Suriye’de kullanılacak olan yeni banknotların desen seçiminde temel prensip “no faces, no places” olmuş. Yani yeni banknotlarda suret ve mekân yok. M. Kemal’li Türk Lirasından da Esad’lı Suriye Lirasından da kurtuldular gibi.
Suriye Devlet Başkanı Ahmed Şara para tanıtım etkinliğinde “Yeni paranın tasarımı, aynı zamanda yeni bir ulusal kimliğin ifadesi. Artık insanları kutsallaştırıp banknotlara yerleştiren klişe devlet anlayışından uzaklaşıyoruz. İnsanlar gelir geçer; ama doğa ile olan bağlar kalıcıdır. Bu yeni dizaynlar coğrafyamızı kuzeyden güneye kapsıyor ve aynı zamanda felsefi bir anlamı da var.” demiş.
Artık Suriye’de insanlar, “paralarımızda neden onun sevdiği adamın resmi var da benimkininki yok” diyemeyecek. Adil eşitlik… Kamusal yoklukta eşitlik güzeldir. Herkes sadece kendi varlığına güvenir.
Suriye’de insanlar, “paralarımızda neden öbür yakanın söğüt gölgesi var da bizim ellerin bünyanülmersus köprüsü yok” diyemeyecek. Tarafsız coğrafya… Kamusal yönsüzlükte eşitlik güzeldir. Herkes kendi yönünü kendisi bulur.
Bu buluşta AB lider.
Malum, Eurolarda hiçbir lider ya da öncü kişinin silueti yok. Hitlerlerinden, Mussolinilerinden, Leninlerinden çok çekmiş olan Avrupa, karizmatik kişi kültünden uzaklaşıyor, çok taraflı müzakere kültürüne dayalı şuralara ve kurumlara yaslanıyor.
Hatta evvelki Eurolarda bazı şehirlerin ya da ülkelerin bazı sembolik kültürel değerleri vardı ve yakın zamanda bu da kaldırıldı. Tam eşitlik sağlandı. (AB ülkelerinin her birinin bastığı metal bozuk paralarda ise “bozuk”luk sürüyor.)
Zaten, çok kültürlü bir toplumda çoğulculuğu ayakta tutmak, kimseyi küstürmemek ve dışlamamakla olur.
Zaten, azınlık, “az hak sahibi olan” demek değil. “Çoğunluk ile eşit psiko-sosyal statüye gelebilmesi için ekstra haklarla ve pozitif ayrımcılıkla desteklenen kesimler” demektir.
Esasen, bilhassa göçler sebebiyle dünya küçüldü ve köy oldu, hiçbir toplum homojen değil. Dolayısıyla bu üstünlüksüzlükçü toplum modeli her ülke ve her devlet için geçerli ve gerekli.
AB’nin bu örnekliği Suriye’ye çok faydalı olacak. Şaka bir yana belki de Suriye -başka birçok aday ya da üye ülke gibi- bizden sonra yola çıkıp bizden önce AB üyesi olmaya çalışacak ve başaracak.
Ya bizde ve diğerlerinde?
Bizim “para üstü değerlerimiz” konuşulurken entelektüellerimizin tek söyleyebildiği şu: “İnönü 1938’den sonra Atatürk’ümüzün resimlerin kaldırıp kendi resimlerini koydu. Bayar bu durumu değiştirdi ve Atatürk’ümüzü yeniden yerine koydu!”
Böyle bir sosyal ortamda, “peki parada M. Kemal ya da Yavuz, Fatih, Süleyman silueti gerekir mi?” sorusunu sormak bile cesaret istiyor.
Zira dokunulmazlarımız gün geçtikçe azalmıyor, artıyor. İşte Erdoğan…
Hem Anayasa’daki Kemalizm ideolojisi de yerli yerinde duruyor. Komşularımız çok heykelleri yıktılar, ama bizde heykel dikme ya da ayakta tutma yarışı sürüyor.
Böyle başa böyle tarak.
Biz Suriye’ye örnek olacaktık. Eynessera, mines Suriyya!
Batıdan almadıklarımızı bari Doğudan ya da Güneyden alsak da bir an önce biz de adil, eşitlikçi, üstünlüksüzlükçü toplum düzenine kavuşsak.
Sevmediklerini seviyormuş gibi yapan, inanmadıklarına inanıyormuş gibi görünen insanlarla dolu sevgisiz ve inançsız toplum modelinden memnun olan var mı?