Hz. Ali şehit edildikten sonra Kûfeliler, Hz. Ali’nin oğlu Hz. Hasan’ı halife seçtiler. Hz. Muaviye de Şam’da halifeliğini ilân etti.
Müslümanlar arasında kan dökülmesini istemeyen Hz. Hasan, Hz. Muaviye ile anlaşarak halifelikten çekildi. Hz. Muaviye, Müslümanlar arasındaki karışıklıkları önleyerek ülkede huzuru sağlamaya çalıştı. Hz. Muaviye iç huzuru sağladıktan sonra kara ve denizden Doğu Roma üzerine, Kuzey Afrika sahillerine, doğuda Maveraünnehir’e, kuzeyde Kafkasya ve Anadolu içlerine ordular sevk ederek fetih hareketlerine başladı.
Hz. Muaviye, İstanbul üzerine de bir ordu gönderdi. Bu ordu İstanbul’u kuşattı (668), fakat kuşatmadan sonuç alınamadı. Kuşatma sırasında daha önce Hz. Muhammed’in (asm) sancaktarlığını yapan Hz. Eyüp El Ensari şehit oldu. Bugün İstanbul’daki Eyüp semtine adını veren Eyyüp El Ensari Hazretleri, aynı semtteki türbesinde yatmaktadır.
Hz. Muaviye ve oğlu Yezid döneminde doğuda Türklerin hâkimiyetinde olan Maveraünnehir, Harzem, Türkistan ve Buhara ele geçirilerek Hindistan’a kadar olan yerler fethedildi. Müslümanlar, Tunus’taki Kartaca’ya kadar olan bölgeleri de fethedince Kuzey Afrika’daki Bizans egemenliği sona erdi. Hz. Muaviye ölmeden önce oğlu Yezid’i halife tayin ederek halifeliği saltanat hâline getirdi. Böylece Dört Halife Döneminde devam eden meşveret ve seçimle yönetime gelme anlayışı son bulmuş oldu.
Kerbelâ Faciası (680): Hz. Muaviye ölünce oğlu Yezid halifeliğini ilân etti. Yezid’in halifeliğini kabul etmeyen Kûfeliler, Hz. Ali’nin küçük oğlu Hz. Hüseyin’i halifeliğe getirmek için Kûfe’ye çağırdılar. Bunu haber alan Yezid, Hz. Hüseyin’in Kûfe’ye gitmesini engellemek için üzerine kuvvet gönderdi. Hz. Hüseyin’in yolu Kerbelâ denilen yerde kesildi. Hz. Hüseyin ve beraberindekileri günlerce kuşatma altında tutarak teslim olmalarını istediler. Bu istekleri kabul edilmeyince Hz. Hüseyin ve yanındakileri şehit ettiler. Bu olay Kerbelâ Faciası olarak tarihe geçti. Hz. Hüseyin’in şehit edilmesinden sonra İslâm dünyasında daha önce baş gösteren ayrılıklar Hz. Ali taraftarları ve Hz. Muaviye taraftarları şeklinde kesin ayrılıklara dönüştü.