"Ümitvar olunuz, şu istikbal inkılâbı içinde en yüksek gür sada İslâm'ın sadası olacaktır."

Piyasalar

Kur’ân’ın kâinattan bahsetmesi, Hâlık’ı ispat içindir

Risale-i Nur'dan
20 Kasım 2019, Çarşamba

İ’lem Eyyühe’l-Aziz!

Ekseriyet-i mutlakayı teşkil eden avam-ı nâsın fehimleri Kur’ânca o kadar müraat edilmiştir ki, birkaç dereceyi, birkaç ciheti ihtiva eden bir meselede, avamın fehimlerine en me’nus, en karîb ciheti ve nazarlarına en vâzıh, en zâhir dereceyi söylüyor. Çünkü öyle olmasa, delilin neticeden hafî olması lâzım gelir. Kur’ân’ın kâinattan yaptığı bahis, Hâlık’ın sıfatlarını ispat ve izah içindir. 

Binaenaleyh, ne kadar cumhurun fehmine yakın olursa, irşada daha lâyık ve daha muvafık olur.

Meselâ, Hâlık’ın tasarrufatına delâlet eden âyetlerden en zâhir, en aşikâr olan tabakayı “Göklerin ve yerin yaratılışı ile dillerinizin ve renklerinizin, seslerinizin ve simalarınızın farklılığı da yine O’nun âyetlerindendir.” (Rum Sûresi: 22.) âyetiyle zikretmiştir. Halbuki bu tabakanın arkasında vücuhun taayyünat, teşahhusat tabakası vardır. Evvelki tabakanın fehmi, ikinci tabakanın fehminden daha yakındır. Ve keza, en aşikâr dereceyi “Muhakkak ki göklerin ve yerin yaratılışında ve gece ile gündüzün değişmesinde...” (Âl-i İmran Sûresi: 190.) âyetiyle zikretmiştir. 

Bu derecenin arkasında, arzın şems etrafında emir ve irade-i İlâhî kanunuyla tahrik ve tedviri derecesi de vardır. Lâkin bu derece, evvelki dereceden bir derece mahfî olduğundan terk edilmiştir.

Ve keza, “Dağları birer kazık yapmadık mı?” (Nebe Sûresi: 7.) cümlesiyle en okunaklı sayfayı göstermiştir. Halbuki bu sayfanın arkasında, “Direk ve kazıklar ile tehlikeden muhafaza edilen bir sefine gibi, arz da, içerisinde vukua gelen herc ü mercden dolayı parçalanmak tehlikesinden korumak için, dağlar ile kazıklanmıştır” sayfası da vardır. Fakat bu sayfa, avam-ı nâsça o kadar okunaklı olmadığından terk edilmiştir. 

Ve bu sayfanın altında da şöyle bir hâşiye vardır:

Hayatı besleyip sağlamak üzere, dağlar arza direk yapılmıştır. Çünkü dağlar suların mahzenidir; havanın tarağıdır, tasfiye ediyor; toprağın hâmîsidir, denizin istilâsından vikaye ediyor. Zaten hayatın direkleri bu unsurlardır. Bu sırra binaendir ki, şeriatça hilâlin tulû ve gurubu nazara alınmıştır. Çünkü bu ise ayları, günleri hesap etmekten, avamca daha kolaydır. Ve yine o sırra binaendir ki, ezhan-ı avamda tesbit ve takrir için, Kur’ân’da tekrarlar vukua gelmiştir.

Mesnevî-i Nuriye, Şemme, s. 213

LÛ­GAT­ÇE:

avam-ı nâs: İnsanların ilmi, irfanı az, fikren zayıf olanları.

ekseriyet-i mutlaka: Mutlak çoğunluk; kesin ve büyük çoğunluk.

ezhan-ı avam: İlim irfan sahibi olmayan halk tabakasının zihinleri.

fehim: Anlayış.

gurub: Batma, batış.

hafî: Gizli.

Hâlık: Yaratıcı, Allah.

hâmî: Himaye eden, koruyan.

hâşiye: Dipnot; ek, ilâve.

herc ü merc: Karmakarışık olma, alt üst olma.

karîb: Yakın.

mahfî: Gizli, saklı.

me’nus: Alışılmış, alışık, ünsiyet edilmiş.

müraat: Gözetme, riayet etme.

Okunma Sayısı: 1121
YASAL UYARI: Sitemizde yayınlanan haber ve yazıların tüm hakları Yeni Asya Gazetesi'ne aittir. Hiçbir haber veya yazının tamamı, kaynak gösterilse dahi özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan haber veya yazının bir bölümü, alıntılanan haber veya yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.

Yorumlar

(*)

(*)

(*)

Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. İstendiğinde yasal kurumlara verilebilmesi için IP adresiniz kaydedilmektedir.
    (*)

    Namaz Vakitleri

    • İmsak

    • Güneş

    • Öğle

    • İkindi

    • Akşam

    • Yatsı