Aday ülkelerin tam üyelik sürecini beklemeden AB tek pazarının avantajlarından yararlanabileceği yeni "aşamalı bütünleşme" modelinin detaylarını paylaşan Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, "Reformlarda ilerleme, her iki taraf için de yeni pazarlar getirir" mesajını verdi.
Avrupa Birliği’nin gelecek vizyonunun masaya yatırıldığı ve "Daha geniş Avrupa, daha güçlü Avrupa" temasıyla düzenlenen 2026 AB Genişleme Forumu, Brüksel’de başladı. Forumun açılışında konuşan AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve Genişlemeden Sorumlu Komisyon Üyesi Marta Kos, Birliğin yeni genişleme stratejisine dair kritik açıklamalarda bulundu.
Üyelikten önce ekonomik kazanım dönemi
Avrupa’nın gücünün ve bağımsızlığının tarihi bir sınavdan geçtiğini belirten Ursula von der Leyen, aday ülkelerin katılım sürecini modernize ettiklerini açıkladı. "Büyüme Planı" ve "aşamalı bütünleşme" yaklaşımıyla vatandaşların ekonomik faydaları tam üyelik tamamlanmadan görmesini hedeflediklerini söyleyen von der Leyen, formülü şu sözlerle özetledi: "İlke basit: Reformlarda ilerleme, bütünleşmede ilerleme ve her iki taraf için yeni pazarlar getirir."
Bu kapsamda aday ülkelerin temel reformları hayata geçirmesi karşılığında; enerji, ulaştırma ve dijital teknolojiler başta olmak üzere AB tek pazarının belirli sektörlerine erişim açılacak. Von der Leyen, bu plandan yararlanma konusunda Kuzey Makedonya’nın başarılı bir örnek teşkil ettiğini vurguladı.
Karadağ Bitiş Çizgisine Yakın
Uzun yıllar sonra ilk kez gerçek bir genişleme ihtimalinin doğduğunu ifade eden AB Komisyonu Başkanı, aday ülkelerin mevcut performanslarına dair şu değerlendirmelerde bulundu:
- Karadağ: Katılım müzakerelerinde bitiş çizgisine yaklaşıyor.
- Arnavutluk: Süreçte etkileyici bir ilerleme kaydediyor.
- Ukrayna ve Moldova: Olağanüstü dış baskılara rağmen Avrupa yolunda kararlılıkla ilerliyor.
- Batı Balkanlar: Bölge genelinde önemli adımlar atılıyor ve genç nüfus tek pazara büyük katkı sunma potansiyeli taşıyor.
"Genişleme Avrupa’nın güvenliğini güçlendiriyor"
2004 yılındaki büyük genişlemenin mevcut AB üyelerinin kişi başına gelirini yüzde 10 artırdığını hatırlatan von der Leyen, genişlemenin sadece ekonomik değil, stratejik bir zorunluluk olduğuna dikkat çekti. Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinin Birlik dışında kalması halinde Avrupa’nın Rusya karşısında bugünkü kadar güvenli olamayacağını savunan von der Leyen; Polonya’nın savunmadaki kilit rolüne, Ukraynalı mühendislerin savunma teknolojilerine kattığı değere ve Moldova’nın demokratik direncine övgüde bulundu.
"Yavaşlamayı göze alamayız"
Büyüyen bir Birliğin karar alma mekanizmalarının hantallaşmaması gerektiğini vurgulayan von der Leyen, "Daha büyük bir Birlik, harekete geçebilen bir Birlik olarak kalmalı. Küresel sorunlara hızla yanıt vermemiz gereken bir dönemde yavaşlamayı göze alamayız" diyerek AB içindeki karar alma süreçlerinin hızlandırılacağı sinyalini verdi.
Marta Kos: "Siyaset, genişleme sürecine geri döndü"
Forumda söz alan Genişlemeden Sorumlu Komisyon Üyesi Marta Kos ise genişleme politikasının yeniden Avrupa gündeminin merkezine oturduğunu söyledi. Mevcut dönemi Soğuk Savaş sonrası 13 yeni üyenin katıldığı tarihi sürece benzeten Kos, siyasi zorluklara rağmen bu anın daha güçlü ve bağımsız bir Avrupa inşa etmek için değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
AA