Böylece denilmiş olmaktadır ki “Millet kime oy verirse versin, devletin dediği olur, boşuna uğraşmayın, demokrasiye de inanmayın!”

Böyle diyenler ya sistemin nasıl işlediğini bilmemektedir, ya da bile bile milleti yönlendirenlere bilmeden alet olmaktadır. 

Demokrasilerde seçimlere yönelik hileler elbette olur, ama bu hileler sandıkta rey çalmaktan ziyade seçim öncesi irade çalma hileleri biçimindedir. 

Sandıkta hile daha ziyade; sandık başında temsilcisi olmayan siyasî partilerin oylarının sandık başındaki parti temsilcilerince çalınması yani başka partilere aktarılması/yazılması biçiminde olur. Bu elbette ağır bir suçtur, ama yakalanmayacağını varsayarak bu suçu işleyenler hep vardır ve olmuştur. Bazen de yakalanmışlardır. 

Bu tür hileler Türkiye çapında seçim sonuçlarına önemli ölçüde etki etmez. 

Sandık sonuçlarının toplulaştırılması aşamasında ilçe seçim kurullarında oylar toplanırken de benzer bir oy çalma gerçekleşebilir mi? 

Bir ya da birkaç parti, ilçe seçim kurulu başkanı durumundaki hâkimi de satın almışsa ve diğer parti temsilcileri de bu oy çalma/aktarma işine göz yumuyor ya da taraf oluyorsa o ilçede oylar topluca “kaydırılabilir.” 

Aynı hilenin ilçelerden gelen sonuçların illerde toplulaştırılması aşamasında il seçim kurullarında gerçekleşmesi ihtimali oldukça zayıftır. Zira seçime giren partilerin illerdeki temsilcilerinin kandırılması zordur ve bu temsilciler ilçelerden kendilerine gelen sonuçları seçim kurulundaki sonuçlarla karşılaştırma ve hata ya da hile görüyorsa itiraz etme imkânına sahiptir. 

Aynı ihtimal Yüksek Seçim Kurulunda neredeyse imkânsızdır. Zira seçime giren her parti, Yüksek Seçim Kuruluna illerden gelen sonuçları kendi il temsilcilerinden aldığı sonuçlarla rahatlıkla karşılaştırabilir. 

Demek, önemli olan; sandık başlarındaki ve ilçe ve il seçim kurullarındaki parti temsilcilerinin, işinin ehli ve partisine sahip çıkan kişilerden oluşmasıdır. Bu kişiler başka partilerce satın alınmışsa durum değişir. Ama buna karşılık da, “temsilcisini bile doğru seçemeyen partinin seçime girmesi de anlamlı değildir” denebilir. 

Özetle seçim günü söz milletindir, sandığa ve reyine sahip çıkan her parti, hileleri engelleme konusunda da irade ve kuvvet sahibidir. 

Nitekim yakın zamanda İstanbul seçimlerinde yaşanmış olan itiraz süreçlerinin sonuca etkisi de gösteriyor ki sandığa, seçim sonuç listelerine ve oy torbalarına sahip çıkabilen, hileyi de engeller. 

Yani millet rey verir ve millet sayarsa seçim sonuçları önemli ölçüde doğru olur. 

Oy toplulaştırma işleminin bilgisayar ortamında değil de kâğıt listelerle yapılmasının sebebi de budur. Toplulaştırma işlemi bilgisayarla yapılacak olsa ipin ucu bilgisayar uzmanının eline geçer ve denetim zorlaşır. Küçük bir hareketle ya da yazılım hileleriyle büyük sonuç değişiklikleri elde edilebilir. 

Demokrasiye karşı seçim hilesi, “rey çalmak”tan ziyade, asıl, “seçmenin iradesini çalmak” şeklinde kendisini gösterir. İktidardaki parti; 

-İktidar nimetleriyle ve devlet araçlarını ve imkânlarını kullanarak propaganda yapıyorsa,

-Devlet medyasını tek yanlı ve kendi lehine kullanıp propagandasına alet ediyorsa,

-İktidar nimetleriyle medyayı tek sesli hale getirmişse,

-Yargıyı muhalefeti ezmek için araç olarak kullanmaya başlamışsa …

İrade çalıyor demektir.  

Millet hem sandığa ve reyine ve hem de iradesine sahip çıkmalı ki demokrasi hakikatiyle işlesin. 

Bu da fikir ve basın hürriyetini ve propaganda hakkını gerektirir.