"Ümitvar olunuz, şu istikbal inkılâbı içinde en yüksek gür sada İslâm'ın sadası olacaktır."

Piyasalar

Medresetü’z-Zehrâ’nın Padişah adına yapılması

Abdülbakî ÇİMİÇ
26 Mayıs 2022, Perşembe
Bediüzzaman’ın Hayatı’ndan Tesbitler-200

Arşivlerde bulunan resmî belgelere ulaşıldıkça Medresetü’z-Zehrâ ile ilgili çok detaylı bilgilere ulaşılmaktadır. Belki de bu zamana kadar bilinmeyenler vuzuha kavuşuyor. Medresetü’z-Zehrâ’nın Padişah adına yapılmasıyla ilgili Van Vilâyeti’ne yazılmış olan bir belgenin mevcut olduğu görülmektedir. İşte o belge ile ilgili bilgiler:

Van Vilâyeti’ndeki medreseye, padişahın isminin verilmesi

“Van Vilâyeti’ne, 6 Haziran 329, Medrese’nin nâm-ı nâmi-i mülûkâneye nispetle tevsîmi mukarrer ve îcâbı derdest-i icrâdır. Bâ-emr-i sâmi-i müsteşâri.”1 şeklinde bir müracaat yapılır.


(Van Valisi Tahsin Paşa’nın Medresetü’z-Zehrâ’nı gerekçelerini bildiren şifresi. Kaynak: ABIBSNİŞ, Cilt-I, s. 832)

***

Bu müracaatı, Van Vâlisi Tahsin Bey’in telgraf ve mektupları netleştirmiştir:

“Devlet-i Aliyye-i Osmaniye Telgrafnâme İdâresi Vâsıta Merkezi: Diyarbekir Mahrece: Van Numara: 14998,Târih: 27 Haziran 1329 (10 Temmuz 1913)

Sadâret-i Uzmâ’ya Sûretleri Dâhiliye Evkâf nezâretlerine,

Van’da bir Medrese-i Âliyenin inşâsı ve bâ-husûs masârıf-ı inşâiyesinin Hazine-i Evkâf’dan tesviyesiyle nâm-ı nâmi-i hilâfet-penâhiye olarak tesmiyesi beyne’l-ahâli pek ciddî ve pek amik hissiyât-ı şükrâniye ve minnetdârâne ile karşılanmışdır. İşbu emr-i hayrın bir an evvel kavlden fi’le ısdârı Hükümeti’n her türlü teşebbüsâtına da yardım edecekdir. İcâb iden paranın irsâli ve muktedir bir mühendis ile mu’mârın bir an evvel i’zâmı ehemmiyetle

Fi 26 Haziran sene 1329 (9 Temmuz 1913) Vâli Tahsin2

İstanbul’a yazılan dilekçe:

Van Valisi Tahsin Bey’in Medresetü’z-Zehrâ’nın kurulması ile ilgili gayretleri takdire şayandır. Çok ciddî gayretler sarf ettiğini târihî belgeler ortaya koymaktadır. Tahsin Bey, hem Şark’ın problemlerini bizzat müşahede etmiş, hem de bu problemlerin ilacının maariften geçtiğini çok iyi bilen bir şahsiyettir. Tahsin Bey’in tehlikeli gördüğü iki nokta çok önemlidir. Bunlardan birincisinin, Şi’â mezhebinin bölgede yayılma istidadı göstermesidir. Bunun önüne geçmek ancak doğru bir eğitim projesi ile mümkün olacağını düşünmektedir. İkincisi ise Müslüman bölge halkının cehaletinden dolayı İslâmî kimliğin tehlikeye girmesidir. İşte Tahsin Bey, bu iki belayı def etmek için Medrese adı altında ilim müesseselerinin açılması zaruretini elinde bulunan imkânlarla değerlendirmiştir. Bunlara karşı mukavemet edecek ancak ilim ve irfândır. Tahsin Bey, bu hastalığı çözmek için her türlü fedakârlığı yapmış ve resmî yazışmaları başlatmış, takibini de bizzat kendisi yapmıştır. Bunlardan birisi de 18 Recep 1331/10 Haziran 1329/23 Haziran 1913 tarihinde bir şifre yazısıdır. Bu şifre ile Tahsin Bey, ehemmiyetine binaen meseleyi bir başka dilekçeyle İstanbul’a bildirdiğini görüyoruz. İlgili şifre belgesi aşağıdadır.3

Dipnotlar:

1- BOA, (Başbakanlık Osmanlı Arşivi), Van Vilayeti’ndeki medreseye, Padişahın isminin verilmesi (Vilâyât), BOA, 4191/314291, 28 Receb 1331 Hicri. 

2- Van Valisi Tahsin Paşa’nın Medresenşn bir an önce başlatılması talebini ileten telgraf BOA, 4191/314291, 28 Receb 1331 Hicri; ABIBSNİŞ, Cilt-I, s.830

3-ABNIBSNİŞ, Cilt-I, s.832

Okunma Sayısı: 1442
YASAL UYARI: Sitemizde yayınlanan haber ve yazıların tüm hakları Yeni Asya Gazetesi'ne aittir. Hiçbir haber veya yazının tamamı, kaynak gösterilse dahi özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan haber veya yazının bir bölümü, alıntılanan haber veya yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.

Yorumlar

(*)

(*)

(*)

Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. İstendiğinde yasal kurumlara verilebilmesi için IP adresiniz kaydedilmektedir.
    (*)

    Namaz Vakitleri

    • İmsak

    • Güneş

    • Öğle

    • İkindi

    • Akşam

    • Yatsı