Hatta Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed ‘’İmzalar atıldı, barış anlaşması tamamdı’’ şeklinde savaşın başlaması sonrası X platformunda hesabından açıklama paylaşır. Anlaşma yapılmış gibidir, ama sabahına ABD saldırı başlatır. 

Oysa ABD’nin asıl niyetinin barış olmadığı, İran’ın elinde bulunan zenginleştirilmiş uranyuma sahip olmanın yollarını aradığıdır. Yaklaşık 450 kilo olarak İran’ın elinde bulunduğu bilinen ve nükleer silâh yapımında kullanılan stratejik bir hammaddeden bahsediyoruz.

Bir aydır süren savaşın bilançosu giderek artsa da savaşın tam anlaşma sağlandı derken patlak vermesine hem İran, hem de Umman diplomatları anlam verememişti. ABD-İsrail ne yapmak istiyordu. İran’ın dinî lideri Ali Hamaney ve onunla birlikte yıllarca İran’ın stratejik siyasî ve dinî liderliğini yapmış tüm kadrolar, ‘’barış anlaşması imzalandı’’ açıklaması sonrası, birlikte toplantı yaparken, bu kadrolar nokta atışları ile hayattan koparıldılar. Hamaney ve ekibi, MOSSAD’ın eş zamanlı İran’daki iş birlikçileri ile yok edildi. İran bir anda en üst düzey askerî, kamu ve siyasî iradesini kaybetmiş oldu. Ali Hamaney ve ekibi bir yerde İran tarihine mal oldular. İçerden destek veren MOSSAD ajanının ise Hamaney’in en yakınındaki isim olan ve Telaviv’de güvende olduğu söylenen devrim muhafızları Kudüs kolu komutanı olarak ta bilinen Ali Kani olduğu açıklandı. 

İran üst düzey yöneticilerini ve dinî liderini kaybetmesi sonrası yerine oğlu Mücteba Hamaney seçildi. Mücteba Hamaney’in siyasetten uzak, ama ayetullah olabilmek için çaba sarf eden bir yapı içinde olduğu bilinmekle birlikte Londra’da malikanesinin olduğu bilgisi basın kuruluşlarına servis edildi.

Mücteba Hamaney’in iç dinamikleri göz önüne alarak, molla rejimine karşı oluşan sese kulak verebilecek biri olarak değerlendirilebilir. ABD ile ülkesinin geleceği açısından savaşı bitirebilecek bir anlaşmaya varabilir. Pezeşkiyan’ın anlaşmaya hazır olduklarına dair açıklamalarda bulunması da önemli, elbette bazı istekleri doğrultusunda.  

ABD anlaşmanın şartı olarak asıl niyetindeki ölçüyü ortaya koydu. Zenginleştirilmiş uranyum.

Çin ile rekabet edebilmesi için buna ihtiyaç duyuyor. İran elindeki balistik füzeleri Tel Aviv’e atarken, savaşın seyrini değiştirmek adına, Katar, BAE, Kuveyt, Suudi, Bahreyn gibi komşu Müslüman ülkelere de hedef almaya başladı. Bu ülkelere verdiği zarar İsrail’e verdiği zarardan fazla durumda. Bu da bu savaşın garip bir cilvesi.

Trump’ın, İran’ın elindeki 450 kilogramlık zenginleştirilmiş uranyum stokunu ele geçirmek için askerî operasyon seçeneğini değerlendirdiği biliniyor. ABD askerlerinin İran’a karadan operasyona katılarak zenginleştirilmiş uranyumu güvence altına alarak (çalarak) İran dışına çıkarılmasını öngören bir planın masada tartışıldığı bilgisi var. Önemli olanın operasyonun süresi ve ABD kurmayları bu konudaki endişeliler, çünkü ön görüleri ile Trump’ın istekleri örtüşmüyor.

İran’ın uranyumu teslim etmesini isteyen diplomatik çözüm üzerinde durulsa da İran’ın bu konuda geri adım atması zor gibi. Wall Street Journal’ın haberine göre Washington, Tahran’ın nükleer silâh geliştirmesini engelleme çabasında, bunu diplomasi ya da doğrudan müdahale ile yapma kararında. Bekleyelim görelim..