süreçlerini tamamlayarak resmi bildirimde bulunduğunu aktaran Gümrükçü, anlaşmanın Türkiye'nin diğer ittifaklarından kaynaklanan yükümlülüklerini ortadan kaldırmadığını vurguladı.
"Başta NATO Olmak Üzere Avrupa Güvenliğini Tamamlayacak"
Güvenliğin bölünmezliği ilkesine dikkat çeken Gümrükçü, "Avrupa-Atlantik coğrafyası ile Orta Doğu bölgesi arasındaki güvenlik etkileşimi ışığında, Mekke İttifakı'nın geniş Orta Doğu bölgesindeki güvenlik ve istikrara yapacağı katkılarla, başta NATO olmak üzere Avrupa güvenliğine dair üyesi olduğumuz tüm çok taraflı platformlar için esasen tamamlayıcı bir nitelik taşıması öngörülmektedir" ifadelerini kullandı.
"Herhangi Bir Ülkeyi Hedef Almıyor, Kapsayıcı Bir Vizyon İçeriyor"
Mekke Anlaşması'nın bölge ülkelerinin kendi sorumluluğu ve sahipliğinde bir barış, istikrar ve refah vizyonu ortaya koyduğunu belirten Gümrükçü, anlaşmanın özelliklerini şu sözlerle özetledi:
- Tamamen savunma odaklıdır: İttifak hiçbir ülkeyi hedef almamaktadır.
- Katılıma açıktır: Uluslararası hukuka, devletlerin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı gösteren tüm bölge ülkeleri bu yapıya katılabilir.
- Kamplaşmayı değil, bütünleşmeyi hedefler: Bölücü değil, aksine kapsayıcı bir vizyona sahiptir.
Anlaşma Operasyonel Düzeyde Neleri Kapsıyor?
Büyükelçi Gümrükçü'nün açıklamalarına göre, Mekke Anlaşması üç ülke arasında şu alanlarda somut iş birliklerini yasal zemine oturtuyor:
- Kolektif caydırıcılığın güçlendirilmesi ve uluslararası güvenlik konularında düzenli istişareler,
- Silahlı kuvvetlerin birlikte çalışabilirliğinin artırılması, karşılıklı personel değişimi, ortak eğitim programları ve askeri tatbikatlar,
- Savunma sanayisinde ortak üretim ve teknolojik paylaşım da dahil olmak üzere güçlü iş birlikleri,
- Terörle mücadelede müşterek çabaların artırılması ve taraflar arasında lojistik destek sağlanması.