OECD, Türkiye’nin rüşvetle mücadele konusunda kendisine sunulan 71 tavsiyeden yalnızca 10’unu yerine getirdiğini açıkladı. Raporda, bağımsız yargı ve basın hürriyeti başta olmak üzere birçok alanda reform ihtiyacına dikkat çekildi.
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) bünyesinde faaliyet gösteren Uluslararası İşlemlerde Rüşvetin Önlenmesi Çalışma Grubu, Türkiye’nin Rüşvetle Mücadele Sözleşmesi’ne uyumunu inceleyen 4. Faz izleme raporunu yayınladı. Gazeteci Çiğdem Toker’in köşe yazısında gündeme taşıdığı 65 sayfalık rapora göre Türkiye, kendisine yöneltilen 71 tavsiyenin yalnızca 10’unu tamamen uyguladı. Tavsiyelerin 12’si kısmen hayata geçirilirken 49’u uygulanmadı. Çalışma Grubu, uygulanmayan tavsiyelerin sayısından bir kez daha “hayal kırıklığı duyduğunu” bildirdi.
OECD: UYGULAMA SİCİLİ SON DERECE KÖTÜ
Raporda Türkiye’nin yabancı rüşvet iddialarının soruşturulması ve kovuşturulması konusundaki performansı için İngilizce “abysmal enforcement record” (berbat bir uygulama sicili) ifadesi kullanıldı. Çalışma Grubu, Türkiye’nin bu son derece kötü uygulama sicilini düzeltmesi amacıyla daha önce çok sayıda tavsiyede bulunulduğunu kaydetti. OECD, Türkiye’nin yabancı rüşvetle mücadele konusunda hükümetin tamamını kapsayan bir ulusal strateji oluşturmadığını; iddiaların savcılıklara hızlı biçimde aktarılmasını sağlayacak etkili bir sistemin de hâlâ kurulmadığını belirtti.
23 İDDİANIN 15’İ SORUŞTURULMADI
Raporda, Türkiye’nin sözleşmeye taraf olduğu 2000 yılından bu yana Türk vatandaşları veya şirketleriyle bağlantılı 23 yabancı rüşvet iddiasının kayıtlara geçtiği belirtildi. Bu iddialardan 15’i hakkında herhangi bir soruşturma yürütülmedi. Soruşturulan dosyalardan altısı suçlama yöneltilmeden kapatılırken iki dava beraatla sonuçlandı. Türkiye’de sözleşmenin yürürlükte olduğu 26 yıllık dönemde yabancı rüşvet suçundan mahkûmiyet kararı verilmedi. 2024’te yayınlanan 4. Faz raporundan sonra Türk şirketleri veya kişileriyle bağlantılı üç yeni iddianın daha ortaya çıktığı ve toplam sayının 26’ya yükseldiği aktarıldı. Buna karşın Türkiye’nin yeni bir soruşturma ya da kovuşturma başlattığına ilişkin bilgi sunmadığı ifade edildi.
BASIN HÜRRİYETİ UYARISI
Karar’ın haberine göre OECD, Türkiye’nin rüşvetle mücadele kapsamında özellikle yargı bağımsızlığı, basın hürriyeti ve ihbarcıların korunmasına ilişkin tavsiyeleri hayata geçirmediğini belirtti. Raporda, Hâkimler ve Savcılar Kurulu’nun yapısına yönelik önerilerin uygulanmadığı, yabancı rüşvet iddialarının özgürce haberleştirilmesine yönelik güvencelerin sağlanmadığı ve ihbarcıları koruyacak kapsamlı bir yasal düzenlemenin hâlâ bulunmadığı ifade edildi. OECD, Türkiye’den Aralık 2026’ya kadar öncelikli tavsiyelere ilişkin yeni bir ilerleme raporu sunmasını istedi.
Haber Merkezi