Bütün meselesi dünya olanlar, maneviyatı yok sayarak hedeflerine giderken, hiç beklemedikleri engellerle karşılaştıkları zaman adeta yıkılırlar.

Gerçek anlamda inanan mü’minler, bu dünyanın çetin şartlarında elbette onlar da başarılı olmak isterler. Bu hal, insanî bir durumdur. Ancak, her meselede olduğu gibi, onların her cihette rehberi Kur’ân-ı Kerîm’dir. İnsanlığın kazanılmış tecrübeleri yanında, Kur’ân’ın rehberliği ihmal edilmemesi icap eder.

Bir mü’min için başarının en birinci basamağı Besmeledir. Sadece “Düşün ve başar” demekle başarılı olunmaz. Maneviyat dışlanarak başarı olmaz. Olunsa da ondan hayır gelmez. Elbette, bâtıl bir yolda başarı olsa bile ruhtan yoksun olur. Bu nokta çok önemlidir.

Ders alınmış başarısızlıklar da bir başarıdır. Aslında gerçek başarı, başaramamak korkusunu yenmektir. Hedefe giden yolda iyi bir başlangıç, başarılı olmanın yarısıdır. Başarılı olma merdivenleri, istirahat etme yerleri değildir. Dereler ve nehirler iyi bir hayat dersi olarak görülmelidir. Onlar, küçük engelleri kolayca aşarlarken, büyük engellerle karşılaştıkları zaman etrafından sessizce geçip yollarına devam ederler.

Fânî şeylere, bâkî ve ebediyet damgası vurulabilirse, asıl başarı odur. Hayatta başa gelen engeller, onlara takılıp kalmak için değil, aşılmak içindir. Her insan, yaptığı işi kadardır. İnsanı başarısızlığa götüren iki sebepten biri kararsızlık, diğeri de cesaretsizliktir. Başarısızlığa düşen asla pes etmemelidir. Çünkü insan, düşe kalka nice başarılara imza atabilir.

Hedefe giderken başarılı olamamak, insanın başarısız olduğu anlamına gelmeyip, henüz başaramadığı anlamına gelir ve çalışmaya devam etmeyi gerektirir. Başarıda lâzım olan ilk anahtar, yapılması gereken şeyi hemen yapmak ve ertelememektir. Sonra yaparım demek, başarısızlığa götüren tehlikeli bir engeldir. Bediüzzaman Hazretleri, talebelerinden bir şey istediği zaman, hemen yapılmasını istemesi çok dikkat çekicidir.

Başarıya götüren yolda hırs göstermekle, gayretli olmayı birbirine karıştırmamak gerekir. Hırs, başarısızlık ve zararın gerçek sebebidir. Gayret ve hamiyet duygusu ise, başarının anahtarlarından biridir. Bu hususta Bediüzzaman Hazretlerinin “Asıl hamiyet, şiddet-i mevânie [engellerin şiddetine] karşı, şiddetle metanet etmektir. Çabuk ye’se [ümitsizliğe] inkılap eden hamiyet, hamiyet değildir.” ifadesi dikkate alınmalıdır. “Bir adamın kıymeti himmeti nispetindedir. Kimin himmeti [gayreti] milleti ise, o kimse tek başına bir millettir.” beyanları da, başarıya götüren önemli sırların başında gelmektedir. Allah’ın kâinata koyduğu fıtrat kanunlarına riayet etmek de, başarılı olmanın kudsî sırlarındandır.

Meşru bir hedefe giderken başarılı olmanın formülleri ihmal edilmemelidir: Büyük düşünmek ve hedef belirlemek. Azim ve kararlılık. Metot ve usulleri tespit etmek. Her cihetle müspet yaklaşımı esas almak. Engeller karşısında pes etmemek. Cesur olup, yapılacak işi hemen yapmak. Allah’ın rızası esas alınarak şevk-i mutlak ile çalışmak. Her türlü bahanelerden kurtularak hedefe yürümek. Ümitsizlik hastalığına yakalanmayıp, sürekli ümit içinde olmak. Aceleci olmak ile hızlı çalışmayı karıştırmamak. Başlanılan bir işi mutlaka sonuna kadar takip edip tamamlamak. Bunların özünde ihlâs hakikatini bulundurmak. Meşveret ederek iş yapmak. Bütün bunlarla beraber, başarılı olmak için Allah’a dua etmek de, en önemli sırlardandır. Her işte bu prensipler geçerli olduğu gibi, iman hizmetinde de vazgeçilmez unsurlardır.