ANKARA - YASİR ÖZER

Yeni Asya Vakfı Risale-i Nur Enstitüsü Ankara Şubesi tarafından iki haftada bir düzenlenen “Devlet ve Demokrasi” temalı akademik seminerlerin misafiri Hukukçu Yazar Erdoğan Çelebi idi. 

Avukat Erdoğan Çelebi “Sünnetullah Referanslı Müsbet Yönetim” başlıklı konuşmasına Allah’ın kâinat için koyduğu kaideler ile insanlar için geçerli kaideler arasındaki ilişkiyi kurarak başladı.  

“Sünnetullah Allah’ın kâinatı yaratırken ve idare ederken uyguladığı bütün kanun ve kurallardır. Kâinatı yardımlaşma, cevaplaşma, dayanışma, birlik ve dirlik içinde yönetmesidir” diyen Çelebi “‘Ben gizli bir hazineydim, bilinmeyi murad ettim ve kâinatı rahmetimle ve muhabbetimle yarattım’ kudsî hadisinden de anlaşılacağı üzere, Cenab-ı Hak (cc)  kâinatı bilinmeyi de murad ederek yaratmıştır. Cenab-ı Hakkın bütün sıfat ve esması mahlûkatında ve masnuatında tecelli etmekte ve cilvelenmektedir. Bu tecelli mahlûkatın zatında cilvelendiği gibi mahlûkatın fiil ve harekâtında da tezahür etmelidir. Ayrıca mahlûkat içinde hususan zîhayat, zîruh, zîşuur, zîakıl olan insanda ve insanın fiillerinde görüldüğü gibi insanların teşekkül ettirdiği yönetim sistemlerinde de tebarüz etmelidir.

“Cenab-ı Hak uluhiyetiyle ve ilim, irade ve kudretiyle kâinatı yarattığı gibi rububiyetiyle de bütün kâinat sistemini yönetmektedir” dedi.

Rububiyetteki idarenin devletteki genel yönetime; terbiyenin eğitim-öğretime; tedbirin sosyal devlet ilkesine benzetilebileceğini söyleyen Çelebi

“Cenab-ı Hakkın uluhiyetinin bir küçük tecellisini parlamenter sistemdeki tarafsız Cumhurbaşkanında görebiliriz. Zira bu rejimde cumhurun başı; tarafsız, saygın, herkesçe sevilen, hürmet edilen bir başkan olup parti başkanı değildir. Başbakan ve Bakanlar Kurulu ise, Rububiyetin tecellisidir denilebilir. Başbakan Rabb’in, bakanlar kurulu ise subutî sıfatların tecellisi sayılabilir. O halde yönetim de bu şuur ve farkındalıkla hareket etmelidir” diye konuştu.

Kıyaslamalarla konuyu açan Çelebi daha sonra konuşmasına şöyle devam etti:

“Nasıl ki Cenab-ı Hak ilim, irade ve kudretiyle her şeyi yaratıyor; demokratik devlet de yasama, yürütme ve yargı organlarıyla icraatını tezahür ettiriyor.

“Bu kuvvetlerden yasamada ilim ve irade ön plana çıkarken kudret gizlidir; yürütmede kudret ön plana çıkarken ilim gizlidir. Yargıda ise irade ön plana çıkarken kudret gizlidir. Ama her üç organda da ilim, irade ve kudret mevcuttur. Çünkü bu üç sıfat olmaksızın iş yapmak mümkün değildir.”

DEVLETLERİN BAĞI HUKUKTUR

“Cenab-ı Hak hikmetle iş görme noktasında ve ilim ve adaletle icraat yapma konusunda kendisi vaadde bulunmuştur. Hulfu’l-vaad yani vaadinden dönmek Allah için söz konusu değildir, olamaz” diyen Çelebi devletlerin de kendisini hukukla bağlaması gerektiğini söyledi.

Çelebi “Devletler de hukukla bağlı olarak icraatını yapmalıdır. Zira uluhiyet ve rububiyet dahi bir anlamda kendini Hâkim ismiyle bağlamış ve her şeyi ilimle ve hukukla yaratma ve idare etme konusunda mahlûkatına vaadde bulunmuşsa yöneticiler de hukukla, ilimle, hikmetle iş görme konusunda kendilerini bağlı bilmelidirler” dedi.

Yöneticinin hikmetli ve şefkatli olması gerektiğini söyleyen Çelebi sözlerinin devamında “Halka hizmet etmeyi hakka hizmet bilmeli, ilimle ve istişareyle iş görmeli, hukuktan ayrılmamalı ve denetlenmekten gocunmamalı, hesap vermekten çekinmemelidir

“Rabb-i Rahîm nasıl ki kâinatı yardımlaşma, cevaplaşma ve vahdetle, barış ve huzur içerisinde idare ediyorsa beşerî idareler de yardımlaşma ve dayanışmayı esas almalı; halkı hizipleştirmekten, tarafgirleştirmekten ve fanatizmden uzak tutmalıdır” diye konuştu.