"Ümitvar olunuz, şu istikbal inkılâbı içinde en yüksek gür sada İslâm'ın sadası olacaktır."

Piyasalar

İttihâd-ı Muhammedî (asm) Cem’iyyeti’nin nizâmnâmesi ve idâre âzaları

Abdülbakî ÇİMİÇ
15 Şubat 2021, Pazartesi
Bediüzzaman’ın Hayatı’ndan Tesbitler (72)

Volkan Gazetesi 3 Mart 1325/16 Mart 1909 tarih ve 75. sayısında; İttihâd-ı Muhammedî (asm) Cem’iyyeti’nin Nizamnamesini şöylece vermiştir.

Madde-1: Cem’iyyeti’n Reisi Hazret-i Muhammed Mustafa’dır. (asm)

Madde-2: Cem’iyyeti’n ismi “İttihâd-ı Muhammedî (asm) Cem’iyyeti”dir. 1327 sene-i hicriyesinde Dâr’ül hilâfede teşekkül etmiştir.

Madde-3: Cem’iyyeti’n maksadı, Memâlik-i Hilâfet’te ve sair bilâdda mütemekkin anâsır-ı muhtelife-i İslâmiye’nin tezhib-i ahlâkına ve içtimaî terakkiyatına anâsır-ı muhtelife-i İslâmiye’nin tezhib-i ahlâkına ve içtimaî terakkiyatına bais-i yegâne olan Kur’ân-ı Kerim’in, Şeri’at-ı mutahharrenin ilâ yevmil-kıyan temin-i devamına sây-ü gayret eylemek ve kâffe-i Müsliminin faaliyet-i siyasiyye ve içtimaiyyelerini tezyid ve tevhid etmek ve Şer’i Şerif ve Kanûn-ı Esâsi-i münif ile mümeyyed olup Dâr ül-Hilâfe’de teessüs eden usûl-ü meşvereti hırz-ı can bilerek muhâfaza eylemek, Memâlik-i Osmaniyede kavanin-i hukukiyeyi Mecelle-i Ahkâm-ı Adliye müştemil bulunduğu gibi kütüb-i fıkhiyeden bilistinbât bir de Ceza Kanûnu ve kavanin-i saire-i muktaziye meydana getirerek ileride Meclis-i Meb’ûsân’a arz etmek ve tasdikine iktiraa etmesine çalışmak ve bütün harekât ve sûkenatımızı Şer’i Şerifle tayin etmek ve bu suretle istikbalde Memâlik-i Osmaniye’de Mehâkim-i Nizâmiye’lerde kavanin-i şer’iyenin düstur’ül-amel olmasına gayret etmek ve bütün liva-i Muhammedî (asm) altında bulunan âlem-i İslâmiyeti taarruzdan sıyanet eylemek.

Madde-4: Cem’iyyeti’n saha-i faaliyeti bütün Memâlik-i İslâmiye’yi ihtiva eder.

Madde-5: İkinci maddede gösterilen Makâsıda vusûl için Cem’iyyeti’n vesâit-i icraiyesi ber-vech-âtidir.

İttihâd-ı Muhammedî (asm) Cem’iyyeti’nin kurucuları

Onu kuranların mübarek zatlar ve hâlis mü’minler olduklarını yakından bildiği için Bediüzzaman “Benim murad ettiğim ve dâhil olduğum İttihâd-ı Muhammedî’nin (asm) tarifi budur ki: “Şarktan garba, cenubdan şimale uzanan bir silsile-i nurânî ile merbut bir dairedir. Dâhil olanlar da, bu zamanda üç yüz milyondan ziyadedir.” 1 diye de ifade buyurmuştur. İşte Bediüzzaman Hazretleri, İttihâd-ı Muhammedî (asm) Cem’iyyeti hakkında verdiği bilgi ve kurucularının hüviyetleri hakkındaki malûmat ile, bu kurucu zatların herkes tarafından muhterem sayılan şahsiyetler olup, hiçbirisinin meçhul tarafı olmayan kimselerden ibaret olduğunu görmüştür.

İttihâd-ı Muhammedî (asm) Cem’iyyetinin idare azaları

Bu Cem’iyyetin azaları 26 kişi olarak isimlerinin listesi verilmiş. Bediüzzaman Hazretleri’nin ismi sekizinci sırada yer almıştır. Bu yirmi altı idare heyeti azalarının ekserisi büyük ulema ve meşayihdir. İçlerinde bir iki paşa da vardır. Derviş Vahdetî’nin ismi en son sıradadır. Hazret-i Üstad’ın dediği gibi; Sehl Paşa ve Şeyh Sadık, Şeyh Es’ad Efendi, Halvetiye Şeyhi Seyyid Müslüm Penah Efendi gibi zatlar bu Cem’iyyetin baş idarecileri idiler.

Ulaştığımız belgeye  2  göre Cem’iyyetin kurucuları değil, İttihâd-ı Muhammedi (asm) Cem’iyyeti Dersa’adet Merkezi Meclis-i İdare azaları şunlardır:

1. Sa’âdetlü Siyâdetlü Sehl Fazl Paşa Hazretleri.

2. Şeyh Feyzullah Efendi-zâde Şeyh Muhammed Sâdık Efendi Hazretleri.

3. Bâyezid Dersiâmlarından Mehmed Emin Hayreti Efendi.

4. İbn’ün-Nâfi’ Ahmed Es’ad Efendi.

5. Şeyh el-Hâc Mehmed Emin Efendi.

6. Karagümrük Cami’-i Şerifi ikinci İmâmı Nevşehirli Mehmed Sabri Efendi.

7. Bandırma Nâibi Faziletlü Şevket Efendi.

8. Bediüzzaman Molla Sa’id-i Kürdi ibn-i Mirzâ.

9. Hırka-i Sa’âdet-i Hazret-i Nebevi kethüdâsı Atüfetlü Hacı Hayri Beyefendi.

10. Evkâf-ı Hümâyün ser-veznedârı Sa’âdetlü Râşid Efendi.

11. Debre-i Bâlâ redif kumandanlığından munfasıl Ferik Rıza Paşa.

12. Volkan muharrirlerinden Faruki Ömer Şevki Efendi.

13. Tarikat-ı Halvetiyyeden Şeyh Seyyid Müslim Penah Efendi Dârendevi.

14. Binbaşı Refik Beyefendi.

15. Kadiri Şeyhi Reşâdetlü Veli Mehmed Efgâni Efendi.

16. Müciz dersiamlardan Faziletlü Ahmed Nazif Efendi.

17. Feriklikten Müteka’id Hacı İzzet Paşa.

18. Sivas Vilâyeti Nakib’ül-Eşrâf Kaymakamı Seyyid Abdullah el-Hâşimi el-Mekki Efendi Hazretleri.

19. Memurinden İhsân Bey.

20. Memurinden Hayri Bey.

21. Fatih Dersiamlardan Divriki Kadı-Zade Faziletlü Abdullah Ziyaüddin Efendi.

22. Şeyh Yunus Dergâhı Postnişini Şeyn Ali Efendi.

23. Beylerbeyi Cami-i Şerifi Vâizi Hacı Kâzım Efendi.

24. Şeyh-zâde Hacı Mehmed Efendi.

25. Müderrisinden Tevfik Efendi.

26. Volkan Muharriri Derviş Vahdetî. 3

Dipnotlar:

1- Eski Said Dönemi Eserleri (Divan-ı Harb-i Örfi), 2020, s. 124. 

2- Arşiv Belgeleri Işığında Bedîüzzaman Saîd Nursî ve İlmî Şahsiyeti, Cilt-I, s. 541. 

3- Arşiv Belgeleri Işığında Bedîüzzaman Saîd Nursî ve İlmî Şahsiyeti, Cilt-I, s. 541.

Okunma Sayısı: 1261
YASAL UYARI: Sitemizde yayınlanan haber ve yazıların tüm hakları Yeni Asya Gazetesi'ne aittir. Hiçbir haber veya yazının tamamı, kaynak gösterilse dahi özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan haber veya yazının bir bölümü, alıntılanan haber veya yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.

Yorumlar

(*)

(*)

(*)

Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. İstendiğinde yasal kurumlara verilebilmesi için IP adresiniz kaydedilmektedir.
    (*)

    Namaz Vakitleri

    • İmsak

    • Güneş

    • Öğle

    • İkindi

    • Akşam

    • Yatsı