“Türkiye, Putinist ya da Putinizm denilen bir modele dönüşmez. Putin yüzde 80 oy alıyor; Türkiye’de ise hiçbir siyasetçi ömrü boyunca böyle bir orana ulaşamadı. … Bugün Türkiye’de iktidar ile muhalefet arasındaki oy farkı bazen biri, bazen diğeri lehine değişiyor. Dolayısıyla Türkiye, Putinist bir modele oy verecek kadar tek tip bir rejime sahip değil; burada çoğulcu demokrasi fikri yerleşmiş durumda.”

30 Kasım’da İstanbul’daki Yeni Asya okuyucularının düzenlediği paneldeki konuşmasında ise aslında bu tehlikenin arttığına şu sözlerle dikkat çekmişti:

“Yeni anayasadan bahsediliyor ya. Darbe anayasasıydı, şuydu buydu, bunları bir kenara bırakıp bir anayasada olması gereken şu prensipleri söylüyorlar mı söylemiyorlar mı? Ona bakalım lütfen. Hukukun üstünlüğü diyorlar mı? Kuvvetler ayrılığı diyorlar mı? Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi diyorlar mı? Yargının bağımsız ve tarafsız olmasını, bunun tedbirlerini söylüyorlar mı? En önemlisi de kuvvetler ayrılığı kelimesini ağıza alıyorlar mı almıyorlar mı? Almıyorlar maalesef.”

Biz de muhterem Akyol gibi demokrasimizden ümitli olmak isteriz. Ancak gelinen aşamada korkularımızın da sebepsiz olmadığı anlaşılıyor. 

Zira basın hürriyetini yok etmek gayesiyle yapılanlardan sonra derin devletçi istihbarat operasyonlarıyla muhalefetin de yok edilebileceği Dünya tecrübesiyle anlaşılıyor. 

Rusya’laşmayı anlamak için önce Putin’e bakalım: Putin, eski SSCB’de 16 yıl KGB istihbarat subayıydı. 1991’de siyasete girip Yeltsin yönetimine katıldı. Federal Güvenlik Servisi (FSB) direktörlüğü ve Güvenlik Konseyi sekreterliği yaptı. Ağustos 1999’da başbakan oldu ve Yeltsin’in istifasının ardından 2000’de başkan vekili oldu. Dört ay sonra da devlet başkanı seçildi. Sistem oyunlarıyla başbakan ve başkan olarak hep iktidar oldu. Krizlerle ve savaşlarla iktidarını pekiştirdi. 

Her seçimde oylarını arttırdı. 2004 yılında %72 ve 2024’te %87 oyla yeniden seçildi. 

Her seçimi ve bilhassa 2012’deki seçimi hile iddiaları ve protestolar ile gölgelendi. 

Muhaliflerine neler yaptığı meçhul, ama malum. Muhalif siyasetçi Aleksey Navalny, 2024’te, siyasî yargılama sonucu hapiste öldü. 

Putin’in liderliği altındaki Rusya’nın demokratik gerilemesi ve otoriterliğe kaydığı açık. Yolsuzluklar,  muhalefete baskı, bağımsız medyanın baskı altına alınması ve yok edilmesi, özgür ve adil seçimlerin yapılmaması gibi çok sayıda insan hakları ihlâlini Rus vatandaşları gibi bütün dünya da biliyor ve endişeyle izliyor. 

Eylül 2022’den itibaren yaşanan Ukrayna işgali hikâyesi ve Uluslararası Ceza Mahkemesinin tutuklama kararı da malum. 

Aynı dönemde Rusya, Avrupa Konseyi üyeliğinden ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinden de çekildi. Böylece Putin AİHM’in yargı yetkisini de kaldırdı ve kendi istibdad hukukuna döndü. Kurduğu paktların hukuksuzluğa verdiği değer de malum.

Putin’in dindarları hürriyetsiz ahlâk sosuyla ve bilhassa Çeçenleri devlete eklemlenmiş din sosuyla okşadığını ve uysallaştırdığını da bilmeyen yok. 

Yaşı 71, ama 150 yıl yaşamak gibi bir isteği var. Nisan 2021’de, bir referandumla, başkanlığını 2036’ya kadar uzatacak bir siyasî sistem kurdu.  Ölümünden sonra ne olacak sorusunun cevabı belli: Totalitarizm sürecek.

Bir istihbaratçı devletin başına geçerse yani geçirilirse işte bunlar olabiliyor.