Anadolu’dan Yeryüzüne Kadın Sivil Toplum Kuruluşları Vakfı (AYSİT)’in Medeniyet Üniversitesi ile birlikte hazırladığı “İstanbul’da Kadına Yönelik Şiddet ve Toplumsal Algı Araştırması” sonuçlandı. Raporun tanıtım toplantısında konuşan Prof. Dr. Alev Erkilet, kadına yönelik şiddete “ama”sız karşı çıkmak gerektiğini vurguladı.

İstanbul’un 39 ilçesini kapsayan, “İstanbul’da Kadına Yönelik Şiddet ve Toplumsal Algı Araştırması”, Aysit Vakfı’nın öncülüğünde ve İstanbul Medeniyet Üniversitesi’nin destekleriyle kamuoyuyla paylaşıldı. Medeniyet Üniversitesi’nde tanıtımı yapılan raporun sonuçları Sosyolog Prof. Dr. Alev Erkilet tarafından masaya yatırıldı. Şiddetle mücadelenin yalnızca yasa ve cezalarla sınırlı kalamayacağını belirten Erkilet, asıl dönüşümün toplumun algı ve yargılarında gerçekleşmesi gerektiğini söyledi. Sosyal psikolojideki “kalıp yargı, önyargı ve ayrımcılık” zincirine dikkat çeken Erkilet, bu sürecin şiddeti besleyen temel unsurlardan biri olduğunu ifade etti.

Kalıp yargılar şiddeti besliyor

Toplumda yerleşmiş bazı atasözleri ve söylemlerin kadını edilgen bir konuma ittiğini belirten Erkilet, bu tür kalıp yargıların hem erkekler hem kadınlar tarafından içselleştirildiğini söyledi. Bu durumun şiddetin “hak edilmiş” gibi algılanmasına yol açtığını vurgulayan Erkilet, kalıp yargıların zamanla önyargıya, oradan da ayrımcılığa dönüştüğünü ifade etti.

Üç kritik alan: Eğitim, temsil, ses

Erkilet, kadına yönelik şiddetle mücadelede “Eğitim, temsil, söz ve görünürlük” alanlarının önemine dikkat çektiği konuşmasında, kadının eğitime erişimi ve ekonomik bağımsızlığının hayati olduğunu belirtti. Erkilet, “Ses, varlık ve kimliktir” dedi.

“Şiddet amasız reddedilmeli”

Konuşmasının sonunda net bir mesaj veren Erkilet, kadına yönelik şiddetin çoğu zaman “ama”lı ifadelerle meşrulaştırıldığını söyledi. Bu yaklaşımın terk edilmesi gerektiğini belirten Erkilet, “Şiddet amasız, fakatsız, şartsız reddedilmelidir” ifadelerini kullandı.

İstanbul’da 2 kadından biri şiddet mağduru

Aysit Vakfı’nın öncülüğünde hazırlanan “İstanbul’da Kadına Yönelik Şiddet ve Toplumsal Algı Araştırması” sonuçları kadına şiddetin boyutlarına dikkat çekti. 750 kişilik hibrit örneklemle gerçekleştirilen araştırma; şiddetin yalnızca fizikîdeğil, psikolojik, ekonomik ve dijital katmanlarını da mercek altına alarak toplumun şiddeti nasıl tanımladığını, hangi alanlarda reddettiğini ve nerelerde normalleştirdiğini ortaya koydu. 

Araştırmaya göre İstanbul’da her iki kadından biri (%47), 18 yaşından itibaren en az bir kez şiddetin bir türüne maruz kalıyor. Daha da çarpıcı olan ise bu kadınların %41,2’sinin şiddeti yalnızca geçmişte değil, son bir yıl içinde de yaşamaya devam etmesi. 

Araştırmanın öne çıkan neticeleri şöyle:

*Kadınların %47’si hayatında en az bir kez şiddete maruz kalıyor

*Şiddet yaşayan kadınların %41,2’si bu durumu son bir yıl içinde de deneyimliyor

*%53,2 ile psikolojik ve duygusal şiddet ilk sırada yer alıyor

*Şiddetin faili %69,2 oranında eş veya eski eş

*Katılımcıların %32,5’i giyim müdahalesini, %28,7’si kıskançlık temelli kontrolü normal buluyor

*Toplumun %61,1’i kadınların şiddeti gizlediğini düşünüyor

İSTANBUL - NACİYE KAYNAK DOYRAN